Làm rõ những vấn đề còn ý kiến khác nhau về dự án Luật NSNN

Minh Anh
Chiều 26/2, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về một số vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau của dự án Luật Ngân sách nhà nước (NSNN) (sửa đổi).
aa

Nhiều vấn đề như quy trình ngân sách, các quỹ tài chính ngoài ngân sách, thưởng vượt thu, bội chi ngân sách... được Chủ tịch Quốc hội (QH) Nguyễn Sinh Hùng và một số Ủy viên UBTVQH cho ý kiến.

Thuế và lệ phí là khoản thu bắt buộc vào ngân sách

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển cho biết, cụ thể hóa Hiến pháp năm 2013, dự thảo luật quy định tất cả các khoản thu chi phải được dự toán. Theo vị Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách, dự thảo luật lần này đã quy định, không một khoản chi nào đưa ra khỏi Kho bạc mà không có dự toán. Ông Hiển cho biết, đây là điểm mới trong dự thảo luật.

thường vụ QH
Theo Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng, kỳ họp tới phải thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Do đó, Luật NSNN (sửa đổi) phải “đi theo”.

Về thu NSNN, trình bày báo cáo của Ủy ban, thẩm tra dự án luật, ông Phùng Quốc Hiển cho biết, có ý kiến trong Thường trực Ủy ban đề nghị cân nhắc việc đưa các khoản phí, lệ phí vào NSNN vì sẽ gây khó khăn trong công tác điều hành ngân sách, do số thu phí, lệ phí rất khó dự toán được chính xác. Một số ý kiến đề nghị quy định rõ loại phí nào thuộc ngân sách, loại phí nào không thuộc NSNN.

Ủy ban Tài chính - Ngân sách và cơ quan soạn thảo thống nhất tiếp thu như sau: Lệ phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải nộp khi được cơ quan nhà nước hoặc tổ chức được ủy quyền phục vụ công việc quản lý nhà nước. Phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả (trao đổi ngang giá) khi được tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ.

Vì vậy, cần thiết quy định thuế và lệ phí là khoản thu bắt buộc thuộc NSNN. Còn đối với phí, chỉ thu vào NSNN đối với phần chênh lệch giữa thu và chi của một số loại phí; riêng học phí, viện phí và khoảng hơn 10 loại phí khác dự kiến chuyển sang giá dịch vụ, là doanh thu của các đơn vị cung cấp dịch vụ công. Nội dung này được quy định cụ thể và rõ ràng hơn trong Luật phí, lệ phí sẽ được Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 10.

Không quy định dự phòng ngân sách ở các bộ

Về dự phòng ngân sách tại một số bộ, ngành trung ương (Điều 47), có nhiều ý kiến đề nghị không quy định dự phòng NSNN một số bộ, ngành trung ương, vì dẫn đến NSNN bị phân tán.

Ủy ban Tài chính- Ngân sách và Cơ quan soạn thảo thống nhất tiếp thu ý kiến trên, bỏ quy định tại khổ 2 khoản 1 Điều 47 của Dự thảo vì cho rằng nếu quy định thì sẽ mâu thuẫn với nguyên tắc giao, phân bổ vốn phải bảo đảm đủ, đúng cho các cơ quan sử dụng NSNN theo Nghị quyết của Quốc hội, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, việc quy định dự phòng ngân sách ở các bộ, cơ quan Trung ương sẽ dẫn đến NSNN bị phân tán, không tập trung.

Cho ý kiến về vấn đề này, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng đồng tình với cơ quan thẩm tra và cơ quan soạn thảo Luật. Chủ tịch QH cho rằng, lệ phí thì thu vào ngân sách, còn phí không thu vào ngân sách. “Ở địa phương hay trung ương các khoản thu là phải thu vào ngân sách, không được để ngoài. Hướng phân cấp như thế này là đúng”, Chủ tịch QH nói.

Về quy trình ngân sách, báo cáo của Ủy ban Tài chính - Ngân sách của QH cho biết, nhiều ý kiến trong Thường trực Ủy ban đề nghị QH quyết định ngân sách qua 2 kỳ họp.

