Cầu nối doanh nghiệp và công chúng đầu tư

Vào ngày 8/3/2005, Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội được khai trương và đi vào hoạt động, chính thức đồng hành với Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh tổ chức vận hành 2 trung tâm giao dịch chứng khoán tại hai thành phố lớn của đất nước và đưa thị trường chứng khoán Việt Nam hiện diện trong nền kinh tế.

Đấu giá cổ phần là hoạt động đầu tiên được triển khai tại Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, phiên đấu giá cổ phần hóa Nhà máy Thiết bị Bưu điện vào ngày 8/3/2005 đã mở màn cho chương trình đấu giá được tổ chức tại Trung tâm Giao dịch chứng khoán. Tính đến nay, HNX đã tổ chức thành công 594 phiên đấu giá, huy động hơn 92.000 tỷ đồng.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương phát biểu tại buổi lễ.

Chỉ 4 tháng sau khai trương hoạt động, ngày 14/7/2005, Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội đã đưa vào vận hành thị trường giao dịch cổ phiếu niêm yết. Về quy mô niêm yết, khởi đầu với 6 doanh nghiệp đầu tiên vào năm 2005, đến hết tháng 5/2025 thị trường có 311 doanh nghiệp với quy mô vốn hóa 350 nghìn tỷ đồng, tăng gấp 183 lần, thanh khoản 1.100 tỷ đồng/phiên, tăng 273 lần so với thời điểm khai trương.

Năm 2009, nhằm trao thêm sự chủ động trong quản lý điều hành và hội nhập quốc tế, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định chuyển đổi Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội thành Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), hoạt động theo mô hình Công ty TNHH Nhà nước một thành viên do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ, Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu. Ngày 24/6/2009, HNX chính thức ra mắt và đi vào hoạt động với mô hình mới, với sự tự chủ hơn trong hoạt động, HNX không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng hoạt động, cải tiến hệ thống giao dịch cổ phiếu niêm yết, triển khai kịp thời hệ thống giao dịch UPCoM và nhằm đáp ứng những yêu cầu hết sức cấp thiết của doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Các đại biểu thực hiện nghi thức chúc mừng 20 năm khai trương hoạt động của HNX.

Thị trường UPCoM được vận hành từ tháng 6/2009, đã mở rộng thị trường giao dịch có tổ chức cho chứng khoán chưa niêm yết, đồng thời tạo ra cơ hội huy động vốn hiệu quả cho các công ty đại chúng. Quy mô thị trường tăng trưởng mạnh, từ chỗ chỉ có 10 doanh nghiệp ban đầu, sau 15 năm, UPCoM có gần 900 doanh nghiệp. Trong 20 năm qua, các doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch trên HNX đã huy động được hơn 380 nghìn tỷ đồng tính theo mệnh giá, hỗ trợ hiệu quả cho đầu tư phát triển và mở rộng quy mô doanh nghiệp.

Năm 2009, HNX tiếp tục đưa hệ thống giao dịch trái phiếu chính phủ chuyên biệt vào vận hành, đáp ứng những yêu cầu đặc thù của trái phiếu chính phủ. Năm 2015, HNX ra mắt hệ thống giao dịch trái phiếu chính phủ trực tuyến, Hệ thống đấu thầu trực tuyến trên internet, giúp thành viên, nhà đầu tư tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí khi tham gia thị trường.

Năm 2017, HNX đưa thị trường giao dịch chứng khoán phái sinh vào vận hành, góp phần hoàn thiện cấu trúc thị trường chứng khoán Việt Nam với 3 chức năng quan trọng là huy động vốn, phân bổ vốn và phân tán rủi ro. Năm 2019, hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ kỳ hạn 5 năm, và năm 2021, hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm tiếp tục được đưa vào giao dịch, theo đúng định hướng của chính phủ về lộ trình phát triển thị trường chứng khoán phái sinh. Sau hơn 7 năm hoạt động, thị trường tăng trưởng ổn định, giao dịch sôi động và thu hút ngày càng nhiều nhà đầu tư tham gia thị trường. Hiện có hơn 2 triệu tài khoản giao dịch chứng khoán phái sinh, tăng gấp 800 lần so với thời điểm khai trương. Quy mô thị trường tăng bình quân 28%/năm. Thị trường đã phát huy vai trò phân tán, phòng ngừa rủi ro, và là kênh đầu tư hiệu quả.

