Đó là thông tin tại Hội thảo “Công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ CO₂ (CCUS): Giải pháp thúc đẩy Net Zero tại Việt Nam” diễn ra ngày 27/10 do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Biến đổi khí hậu và Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) tổ chức, dưới sự chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Hội thảo tập trung trao đổi về định hướng chính sách, tiềm năng địa chất, giải pháp công nghệ và lộ trình ứng dụng CCUS tại Việt Nam, trong bối cảnh mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đặt ra yêu cầu giảm phát thải trên nhiều lĩnh vực kinh tế.

Phát biểu tại hội thảo, nhà báo Nguyễn Ngọc Thạch, Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, để thực hiện cam kết Net Zero, Việt Nam cần giải pháp công nghệ phù hợp, nguồn lực thực hiện và sự tham gia của toàn xã hội. Theo ông Thạch, việc kết nối cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan có ý nghĩa quan trọng trong thúc đẩy nghiên cứu, đưa các giải pháp công nghệ đến gần hơn với thực tiễn.

Từ những tiềm năng bước đầu được xác định, yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam là tiếp tục đánh giá chi tiết khả năng lưu trữ CO₂, hoàn thiện cơ chế pháp lý, làm rõ yêu cầu an toàn và trách nhiệm dài hạn, đồng thời lựa chọn các phương án thí điểm phù hợp. Đây là những bước cần thiết để xem xét khả năng ứng dụng CCUS trong lộ trình giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

TS Nguyễn Hữu Lương, chuyên gia cao cấp Viện VPI thông tin tại hội thảo. Anhe: Ban tổ chức

Trình bày tại hội thảo, TS Nguyễn Hữu Lương, chuyên gia cao cấp Viện VPI cho biết, trên thế giới hiện có 77 dự án CCS đang vận hành và 610 dự án trong giai đoạn phát triển. Các dạng địa chất có thể lưu trữ CO₂ gồm mỏ dầu khí đã cạn kiệt, tầng chứa nước mặn và vỉa than sâu chưa khai thác.

Việt Nam có tiềm năng lưu trữ CO₂ tại ba bể trầm tích chính: Cửu Long, Nam Côn Sơn và Sông Hồng. Theo TS Lương, Petrovietnam đã đánh giá sơ bộ tiềm năng lưu trữ CO₂ tại 34 mỏ dầu khí ngoài khơi. Năm 2011, Việt Nam đã bơm ép CO₂ thành công tại mỏ Rạng Đông.

Về cơ sở pháp lý, Luật Dầu khí năm 2026 đã bổ sung quy định liên quan đến CCS và dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Dự thảo nghị định hướng dẫn Luật cũng quy định chi tiết hoạt động CCS gắn với hoạt động dầu khí.

TS Nguyễn Hữu Lương kiến nghị sớm ban hành hướng dẫn về quyền lưu trữ, trách nhiệm dài hạn và công tác đo lường, báo cáo, thẩm định carbon. Giai đoạn 2027-2030, ông Lương đề xuất thí điểm đánh giá chi tiết dung lượng lưu trữ tại từng mỏ, từng bể, hướng tới phát triển các trung tâm lưu trữ CO₂ (hub).

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên phát biểu. Ảnh: Ban tổ chức

Về phía cơ quan quản lý, ông Lương Quang Huy, Trưởng phòng Quản lý phát thải khí nhà kính và Bảo vệ tầng ozone, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho hay, lộ trình quản lý phát thải carbon của Việt Nam được định hướng qua ba giai đoạn.

Theo lộ trình chuyển đổi tới năm 2050, giai đoạn nền tảng 2021-2025 tập trung hoàn thiện thể chế và các công cụ quản lý. Các nhiệm đã hoàn thành cơ bản với các quy định khung pháp lý kiểm kê khí nhà kính bắt buộc; bước đầu vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon; thiết lập hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) cấp quốc gia đảm bảo tính minh bạch.

Giai đoạn bứt phá 2026-2030 đặt trọng tâm vào đẩy mạnh giảm phát thải và hoàn thiện khuôn khổ hoạt động của sàn giao dịch carbon. Việt Nam sẽ vận hành chính thức sàn giao dịch tín chỉ carbon từ năm 2028; đạt đỉnh phát thải và tái cấu trúc sâu rộng và đồng bộ toàn ngành năng lượng.

Giai đoạn 2031-2050 sẽ tăng tốc để đạt mục tiêu Net Zero. Đến năm 2050, Việt Nam sẽ đạt mức phát thải ròng bằng 0; chuyển đổi hoàn toàn sang năng lượng tái tạo, công nghệ thu giữ carbon (CCUS) và nền kinh tế tuần hoàn bền vững.