Xử lý 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng: Gỡ vướng nghĩa vụ tài chính, siết chặt nguy cơ trục lợi chính sách

Văn Tuấn
(TBTCO) - Chính phủ đã thông qua hồ sơ dự án Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý xóa tiền thuế nợ nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Chính sách khi được thông qua sẽ tháo gỡ những vướng mắc kéo dài về nghĩa vụ tài chính, tạo điều kiện làm sạch khoảng 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng, nâng cao hiệu quả quản lý thuế và đáp ứng yêu cầu hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, việc triển khai phải bảo đảm đúng đối tượng, đúng điều kiện, không để chính sách trở thành kẽ hở cho các hành vi trốn thuế, gian lận thuế.
aa

Yêu cầu cấp bách từ thực tiễn quản lý thuế

Theo Nghị quyết số 364/NQ-CP ngày 12/11/2026, Chính phủ đã thông qua hồ sơ dự án Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý xóa tiền thuế nợ để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế trong thực hiện Luật Quản lý thuế. Đây là một trong những giải pháp được đặt ra nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện các cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu.

Hồ sơ dự án Nghị quyết được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Chính phủ giao Bộ Tài chính tiếp thu, giải trình, hoàn thiện hồ sơ và phối hợp với các cơ quan liên quan trong quá trình trình, xem xét dự án Nghị quyết.

Xử lý 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng: Gỡ vướng nghĩa vụ tài chính, siết chặt nguy cơ trục lợi chính sách
Công chức Thuế tỉnh Thái Nguyên hỗ trợ hộ kinh doanh kiểm tra tình trạng mã số thuế. Ảnh: Đức Thanh

Sự cần thiết của chính sách xuất phát từ thực tế ngành Thuế đang tập trung rà soát, xử lý lượng lớn mã số thuế tồn đọng trong nhiều năm. Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Quốc hội sáng 12/11, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, làm sạch mã số thuế không chỉ là yêu cầu trong công tác quản lý thuế trong nước, mà còn liên quan trực tiếp đến việc thực hiện các cam kết quốc tế về trao đổi thông tin thuế.

Theo Bộ trưởng, việc chưa xử lý triệt để các mã số thuế tồn đọng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến quá trình đánh giá của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cũng như các diễn đàn quốc tế về hợp tác thuế. Đây là vấn đề có tác động đến vị thế, uy tín và khả năng hội nhập của Việt Nam, đòi hỏi phải có giải pháp kịp thời.

Từ đầu năm 2026 đến nay, ngành Thuế đã nỗ lực rà soát, làm sạch khoảng 777.000 mã số thuế. Tuy nhiên, hiện vẫn còn khoảng 2,5 triệu mã số thuế ở trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký).

Đây là nhóm người nộp thuế có tình trạng hoạt động không còn bình thường, nhưng chưa thể hoàn tất các thủ tục pháp lý để đóng mã số thuế. Một trong những nguyên nhân quan trọng là các khoản nghĩa vụ tài chính tồn đọng qua nhiều năm, bao gồm lệ phí môn bài, tiền phạt và tiền chậm nộp. Không ít doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động từ lâu nhưng vẫn còn vướng các khoản nghĩa vụ chưa được xử lý, khiến hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế bị kéo dài.

Đáng chú ý, từ ngày 1/1/2026, lệ phí môn bài đã được bãi bỏ. Tuy nhiên, việc bãi bỏ khoản phí này không đồng nghĩa với việc tự động xóa các nghĩa vụ phát sinh từ những năm trước. Do đó, cần có cơ chế phù hợp để xử lý các khoản nợ tồn đọng, nhất là đối với những trường hợp thực tế đã chấm dứt hoạt động, không còn khả năng tiếp tục thực hiện các thủ tục kê khai, nộp thuế như doanh nghiệp đang hoạt động.

Không xóa nợ đại trà, phải bảo đảm đúng đối tượng

Điểm đáng chú ý của dự thảo Nghị quyết là chính sách xử lý nợ thuế không được áp dụng đại trà, mà giới hạn đối với những người nộp thuế thuộc trạng thái 03 và 06 theo thời điểm quy định, đồng thời phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện cụ thể.

Phạm vi xử lý được đề xuất bao gồm nợ lệ phí môn bài phát sinh đến hết ngày 31/12/2025, tiền chậm nộp tương ứng và các nghĩa vụ chưa khai, chưa nộp, chưa được hạch toán theo quy định.

Việc xem xét cả những khoản nghĩa vụ đã được hạch toán và chưa được hạch toán nhằm bảo đảm sự thống nhất trong áp dụng chính sách. Theo đó, các trường hợp có cùng điều kiện thực tế sẽ được xem xét trên cơ sở bản chất nghĩa vụ, thay vì phụ thuộc vào tiến độ ghi nhận dữ liệu trên hệ thống quản lý thuế.

Đặc biệt, dự thảo đặt ra những điều kiện chặt chẽ đối với việc xóa tiền chậm nộp. Theo khoản 2 Điều 3 dự thảo Nghị quyết, người nộp thuế phải nộp đầy đủ khoản tiền thuế nợ gốc phải nộp vào ngân sách nhà nước và đã nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Như vậy, chính sách không đồng nghĩa với việc xóa bỏ toàn bộ nghĩa vụ thuế của người nộp thuế. Trọng tâm là tháo gỡ những khoản tiền chậm nộp và nghĩa vụ tài chính thuộc phạm vi được xem xét, trên cơ sở người nộp thuế thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với khoản nợ gốc theo quy định.