Năm 2023, HNX được Bộ Tài chính tin tưởng giao nhiệm vụ xây dựng hệ thống giao dịch dành cho trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ. Chỉ sau 9 tháng “chạy đua với thời gian”, hệ thống được đưa vào vận hành vào ngày 19/7/2023. Sau 2 năm hoạt động, hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ được vận hành an toàn, thông suốt. Quy mô thị trường phát triển nhanh chóng, với 1.207 mã trái phiếu của 258 tổ chức phát hành hiện được đăng ký giao dịch, với tổng giá trị 950 nghìn tỷ đồng. Thanh khoản đạt 4.807 tỷ đồng/phiên, tăng gấp 4 lần so với bình quân năm 2023.

Với vai trò là tổ chức trung gian trên thị trường, thành viên giao dịch cổ phiếu, trái phiếu, chứng khoán phái sinh trên HNX đã có những đóng góp tích cực đối với sự phát triển của thị trường chứng khoán, làm cầu nối hiệu quả, hỗ trợ doanh nghiệp và công chúng đầu tư.

Tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của thị trường chứng khoán

Với phương châm quản lý vận hành thị trường "công khai – công bằng – hiệu quả", HNX luôn coi trọng công tác giám sát giao dịch, quản trị rủi ro và đảm bảo minh bạch thông tin nhằm xây dựng một nền tảng thị trường vận hành ổn định, góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư, nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết, và đồng hành cùng cơ quan quản lý hoàn thiện khung khổ pháp lý cho thị trường vốn.

Có thể nói, 20 năm chưa phải là dài đối với quá trình phát triển của một Sở giao dịch chứng khoán nhưng là một giai đoạn mang tính lịch sử, xây dựng thành công một Sở giao dịch chứng khoán với nhiều thị trường hoạt động ổn định trên nền công nghệ hiện đại. Các thị trường tại HNX đã thể hiện tốt vai trò là kênh huy động vốn hiệu quả cho Chính phủ và doanh nghiệp, kênh đầu tư công bằng, minh bạch cho nhà đầu tư.

HNX nhận Giấy khen của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Những thành tích HNX đạt được là kết quả của sự định hướng, quan tâm chỉ đạo toàn diện, sâu sắc và kịp thời của Đảng, Chính phủ, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), cùng sự phối hợp, giúp đỡ của các bộ, ngành, đơn vị liên quan, cơ quan báo chí truyền thông và sự ủng hộ nhiệt thành của các thành viên thị trường, cộng đồng doanh nghiệp và công chúng đầu tư.

HNX đón nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương ghi nhận và đánh giá nỗ lực của HNX nói riêng và ngành Chứng khoán nói chung trong suốt hành trình gần 30 xây dựng và phát triển thị trường. Từ xuất phát điểm hết sức hạn chế về nguồn lực, công nghệ, nhận thức của doanh nghiệp và công chúng đầu tư còn chưa đầy đủ, HNX đã không ngừng đổi mới, phát huy tinh thần chủ động và sáng tạo, từng bước làm chủ hệ thống công nghệ lõi từ khâu thiết kế đến vận hành, thúc đẩy doanh nghiệp niêm yết, đa dạng hóa sản phẩm và thị trường, phổ biến kiến thức đến công chúng đầu tư, và lan tỏa các chuẩn mực công khai, minh bạch trong hoạt động huy động vốn.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tin tưởng rằng, HNX với sức trẻ của tuổi 20 đầy nhiệt huyết và khát vọng đổi mới, bằng sức mạnh đoàn kết và sự kế thừa, phát huy truyền thống vốn có, sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng quản lý vận hành các thị trường, phát triển nhiều sản phẩm mới, đẩy mạnh công nghệ số, tăng cường hoạt động quản trị công ty, bảo vệ nhà đầu tư. HNX sẽ tiếp tục là cầu nối vững chắc giữa doanh nghiệp – nhà đầu tư – cơ quan quản lý, không ngừng đóng góp vào sự phát triển của thị trường chứng khoán và nền tài chính quốc gia./.