Nâng mức tiền đặt cọc đấu giá đất lên 20 - 50% giá khởi điểm
Quy định mức tiền đặt trước là từ 20 - 50% giá khởi điểm
Trình bày báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, có ý kiến đề nghị bổ sung số liệu về bỏ cọc, đánh giá tác động của mức tiền đặt trước 20 - 50%, vì mức cao có thể hạn chế người có nhu cầu thực sự.
![]() |
| Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tại phiên họp. Ảnh: Đức Thanh |
Tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo đã bổ sung khoản 10 Điều 35 giao Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định mức tiền đặt trước cụ thể trong khung luật định, bảo đảm phù hợp với tính chất từng loại tài sản, điều kiện thực tiễn tại từng địa phương, không tạo rào cản bất hợp lý đối với người tham gia đấu giá.
Theo báo cáo, thống kê nhanh tại 16 tỉnh, thành phố thường xuyên có hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất ở cho thấy, các quy định về tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá theo Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP đã bước đầu phát huy tác dụng; số người trúng đấu giá bỏ cọc giảm đáng kể.
Riêng tại Thanh Hóa, sau khi áp dụng mức 50% giá khởi điểm, số thửa, lô đất bị hủy kết quả do không nộp tiền giảm từ 377 trường hợp trong năm 2025 xuống 82 trường hợp trong 9 tháng năm 2026; trong khi số thửa, lô đưa ra đấu giá tăng từ 1.129 lên 3.889. Tại Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả giảm từ 35 xuống 11.
Vì vậy, Chính phủ đề nghị giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân, nhằm khắc phục tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.
Về biện pháp cấm tham gia đấu giá, tiếp thu ý kiến đại biểu, bên cạnh trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến hủy quyết định phê duyệt kết quả đấu giá, khoản 3 Điều 58 đã bổ sung hai trường hợp: từ chối kết quả trúng đấu giá và từ chối ký biên bản đấu giá.
Theo Luật được thông qua, đối với các trường hợp thuộc khoản 3 Điều 58 liên quan đến đấu giá quyền sử dụng đất, quyền khai thác khoáng sản, thời hạn cấm từ 6 tháng đến 5 năm tùy tính chất, mức độ vi phạm. Người bị cấm không được tham gia đấu giá đối với loại tài sản đó trên phạm vi toàn quốc trong thời hạn bị cấm.
Tham dự đấu giá được coi là đồng ý trả bằng giá khởi điểm
Một nội dung nữa được Chính phủ giải trình là quy định người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm. Có ý kiến đề nghị không quy định, vì chưa đúng bản chất cạnh tranh về giá, chưa bảo đảm quyền không trả giá; đồng thời đề nghị giải trình khả năng phòng ngừa thông đồng của cơ chế bốc thăm.
![]() |
| Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đấu giá tài sản vào sáng ngày 20/11. Ảnh: Đức Thanh |
Theo Chính phủ, người tham dự đã tự nguyện đăng ký, biết trước giá khởi điểm và Quy chế cuộc đấu giá, nộp tiền đặt trước và quyết định tham dự. Vì vậy, việc coi sự tham gia của họ là chấp nhận mức giá tối thiểu đã công khai là gắn quyền với trách nhiệm, không phải áp đặt mức giá chưa biết trước.
Quy định nhằm ngăn ngừa tình trạng nhiều người đăng ký tham dự nhưng đồng loạt không trả giá để làm cho cuộc đấu giá không thành, gây tốn kém chi phí, kéo dài xử lý tài sản và tạo điều kiện dìm giá.
Dự thảo không buộc trả cao hơn giá khởi điểm; quyền quyết định giá cạnh tranh vẫn thuộc về người tham gia. Khi nhiều người cùng chấp nhận giá khởi điểm mà không có ai trả giá cao hơn, bốc thăm là phương thức khách quan, công khai, bình đẳng, tránh tùy nghi chọn người trúng.
Trường hợp tất cả người tham dự từ chối bốc thăm thì đấu giá không thành. Người từ chối bốc thăm được coi là rút lại giá đã trả và xử lý tiền đặt trước theo quy định. Việc bốc thăm được thực hiện dưới sự giám sát của người có tài sản đấu giá.
Không quy định ngưỡng 200 triệu đồng phải đấu giá trực tuyến
Về đấu giá trực tuyến, tiếp thu ý kiến đại biểu, khoản 5 Điều 37 đã được chỉnh lý theo hướng không quy định cố định ngưỡng 200 triệu đồng trong Luật, mà giao Chính phủ quy định mức giá khởi điểm hoặc tổng giá khởi điểm của tài sản thuộc diện bắt buộc đấu giá trực tuyến qua Hệ thống đấu giá trực tuyến, phù hợp điều kiện hạ tầng và thực tiễn.
Đối với kiến nghị xác định đấu giá tài sản là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, duy trì một số điều kiện về đấu giá viên trong quản lý doanh nghiệp, Chính phủ cho biết, Điều 19 đã luật hóa các nghị quyết về cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp gia nhập thị trường, phát triển dịch vụ, nhất là đấu giá tự nguyện.
Hoạt động này vẫn được quản lý bằng tiêu chuẩn nghề nghiệp, chứng chỉ hành nghề, trách nhiệm pháp lý và kiểm tra, giám sát. Đấu giá viên chịu trách nhiệm về phiên đấu giá do mình điều hành; tổ chức hành nghề chịu trách nhiệm về hoạt động và kết quả đấu giá do mình thực hiện.
Về bảo vệ người mua ngay tình, Chính phủ nêu rõ, trường hợp bản án, quyết định liên quan bị sửa đổi, hủy bỏ sau khi đã đấu giá thành mà trình tự, thủ tục đấu giá đúng quy định thì tài sản vẫn thuộc quyền sở hữu của người mua được tài sản đấu giá ngay tình.
Trường hợp hủy kết quả đấu giá do vi phạm trình tự, thủ tục, các bên khôi phục tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau tài sản đã nhận; nếu không hoàn trả được bằng hiện vật thì phải trả bằng tiền. Bên gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp luật./.



