Đối tượng (giữa) và tang vật vụ vận chuyển trái phép cần sa từ Thái Lan về Việt Nam. Ảnh: HQ

Lập nhiều chiến công lớn

Đánh giá về hoạt động của tội phạm ma tuý, Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan cảnh báo, qua các vụ bắt giữ được thực hiện bởi cơ quan hải quan phối hợp các lực lượng chức năng thời gian qua cho thấy, các đối tượng, tổ chức tội phạm hoạt động ngày càng tinh vi, manh động, có tổ chức và mạng lưới rộng khắp; mua bán, vận chuyển trái phép ma túy số lượng lớn. Đặc biệt là trên tuyến hàng không, do lợi thế bởi phương thức vận chuyển nhanh, tội phạm về ma tuý có chiều hướng gia tăng, thủ đoạn ngày càng tinh vi, liên tục thay đổi phương thức hoạt động, nhằm qua mặt cơ quan hải quan và các cơ quan chức năng.

Cơ quan hải quan cảnh báo, ma túy được trà trộn, cất giấu và gửi từ các quốc gia thuộc châu Âu (Đức, Ba Lan, Hà Lan, Séc, Pháp, Bỉ), Canada, châu Á (Đài Loan - Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc,…), châu Mỹ, châu Phi và châu Úc… về Việt Nam; tiếp đó tiêu thụ trong nội địa hoặc trung chuyển đi nước thứ ba là Australia, Singapore, Đài Loan (Trung Quốc), Philippines… và ngược lại. Chủng loại ma túy chủ yếu là ma túy tổng hợp (MDMA), methamphetamine, cocaine, ketamine, cần sa, chất gây nghiện, chất hướng thần… Trong đó, tội phạm có xu hướng lợi dụng phương thức chuyển phát nhanh, cất giấu ma túy tinh vi lẫn trong hàng hóa thông thường để thực hiện vận chuyển từ nước ngoài vào Việt Nam.

Về tuyến đường trọng điểm, ma túy được vận chuyển trái phép chủ yếu qua các cảng hàng không sân bay quốc tế Nội Bài (TP. Hà Nội), Tân Sơn Nhất (TP. Hồ Chí Minh), Đà Nẵng (TP. Đà Nẵng) từ các nước châu Âu, châu Mỹ và châu Úc.

Ghi nhận thành quả này, ngày 31/3, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã có Thư khen các đơn vị có thành tích bắt giữ cần sa từ Thái Lan về Việt Nam, góp phần quan trọng vào việc giữ vững an ninh, trật tự, an toàn xã hội của đất nước.

Tại điểm nóng cảng hàng không Đà Nẵng, mới đây ngày 15/3/2025, trong quá trình kiểm tra chuyến bay nhập cảnh từ Thái Lan, lực lượng hải quan và lực lượng chức năng đã phát hiện, kiểm tra, bắt giữ vụ vận chuyển 4 kg cần sa từ Thái Lan về Việt Nam qua tuyến hàng không.

Thiết lập thế trận liên ngành trong đấu tranh với tội phạm ma tuý

Cơ quan hải quan cảnh báo, từ nay đến cuối năm 2025, hoạt động kinh tế, du lịch, tội phạm buôn lậu ma tuý xuyên quốc gia qua các chuyến bay gia tăng với thủ đoạn tinh vi đã và đang là thách thức lớn đối với cơ quan chức năng, trong đó có hải quan phải đối mặt.

Đại diện Chi cục điều tra chống buôn lậu chia sẻ, các đối tượng phạm pháp, lợi dụng việc người Việt Nam lao động ở nước ngoài, người nước ngoài đi du lịch về Việt Nam, du học sinh… gửi qua hành lý của hành khách đi trên các chuyến bay quốc tế từ nước ngoài về Việt Nam. Nhiều đối tượng đã lợi dụng, mua tiêu chuẩn hành lý của các khách và nhờ khách đứng tên, vận chuyển hộ, sau đó nhận lại trong nội địa gây khó khăn trong việc xác minh đối tượng chủ mưu.