Giai đoạn 1, tại kỳ họp giữa năm, QH sẽ quyết định khung ngân sách, tổng thu, tổng chi, bội chi, cơ cấu thu, cơ cấu chi, định hướng ưu tiên nhiệm vụ chi trong một số ngành, một số lĩnh vực.

Trên cơ sở đó, tại kỳ họp cuối năm Chính phủ báo cáo về dự toán thu, chi chính thức và phương án phân bổ cụ thể ngân sách trung ương cũng như dự toán ngân sách nhà nước để QH xem xét quyết định.

Đa số ý kiến của Ủy ban Tài chính - Ngân sách đồng ý với đề nghị trên vì cho rằng, việc quyết định ngân sách theo quy trình qua hai kỳ họp sẽ giúp việc xây dựng dự toán được khoa học, chất lượng hơn, phát huy vị trí, vai trò, thẩm quyền của Quốc hội, Hội đồng nhân dân theo tinh thần Hiến pháp năm 2013; nâng cao trách nhiệm của Chính phủ, Ủy ban nhân dân… Đây cũng là một thông lệ tốt của quốc tế.

Theo ông Phùng Quốc Hiển, nếu thực hiện Luật NSNN hàng năm thì chặt chẽ hơn, theo đúng thông lệ quốc tế. “Tuy nhiên, chúng ta kế thừa vận dụng các nguyên tắc trước đây, nên không áp dụng Luật NSNN thường niên mà thực hiện Nghị quyết hàng năm. Thực hiện Luật NSNN thường niên chặt chẽ hơn rất nhiều, tuy nhiên nếu áp dụng ngay sẽ có nhiều vướng mắc”, ông Hiển nhấn mạnh.

Không kéo dài thời gian trình luật tại QH

Trong báo cáo giải trình của Ủy ban Tài chính - Ngân sách đã nêu: Do nội dung tiếp thu, giải trình phức tạp, cần lấy ý kiến rộng rãi, tạo sự đồng thuận giữa các ngành, địa phương, nên để bảo đảm quy định có tính khả thi cao, cần có nhiều thời gian để hoàn chỉnh Dự thảo. Luật NSNN (sửa đổi) cần được QH thông qua sau Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Vì vậy, ủy ban này và cơ quan soạn thảo xin kiến nghị QH tiếp tục xem xét cho ý kiến lần 2 tại kỳ họp thứ 9 và xem xét thông qua Dự thảo Luật vào kỳ họp thứ 10, tháng 10/2015. Việc Quốc hội thông qua Luật NSNN (sửa đổi) tại kỳ họp thứ 10 vẫn đảm bảo thời gian tổ chức hướng dẫn thực hiện luật, vì dự kiến luật này có hiệu lực từ 1/1/2017.

Theo ông Phùng Quốc Hiển, dù thông qua tại kỳ họp thứ 9 hay thứ 10 thì nó sẽ áp dụng cho năm ngân sách 2017, nên không ảnh hưởng tới việc thực hiện dự toán ngân sách cho những năm tiếp theo.

Tuy nhiên, vấn đề này nhận được một số ý kiến khác nhau. Chủ nhiệm Ủy ban KHCN và Môi trường Phan Xuân Dũng cho rằng vì đây là luật có ảnh hưởng lớn nên việc trình QH qua 3 kỳ họp là hợp lý.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý lại cho rằng: "Thẩm quyền về ngân sách phải quy định cụ thể trong luật, chứ không thể chờ Luật Tổ chức chính quyền địa phương”. Theo ông, luật này phải đồng hành với Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Bởi “nếu để cuối năm thông qua thì việc thực hiện ngân sách năm sau sẽ gặp khó khăn, cho nên phải làm đồng bộ mới kịp được”, ông Phan Trung Lý phân tích thêm.

Theo Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng, kỳ họp tới phải thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Do đó, Luật NSNN (sửa đổi) phải “đi theo”.

