85,02% đại biểu tán thành thông qua dự thảo Luật Thống kê (sửa đổi).
Cơ quan thống kê thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Báo cáo giải trình dự thảo Luật Thống kê (sửa đổi) do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế (UBKT) Quốc hội Nguyễn Văn Giàu trình bày nêu rõ, nhiều ĐB đề nghị cơ quan thống kê trung ương hoạt động độc lập thuộc Quốc hội để bảo đảm tính độc lập của hoạt động thống kê.
Tuy nhiên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho rằng, dự thảo Luật đã có các quy định để bảo đảm sự độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ của cơ quan thống kê và người làm công tác thống kê, nghiêm cấm mọi hành vi can thiệp, ép buộc, áp đặt, mua chuộc, đe dọa làm sai lệch dữ liệu, thông tin thống kê, từ đó bảo đảm sự độc lập, khách quan trong hoạt động thống kê. Luật Tổ chức Quốc hội mới thông qua năm 2014 cũng không quy định cơ quan thống kê thuộc Quốc hội. Do vậy, UBTVQH giữ như dự thảo Luật.
Cụ thể, hệ thống tổ chức thống kê tập trung được tổ chức theo ngành dọc gồm cơ quan thống kê trung ương và cơ quan thống kê địa phương. Cơ quan thống kê trung ương trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan thống kê quốc gia, thực hiện chức năng tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quản lý nhà nước về thống kê, điều phối hoạt động thống kê; tổ chức các hoạt động thống kê và cung cấp thông tin thống kê kinh tế - xã hội cho các tổ chức, cá nhân.
Cơ quan thống kê địa phương gồm cơ quan thống kê cấp tỉnh và cơ quan thống kê cấp huyện; Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của hệ thống tổ chức thống kê tập trung.
Báo cáo giải trình dự thảo Luật do Chủ nhiệm UBKT Quốc hội trình bày cũng nêu rõ, xung quanh ý kiến ĐB đề nghị không quy định Thủ trưởng cơ quan thống kê trung ương ban hành quy chế hướng dẫn, cung cấp thông tin vì quy định này có thể hạn chế quyền tiếp cận, sử dụng thông tin của công dân theo quy định của Hiến pháp. UBTVQH đã tiếp thu, chỉnh lý tại Điều 54 của dự thảo Luật. Theo đó, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan thống kê trung ương trong quản lý, sử dụng cơ sở dữ liệu thống kê là xây dựng các cơ sở dữ liệu thống kê theo quy định của Luật; xác định mức độ truy cập và sử dụng dữ liệu, thông tin của các chỉ tiêu thống kê đã công bố trong cơ sở dữ liệu thống kê.
Cung cấp dữ liệu về các chỉ tiêu thống kê đã công bố trong các cơ sở dữ liệu thống kê cho cơ quan, tổ chức, cá nhân; bảo đảm bảo mật thông tin của tổ chức, cá nhân trong quá trình cung cấp dữ liệu. Từ chối yêu cầu cung cấp dữ liệu nếu yêu cầu đó trái với quy định của pháp luật. Kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật trong việc sử dụng cơ sở dữ liệu thống kê.
Thống kê ngoài nhà nước: Thu thập thông tin trên cơ sở tự nguyện
Về hoạt động thống kê, sử dụng thông tin thống kê ngoài thống kê nhà nước (Chương VIII), Chủ nhiệm UBKT Quốc hội Nguyễn Văn Giàu cho biết, có ý kiến ĐB đề nghị thông tin thống kê ngoài thống kê nhà nước sau khi được thẩm định và chấp thuận của cơ quan thống kê trung ương thì có giá trị như thông tin thống kê của hoạt động thống kê nhà nước.
Tuy nhiên, UBTVQH cho rằng, thống kê không phải là ngành kinh doanh có điều kiện, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động thống kê ngoài thống kê nhà nước tự làm và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về số liệu thống kê do mình tạo ra. Theo đó, UBTVQH giữ như dự thảo Luật.
Cụ thể, phạm vi của hoạt động thống kê ngoài thống kê nhà nước là thu thập, xử lý, tổng hợp, phân tích, dự báo thông tin thống kê phục vụ nghiên cứu, sản xuất kinh doanh và nhu cầu hợp pháp, chính đáng của bản thân tổ chức, cá nhân hoặc của tổ chức, cá nhân khác; thực hiện hoạt động dịch vụ thống kê.
Thống kê ngoài thống kê nhà nước phải tuân thủ pháp luật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động nghề nghiệp, thông tin thống kê, sử dụng thông tin thống kê ngoài thống kê nhà nước do mình tạo ra. Tiến hành thu thập thông tin thống kê trên cơ sở tự nguyện và thỏa thuận cung cấp thông tin của tổ chức, cá nhân được điều tra thống kê.
Thông tin thống kê ngoài thống kê nhà nước không có giá trị sử dụng thay thế thông tin thống kê nhà nước được quy định tại khoản 1 Điều 56 của Luật này./.
Hồng Chi
