Kết nối nghiên cứu với doanh nghiệp

Tại Hội nghị “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành Nông nghiệp và Môi trường” tại khu vực phía Bắc do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương tổ chức ngày 27/10, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long cho biết, ngành nông nghiệp còn nhiều tiềm năng, dư địa tăng trưởng.

Song việc xác định và triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ chưa thực sự gắn với mục tiêu phát triển kinh tế, chưa chuyển hóa tương xứng nguồn lực đầu tư thành giá trị thực tiễn

Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Long, kết quả tổng hợp của Bộ Công an, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương, cho thấy 34 địa phương đã báo cáo 916 nhiệm vụ gắn với 908 sản phẩm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, lĩnh vực nông nghiệp có 451 sản phẩm, chiếm gần 50% tổng số sản phẩm được thống kê. Tuy nhiên, 341 sản phẩm vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu, chiếm khoảng 76%; tỷ lệ kết quả được đưa vào ứng dụng, thương mại hóa chỉ khoảng 24% theo số liệu tổng hợp.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Khương Trung

Thứ trưởng Nguyễn Văn Long đánh giá, thực trạng này cho thấy khoảng cách giữa hoạt động nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của sản xuất, kinh doanh. Việc xác định nhiệm vụ khoa học công nghệ tại nhiều địa phương chưa gắn chặt với mục tiêu tăng trưởng, trong khi vai trò đồng hành của doanh nghiệp chủ lực trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm chưa được xác định rõ.

Vì vậy, Bộ Công an đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xác định danh mục các bài toán tăng trưởng ưu tiên, lựa chọn những khâu có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, đồng thời kết nối nhu cầu của địa phương với năng lực nghiên cứu, ứng dụng của viện, trường và doanh nghiệp. Các nhiệm vụ cần gắn với ngành hàng cụ thể, có khả năng triển khai trong thực tế, tập trung vào giống, canh tác thông minh, chế biến sâu, chăn nuôi an toàn sinh học, kinh tế tuần hoàn, nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, phát triển rừng gỗ lớn, cây dược liệu và chế biến lâm sản. Bộ Khoa học và Công nghệ được đề nghị rà soát các đề tài đã thực hiện, lựa chọn kết quả khả thi để hỗ trợ ứng dụng, thương mại hóa, đồng thời thúc đẩy các mô hình liên kết nghiên cứu với sản xuất.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Khương Trung

Xác định bài toán lớn, tập trung vào lĩnh vực ưu tiên

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, nông nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo đảm an sinh xã hội, là “trụ đỡ” của nền kinh tế và đóng góp lớn vào sự phát triển của đất nước. Việc giải quyết tốt bài toán ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp có ý nghĩa đối với mục tiêu phát triển bền vững.

Theo Phó Thủ tướng, để tạo chuyển biến thực chất, cần thống nhất ba quan điểm: nhận diện đầy đủ, thực chất các điểm nghẽn để có giải pháp tháo gỡ hiệu quả; xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trực tiếp của tăng trưởng nông nghiệp; coi việc ứng dụng các lĩnh vực này là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, hướng đến hiệu quả thực chất.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương và Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát toàn diện hiện trạng hoạt động khoa học công nghệ liên quan đến ngành, xác định danh mục các vấn đề lớn cần giải quyết, phù hợp với lợi thế và yêu cầu phát triển của nông nghiệp cả nước, đặc biệt là khu vực phía Bắc, trong đó chú trọng liên kết vùng.

Các lĩnh vực ưu tiên gồm giống cây trồng, vật nuôi; phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc bảo vệ thực vật gắn với phòng, chống dịch bệnh; ứng dụng công nghệ, máy móc trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp; truy xuất nguồn gốc nông sản; phát triển nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và kinh tế tuần hoàn.

Theo báo cáo tại hội nghị, trong 5 năm qua, chỉ khoảng 12% đề tài nghiên cứu có kết nối với doanh nghiệp. Trong khi đó, cả nước có 242 viện, trường với hơn 4.800 nhiệm vụ nghiên cứu được ngân sách Nhà nước đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng nhưng việc đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường vẫn gặp nhiều khó khăn.

Từ thực tế này, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát huy vai trò đầu mối điều phối, kết nối nhu cầu phát triển của các ngành hàng, địa phương với doanh nghiệp; tổ chức hiệu quả các chương trình liên kết theo chuỗi giá trị, tập trung vào giống, canh tác thông minh, chế biến sâu...

Cùng với đó, cần hoàn thiện cơ chế liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất theo chuỗi giá trị; tháo gỡ vướng mắc về cơ chế tài chính, đặt hàng nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa kết quả khoa học công nghệ.

Để bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai thực chất, Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương phía Bắc lựa chọn từ 3 - 5 bài toán ưu tiên trước ngày 15/11/2026; Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện danh mục bài toán lớn, nhiệm vụ ưu tiên trước ngày 15/12/2026 để triển khai từ quý I/2027.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu tiếp thu ý kiến chỉ đạo. Ảnh: Khương Trung

Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định 4 trọng tâm thúc đẩy khoa học công nghệ

Phát biểu tiếp thu chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng khẳng định Bộ sẽ khẩn trương cụ thể hóa thành nhiệm vụ, giải pháp và tổ chức thực hiện.

Bộ tập trung vào 4 nhiệm vụ trọng tâm: đổi mới phương thức quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ sở nghiên cứu, thúc đẩy liên kết giữa nghiên cứu với doanh nghiệp và thị trường; tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế, chính sách; đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển dữ liệu phục vụ quản lý sản xuất và kết nối thị trường.

Đặc biệt, Bộ trưởng nhấn mạnh truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin sản phẩm là yêu cầu xuyên suốt đối với tất cả ngành hàng, lĩnh vực. Sau hội nghị, Bộ sẽ tổng hợp nhiệm vụ được giao, phân loại kiến nghị, xây dựng kế hoạch triển khai với trách nhiệm, tiến độ và kết quả đầu ra cụ thể; phối hợp với Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả, gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ và chất lượng công việc.