Chủ tịch QH nhấn mạnh rằng, nếu phân cấp không rõ thì không bố trí được ngân sách. Luật Tổ chức chính quyền địa phương phải làm rõ phân cấp giữa trung ương và địa phương và phải được thông qua, từ đó mới tính tới chi ngân sách. Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng đề nghị, Luật NSNN (sửa đổi) cố gắng đi song hành, Luật Tổ chức chính quyền địa phương thông qua trước, Luật NSNN (sửa đổi) thông qua sau, tại kỳ họp thứ 9 QH khóa XIII.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị cơ quan soạn thảo và Ủy ban Tài chính - Ngân sách tiếp thu, chỉnh lý những vấn đề còn ý kiến khác nhau về dự thảo Luật NSNN (sửa đổi). Về thời điểm trình QH thông qua, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị Luật NSNN (sửa đổi) cần song hành với Luật Tổ chức chính quyền địa phương./.

Minh Anh

Minh Anh

Đọc thêm

Thương mại và đầu tư là điểm sáng trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ

Thương mại và đầu tư là điểm sáng trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ

Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ tiếp tục phát triển tích cực, với thương mại, đầu tư và các lĩnh vực công nghệ, năng lượng, chuyển đổi xanh còn nhiều dư địa hợp tác.
Dồn toàn lực cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Dồn toàn lực cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

(TBTCO) - Tại Hội nghị giao ban sáng 17/9, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn yêu cầu các đơn vị liên quan rà soát từng lĩnh vực, từng dự án, làm rõ những điểm nghẽn và đề xuất giải pháp cụ thể, dồn lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với kiểm soát chặt chẽ lạm phát.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc và thăm Canada

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc và thăm Canada

(TBTCO) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 quốc và thăm cấp Nhà nước tới Canada từ ngày 20 đến 25/9/2026.
FTSE Russell cam kết hỗ trợ toàn diện cho thị trường vốn của Việt Nam

FTSE Russell cam kết hỗ trợ toàn diện cho thị trường vốn của Việt Nam

(TBTCO) - Chiều 17/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng tiếp bà Fiona Bassett - Tổng Giám đốc điều hành Tổ chức FTSE Russell và đoàn đại diện các tổ chức đầu tư toàn cầu đang có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.
Chủ động “làm sạch” hệ thống văn bản, khơi nguồn lực phát triển

Chủ động “làm sạch” hệ thống văn bản, khơi nguồn lực phát triển

(TBTCO) - Việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực tài chính sẽ nhận diện các điểm nghẽn, trên cơ sở đó sửa đổi, hoàn thiện hệ thống văn bản theo nguyên tắc “thống nhất, khả thi, đơn giản hóa, thuận lợi cho tổ chức, cá nhân”, nhằm góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Gia Lai lên tiến độ xử lý 1.056 cơ sở nhà, đất dôi dư

Gia Lai lên tiến độ xử lý 1.056 cơ sở nhà, đất dôi dư

(TBTCO) - Ông Nguyễn Tuấn Thanh – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai lưu ý Chủ tịch UBND các xã, phường hoàn thành xử lý dứt điểm gần 1.000 cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc phạm vi quản lý trong năm 2026. Kết quả xử lý nhà, đất dôi dư là một trong những tiêu chí để đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ (KPI) đối với người đứng đầu xã, phường.
Lễ đón chính thức Nhà vua và hoàng hậu Thái Lan thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam

Lễ đón chính thức Nhà vua và hoàng hậu Thái Lan thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam

(TBTCO) - Sáng 15/9, tại nhà Quốc hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì Lễ đón chính thức Nhà vua Vương quốc Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu Suthida Bajrasudhabimalalakshana, thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam, từ ngày 14 đến ngày 16/9/2026.
Chủ động ứng phó mưa lớn, lũ quét, sạt lở tại nhiều khu vực

Chủ động ứng phó mưa lớn, lũ quét, sạt lở tại nhiều khu vực

(TBTCO) - Từ ngày 14 đến đêm 15/9, nhiều khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, lượng mưa phổ biến 100 - 300 mm, cục bộ trên 450 mm. Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đề nghị các địa phương chủ động triển khai phương án ứng phó.
Xem thêm