Trên thực tế, hành khách xuất nhập cảnh chủ yếu thuộc diện khai báo luồng xanh, thực hiện giải phóng hàng nhanh và trong thời gian ngắn cơ quan hải quan phải tập trung triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ; dẫn đến rất khó phát hiện ma túyvà đối tượng.

Thách thức nữa là ma túy vận chuyển trên tuyến hàng không thường được các đối tượng áp dụng thủ đoạn giấu trong hàng hóa chuyển phát nhanh, được uỷ quyền cho hãng vận chuyển làm thủ tục và thủ tục phát nhận hàng đơn giản. Do vậy, rất khó xác định được chủ lô hàng thật sự; thông tin về người gửi hàng và người nhận hàng thường là thông tin giả.

Ngoài ra, có hiện tượng thuê đối tượng là người nước ngoài, khách du lịch có lịch bay vòng qua nhiều nước để đánh lạc hướng cơ quan chức năng. Đặc biệt, gần đây có xu hướng lợi dụng chính sách miễn thị thực đối với khách nhập cảnh là người các nước khối ASEAN để móc nối, vận chuyển trái phép ma túy từ nước ngoài vào Việt Nam qua đường hàng không.

Để qua mắt lực lượng hải quan, ma túy còn được cất giấu, ngụy trang trong hàng hóa tiêu dùng thông thường (dầu gội, kem đánh răng, dầu dừa…), thực phẩm (cà phê hòa tan, sô cô la, bánh kẹo, sữa, mỳ ăn liền, gói gia vị, gói hoa quả sấy khô…), thực phẩm chức năng hoặc thuốc tân dược, mỹ phẩm… được ngụy trang bằng cách phủ thạch cao bên ngoài; phủ các lớp keo cùng màu với vật thể ngụy trang hoặc cất giấu trong các sản phẩm dạng lỏng (nước ép, rượu…) để tránh sự phát hiện của chó nghiệp vụ.

Thủ đoạn trà trộn, cất giấu ma tuý trong hàng hóa thuộc loại hình chuyển phát nhanh, tuy không mới nhưng nếu không được thực hiện kiểm tra thủ công chi tiết, kết hợp sử dụng trang thiết bị, công cụ hỗ trợ như máy soi, máy phát hiện ma túy, va li thuốc thử nhanh các chất ma túy và tiền chất… Thêm vào đó, các đối tượng thường xuyên thay đổi loại hàng hóa dùng để cất giấu, tuyến đường, sân bay trọng điểm một cách tinh vi để gây khó khăn cho các lực lượng chức năng trong quá trình kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan.

Để phòng chống, đấu tranh với tội phạm ma túy, đặc biệt là qua tuyến hàng không, đại diện Chi cục Điều tra chống buôn lậu cho biết, trong thời gian tới, thực hiện chỉ đạo của Cục Hải quan, đơn vị tiếp tục chủ động trao đổi thông tin, tình hình diễn biến, phương thức thủ đoạn hoạt động của các loại tội phạm ma túy tại các địa bàn, khu vực, hoạt động của các đường dây, ổ nhóm, đối tượng phạm tội về ma túy liên quan đến địa bàn phụ trách của từng lực lượng; thông tin về đối tượng phạm tội ma túy đang bị truy nã; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm đấu tranh với các loại tội phạm về ma túy.

Các lực lượng cũng thường xuyên phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau về nghiệp vụ trong phối hợp trao đổi, giám sát các tàu thuyền nghi vấn liên quan đến vận chuyển trái phép ma túy trên biển; phối hợp giám sát bí mật đối tượng trong các đường dây tội phạm về ma túy; đặc biệt, việc phối hợp xác lập đấu tranh chuyên án chung của các lực lượng đã có hiệu quả, thiết lập thế trận liên ngành trong đấu tranh với tội phạm ma túy.