Dự thảo cũng quy định không áp dụng chính sách xóa tiền chậm nộp đối với các khoản phát sinh từ tiền thuế nợ gốc liên quan đến hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc các khoản nợ thuế liên quan đến vụ việc đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử.

Đây được xem là hàng rào pháp lý quan trọng nhằm ngăn chặn việc lợi dụng chính sách để hợp thức hóa các hành vi vi phạm, trốn tránh nghĩa vụ tài chính với Nhà nước./.

Văn Tuấn

Đọc thêm

Thuế Đắk Lắk chuyển từ quản lý hồ sơ sang giám sát có trọng tâm

Thuế Đắk Lắk chuyển từ quản lý hồ sơ sang giám sát có trọng tâm

(TBTCO) - Từ làm sạch dữ liệu người nộp thuế đến phân tích hóa đơn, đối chiếu dòng tiền và sản lượng hàng hóa, Thuế tỉnh Đắk Lắk đang thay đổi phương thức quản lý theo hướng nhận diện rủi ro từ dữ liệu và hoạt động kinh tế thực tế. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng Thuế tỉnh Đắk Lắk cho biết, cách tiếp cận này giúp cơ quan Thuế chuyển từ kiểm tra dàn trải sang giám sát có trọng tâm, chủ động phát hiện và nhận diện sớm nguy cơ thất thu ngân sách.
Thuế tỉnh Phú Thọ tiếp tục tìm ra 108 chủ nhân trúng thưởng hóa đơn may mắn

Thuế tỉnh Phú Thọ tiếp tục tìm ra 108 chủ nhân trúng thưởng hóa đơn may mắn

Ngày 19/11/2026, trước sự chứng kiến của Hội đồng giám sát Chương trình “Hóa đơn may mắn”, Thuế tỉnh Phú Thọ đã tổ chức ấn nút quay thưởng Chương trình “Hóa đơn may mắn” quý I, II, III năm 2026, qua đó tìm ra chủ nhân 108 hóa đơn may mắn.
Thuế tỉnh Tuyên Quang thu nội địa 10 tháng đạt hơn 5.900 tỷ đồng

Thuế tỉnh Tuyên Quang thu nội địa 10 tháng đạt hơn 5.900 tỷ đồng

(TBTCO) - Theo Thuế tỉnh Tuyên Quang, tổng thu nội địa tháng 10/2026 do đơn vị thực hiện đạt 564,8 tỷ đồng, lũy kế đến hết tháng 10/2026 thu được 5.961,6 tỷ đồng, đạt 86,5% dự toán UBND tỉnh giao, tăng 20,2% so với cùng kỳ năm 2025.
Cải cách thuế 2026 - 2030: Chuyển mạnh sang kiểm tra điện tử, trực tuyến, từ xa

Cải cách thuế 2026 - 2030: Chuyển mạnh sang kiểm tra điện tử, trực tuyến, từ xa

(TBTCO) - Bộ Tài chính yêu cầu ngành Thuế ưu tiên xây dựng các ứng dụng hỗ trợ kiểm tra điện tử, kiểm tra trực tuyến và kiểm tra từ xa trên cơ sở dữ liệu điện tử của người nộp thuế. Theo các chuyên gia, điều này tạo thuận lợi, mang lại nhiều lợi ích cho người nộp thuế.
Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp làm sạch dữ liệu xuất nhập khẩu

Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp làm sạch dữ liệu xuất nhập khẩu

(TBTCO) - Đến ngày 12/11/2026, hơn 18.800 tài khoản quản trị người khai hải quan và hơn 13.500 tài khoản nhân viên thuộc người khai hải quan đã được chuẩn hóa. Thời hạn hoàn thành còn hơn một tháng, Cục Hải quan đang tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp rà soát, cập nhật thông tin, bảo đảm hoạt động khai báo không bị gián đoạn khi bước sang năm 2027.
Thuế tỉnh Lai Châu thu ngân sách 10 tháng tăng hơn 13% so với cùng kỳ

Thuế tỉnh Lai Châu thu ngân sách 10 tháng tăng hơn 13% so với cùng kỳ

(TBTCO) - Theo Thuế tỉnh Lai Châu, thu ngân sách trên địa bàn tỉnh tháng 10/2026 đạt 488,6 tỷ đồng. Lũy kế 10 tháng năm 2026 đạt 3.037,2 tỷ đồng, bằng 122,5% dự toán pháp lệnh, 111,4% dự toán HĐND tỉnh giao và tăng 13,5% so với cùng kỳ.
Bước tiến quan trọng trong quản lý thuế xuyên biên giới

Bước tiến quan trọng trong quản lý thuế xuyên biên giới

Nhằm nâng cao hiệu quả thực thi các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, bảo đảm hài hòa lợi ích quốc gia và quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, Cục Thuế vừa ban hành Quy trình nội bộ xử lý thủ tục thỏa thuận song phương (MAP). Văn bản này thiết lập hành lang pháp lý và nghiệp vụ đồng bộ, minh bạch, đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác quản lý thuế xuyên biên giới tại Việt Nam.
Điều kiện quan trọng để được giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp

Điều kiện quan trọng để được giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp

(TBTCO) - Chính sách giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp được cho rằng sẽ tiếp sức cho doanh nghiệp và người kinh doanh. Đối tượng nào sẽ được áp dụng, điều kiện và cách xác định doanh thu năm được xác định ra sao? Người nộp thuế có thể xem tóm lược qua infographic dưới đây.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều