Theo HoREA Trung tâm Phát triển quỹ đất tại TP. Hồ Chí Minh chưa chuẩn bị được quỹ đất phục vụ đầu tư phát triển. Ảnh Đ.Doãn
HoREA dẫn chứng, theo điều 111 Luật Đất đai, “Quỹ phát triển đất của địa phương do UBND cấp tỉnh thành lập hoặc ủy thác cho Quỹ đầu tư phát triển, Quỹ tài chính khác của địa phương để ứng vốn cho việc bồi thường, giải phóng mặt bằng và tạo quỹ đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt”. Trên thực tế “Quỹ phát triển đất” chưa được thành lập.
Còn “Tổ chức phát triển quỹ đất” do Chính phủ thành lập theo điều 68 Luật Đất đai đã quy định: “Tổ chức phát triển quỹ đất có chức năng tạo lập, phát triển, quản lý, khai thác quỹ đất; tổ chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân; tổ chức thực hiện việc đấu giá quyền sử dụng đất và thực hiện các dịch vụ khác” (Theo quy định tại khoản (2.a) điều 5 Nghị định 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ).
Tại TP. Hồ Chí Minh, “Tổ chức phát triển quỹ đất” được thành lập với tên gọi “Trung tâm Phát triển quỹ đất” hoạt động chưa thật hiệu quả, chưa chuẩn bị được quỹ đất phục vụ đầu tư phát triển và cũng không thể thực hiện được chức năng đấu giá quyền sử dụng đất, do hiện nay chỉ có duy nhất “Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản” của thành phố đang thực hiện chức năng đấu giá, là đơn vị sự nghiệp do ngành Tư pháp quản lý.
Do vậy, để thực hiện quy định tại khoản (4.c) điều 40 Luật Đất đai: “Đối với dự án hạ tầng kỹ thuật, xây dựng, chỉnh trang đô thị, khu dân cư nông thôn thì phải đồng thời xác định vị trí, diện tích đất thu hồi trong vùng phụ cận để đấu giá quyền sử dụng đất thực hiện dự án nhà ở, thương mại, dịch vụ, sản xuất, kinh doanh”.
Và tại khoản (1.e) điều 118 quy định đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp “Giao đất, cho thuê đất đối với đất nhà nước thu hồi do sắp xếp lại, xử lý trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh mà tài sản gắn liền với đất”, thì “Tổ chức phát triển quỹ đất” phải được phát huy đầy đủ vai trò và phải có cơ chế để thực hiện hiệu quả các quy định này.
Nhưng để phát huy vai trò của Tổ chức phát triển quỹ đất, HoREA cho rằng thành phố nên cấp vốn ban đầu đủ để tổ chức này hoạt động. Số vốn có thể khoảng 500 - 1.000 tỷ đồng, được cấp theo hình thức vay có hoàn trả, bởi chắc chắn hoàn trả được; đồng thời có phương pháp làm việc linh hoạt và có cơ chế kiểm soát chặt chẽ đề phòng tiêu cực, tham nhũng.
“Khi đó, người có đất mới có điều kiện được bồi thường thỏa đáng, công bằng, từ đó hạn chế tối đa việc khiếu kiện, nhất là tình trạng khiếu kiện đông người về đất đai hiện nay. Các nhà đầu tư cũng có cơ hội tiếp cận quỹ đất đầu tư một cách minh bạch, bình đẳng thông qua cơ chế đấu giá đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất. Ngân sách từ đó cũng sẽ có được nguồn thu rất lớn”, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA nhận định./.
Đỗ Doãn
