Thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội chiều 30/10, các đại biểu Quốc hội bày tỏ sự tán thành với báo cáo của Chính phủ, ghi nhận những nỗ lực trong điều hành, tháo gỡ điểm nghẽn và huy động nguồn lực cho phát triển.
Đại biểu Nguyễn Thị Lan (đoàn Hà Nội) cơ bản thống nhất và đánh giá cao báo cáo của Chính phủ về tình hình phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và kế hoạch năm 2027. Theo đại biểu, tăng trưởng GDP 9 tháng đạt trên 9%, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vượt 56 tỷ USD là những điểm sáng rất đáng tự hào giữa bối cảnh thế giới nhiều biến động, khẳng định sự lãnh đạo, điều hành quyết liệt, hiệu quả của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và nỗ lực to lớn của toàn xã hội.
 |
| Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội, ngày 30/10/2026. Ảnh: Đức Thanh |
Cùng đánh giá về kết quả điều hành, đại biểu Trần Quốc Tuấn (đoàn Vĩnh Long) ghi nhận sự chỉ đạo quyết liệt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, sự đồng hành của Quốc hội và sự điều hành linh hoạt của Chính phủ khi vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa giữ ổn định kinh tế và chăm lo đời sống nhân dân. Đại biểu nhấn mạnh, kết quả đạt được rất đáng trân trọng và ghi nhận.
Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) nêu bật kết quả GDP 9 tháng tăng 9,01%, xuất khẩu tăng 24,5% trong năm đầu thực hiện Nghị quyết
Đại hội XIV, giữa nhiều cú sốc bên ngoài. Đại biểu ghi nhận việc thị trường chứng khoán được nâng hạng, thủ tục hành chính giảm hơn một nửa về cả thời gian lẫn chi phí. “Cử tri và nhân dân phấn khởi, tin tưởng nền móng đã được đặt”, đại biểu bày tỏ.
Giảm mặt bằng lãi suất cho vayTại báo cáo giải trình ý kiến đại biểu, Bộ Tài chính cho biết, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, ổn định và phấn đấu giảm mặt bằng lãi suất cho vay, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận vốn; hướng dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, kiểm soát chặt tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Đối với doanh nghiệp, các giải pháp tập trung vào tiếp cận vốn tín dụng, đất đai, mặt bằng sản xuất và hạ tầng thiết yếu; đa dạng hóa các kênh huy động vốn trung, dài hạn, giảm chi phí sản xuất, kinh doanh. |
Về hoàn thiện thể chế, đại biểu Lã Thanh Tân (đoàn Hải Phòng) đồng tình với các nhóm nhiệm vụ, giải pháp Chính phủ đề ra trong năm 2027. Việc rà soát 45.793 văn bản quy phạm pháp luật, với hàng nghìn văn bản được kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ, được đại biểu đánh giá là một nỗ lực rất lớn của Chính phủ.
Để phát huy kết quả này, đại biểu đề nghị rà soát theo các chuỗi quan hệ pháp lý liên ngành, ưu tiên những lĩnh vực tác động lớn đến huy động nguồn lực và tăng trưởng. Với mỗi nhóm vấn đề, cần xác định rõ phương án xử lý, cơ quan chịu trách nhiệm và thời gian hoàn thành; đánh giá hiệu quả thể chế bằng thời gian, chi phí thủ tục được cắt giảm, số dự án và nguồn lực được khơi thông.
Bên cạnh những kết quả đạt được, đại biểu Lê Hoàng Anh cũng đặt vấn đề “lấy vốn dài hạn ở đâu để đi đường dài?”. Dẫn số liệu, đại biểu cho biết, tín dụng đã đạt khoảng 155% GDP, gần 80% vốn huy động có kỳ hạn dưới 12 tháng, trong khi một nửa dư nợ là trung và dài hạn. Áp lực vốn không chỉ ở doanh nghiệp, mà còn cả ở phía ngân sách công khi nhu cầu đầu tư phát triển là rất lớn. Khi Nhà nước và doanh nghiệp cùng tìm vốn dài hạn từ nguồn tiết kiệm, việc phát triển thị trường vốn có ý nghĩa quan trọng.
Nhấn mạnh “vốn dài hạn chỉ đi theo niềm tin dài hạn, và niềm tin ấy trước hết là niềm tin vào pháp luật”, đại biểu đề nghị, trước hết, cần bảo đảm điều kiện nền, đó là sự ổn định và có thể tiên liệu được của pháp luật. Chính sách phải được đánh giá tác động thực chất, có lộ trình chuyển tiếp, không hồi tố bất lợi cho doanh nghiệp.
Đại biểu cho rằng, luật khung giúp điều hành linh hoạt, nhưng khung càng rộng thì quyền cơ bản của doanh nghiệp càng phải được ghi rõ trong luật. “Doanh nghiệp chỉ yên tâm khi quyền của họ nằm trong luật, chứ không nằm ở văn bản hướng dẫn có thể thay đổi thường xuyên. Đạt chuẩn nhanh để tháo gỡ, nhưng luật ổn định mới giữ được vốn”, đại biểu nêu rõ.
Cùng quan tâm khả năng tiếp cận vốn, đại biểu Trần Quốc Tuấn đề nghị mở rộng bảo lãnh tín dụng, xem xét dòng tiền, hợp đồng và đơn hàng khi thẩm định để doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn thuận lợi hơn.
Ở góc độ đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, đại biểu Nguyễn Thị Lan (đoàn Hà Nội) kiến nghị tháo gỡ rào cản về thể chế tài chính và tài sản công để phát triển doanh nghiệp khởi nguồn trong trường đại học. Cụ thể, cần sớm có hướng dẫn về định giá và góp vốn bằng kết quả nghiên cứu khoa học, thí điểm cơ chế vốn mồi, đồng tài trợ cùng doanh nghiệp cho giai đoạn sản xuất thử.
Đại biểu cũng đề nghị tập trung nguồn lực đầu tư có trọng tâm các phòng thí nghiệm hiện đại và hệ thống sản xuất thử nghiệm dùng chung tại các viện nghiên cứu, trường đại học trọng điểm, vận hành theo cơ chế mở để kết nối với doanh nghiệp, tối ưu hóa hiệu suất tài sản công, tránh dàn trải, lãng phí ngân sách.
Nhiều giải pháp tích cực để phát triển thị trường vốnTrước khi Quốc hội thảo luận, ngày 29/10, Bộ Tài chính đã có báo cáo giải trình làm rõ các ý kiến đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026, kế hoạch năm 2027. Theo Bộ Tài chính, GDP 9 tháng tăng 9,01%. Kết quả đạt được không chỉ thể hiện ở tốc độ tăng trưởng cao, mà còn ở những chuyển biến tích cực về chất lượng tăng trưởng, cơ cấu kinh tế, năng lực sản xuất, huy động và sử dụng nguồn lực. Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt khoảng 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1% so với cùng kỳ. Đầu tư khu vực tư nhân đạt 1.649,2 nghìn tỷ đồng, chiếm 53% tổng vốn, tăng 14%, cao hơn mức tăng cả năm của các năm giai đoạn 2021 - 2025. Về thị trường vốn, lũy kế 9 tháng, tổng vốn huy động thực tế của doanh nghiệp qua thị trường chứng khoán đạt gần 564,6 nghìn tỷ đồng, tăng 15%. Trong đó, huy động thông qua chào bán cổ phiếu đạt 135,94 nghìn tỷ đồng, tăng 68,82%; giá trị trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ phát hành là 368,85 nghìn tỷ đồng, tăng 1,62%. Hoạt động IPO khởi sắc với 10 doanh nghiệp IPO từ cuối năm 2025 đến nay, huy động khoảng 60,9 nghìn tỷ đồng, gấp hơn 9 lần cả giai đoạn 2021 - 2024. Thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng, mở ra kỳ vọng thu hút thêm dòng vốn trung, dài hạn từ các quỹ đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng nhìn nhận hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực còn hạn chế; đầu tư tư nhân chưa đạt kỳ vọng. Doanh nghiệp vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng, kênh huy động vốn trung, dài hạn qua thị trường vốn còn hạn chế. Đến ngày 10/10/2026, lãi suất cho vay bình quân của giao dịch phát sinh mới ở mức 9,07%/năm. Để hỗ trợ huy động vốn, Bộ đã tiếp tục rà soát, hoàn thiện pháp luật về thị trường chứng khoán, cắt giảm thủ tục hành chính; hoàn thiện cơ chế IPO gắn với niêm yết; đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước; thu hút doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài niêm yết. Bộ Tài chính cũng nghiên cứu đa dạng hóa sản phẩm, mô hình huy động vốn cho cơ sở hạ tầng như trái phiếu hạ tầng, trái phiếu ESG, trái phiếu PPP dành cho doanh nghiệp dự án; phát triển nhà đầu tư tổ chức, ngành quỹ và các sản phẩm như quỹ hoán đổi danh mục, quỹ trái phiếu, quỹ hạ tầng; thu hút nhà đầu tư nước ngoài, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường. |
