Bài 6: Cần một đầu mối tập trung điều phối vốn vay và trả nợ

Đức Minh
(TBTCVN) - Nợ công và quản lý nợ là vấn đề quan trọng của an ninh tài chính quốc gia. Cần có sự đổi mới về cách thức quản lý, phân định trách nhiệm, quyền hạn, đổi mới quản trị nợ công một cách bền vững, mà cụ thể là có một đầu mối tập trung điều phối vay và trả nợ.
aa

trang 6

Đổi mới về cách quản lý nợ công để đảm bảo an ninh tài chính quốc gia.

>> Bài 5: Siết điều kiện cho vay lại, tăng chế tài quản lý

>> Bài 4: Không chuyển nợ của doanh nghiệp thành nợ Chính phủ

>> Bài 3: Làm rõ trách nhiệm trả nợ, tăng tính tự chủ của chính quyền địa phương

>> Bài 2: Siết điều kiện cho vay lại

>> Bài 1: Tại sao phải sửa đổi Luật Quản lý nợ công?

Đã hình thành hệ thống thể chế, chính sách

Theo TS. Đặng Văn Thanh - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Ngân sách Quốc hội, cho đến nay hệ thống thể chế và chính sách quản lý nợ công đã được hình thành cụ thể như: Luật Quản lý nợ công 2009, Luật Ngân sách nhà nước (NSNN), các nghị định, quyết định của chính phủ, các thông tư, các văn bản quy định và hướng dẫn của các bộ, ngành đã tạo lập cơ sở pháp lý cho việc vay nợ trong nước và nước ngoài, việc trả nợ các khoản vay. Công tác quản lý và giám sát nợ công đã được quan tâm, đang tiệm cận dần với thông lệ quốc tế.

Quy mô huy động nợ công tăng nhanh phục vụ nhu cầu bù đắp bội chi NSNN và đầu tư phát triển. Trong giai đoạn 2011 - 2015, quy mô huy động vốn từ vay nợ bình quân 14% GDP, chiếm khoảng 44% vốn đầu tư toàn xã hội, với tốc độ tăng 19%/năm.

Theo nghiên cứu của ông Thanh, nếu có những diễn biến không thuận lợi như tỷ lệ tăng trưởng GDP, thu NSNN, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu không đạt như dự kiến, tăng bội chi NSNN, một số nghĩa vụ nợ dự phòng từ khu DNNN chuyển thành nghĩa vụ trả nợ trực tiếp hoặc thay đổi chính sách của Chính phủ (như mở rộng các chương trình trợ cấp xã hội, quỹ lương hưu, bảo hiểm y tế, hệ thống an ninh,...) thì tỷ lệ nợ chính phủ/GDP có thể tăng vượt ngưỡng trần.

Nên đổi mới về phân định trách nhiệm, thẩm quyền quản lý

Ông Đặng Văn Thanh hoàn toàn đồng tình về việc cần thiết phải sửa đổi Luật Quản lý nợ công. Ông cho rằng, yêu cầu cấp bách là phải cơ cấu lại nợ công, trong bối cảnh chung của tái cơ cấu lại nền kinh tế, tăng cường công tác quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng nợ công, đảm bảo sự bền vững của nền tài chính quốc gia, lành mạnh hóa tài chính nhà nước và NSNN.

Ông Thanh đưa ra 9 giải pháp để hiện thực hóa yêu cầu về cơ cấu lại nợ công. Thứ nhất, phải cơ cấu lại nợ công, gắn liền với tái cơ cấu lại NSNN, đặc biệt là gắn liền với chính sách tài chính nói chung, chính sách về tiền tệ nói riêng. Thứ hai, thực hiện đồng bộ, hiệu quả chính sách tài chính, tiền tệ, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Thứ ba, nâng cao hiệu quả sử dụng dịch vụ công, đặc biệt là vốn vay đầu tư công với sự kết hợp giữa các thành phần, đối tượng, các cơ quan của nhà nước. Thứ tư, nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn vốn vay. Thứ năm, đổi mới quản lý tài sản công được hình thành từ đầu tư bằng nguồn vốn vay. Thứ sáu, kiểm soát chặt chẽ trần nợ công. Thứ bảy, phân cấp, phân định trách nhiệm và tổ chức công tác quản lý nợ. Thứ tám, tăng cường quản trị rủi ro trong quản lý nợ, vay, sử dụng vốn vay. Thứ chín, tăng cường vai trò giám sát của cơ quan dân cử.

Trong 9 giải pháp, ông Thanh đặc biệt nhấn mạnh tới giải pháp thứ bảy, bởi theo ông, mặc dù đã có những quy định về trách nhiệm và thẩm quyền quản lý của các cơ quan thuộc chính phủ, tuy nhiên còn không ít vướng mắc cần được phân định rõ ràng hơn, khoa học cả về pháp lý và cả trên thực tế, đặc biệt trong các nhiệm vụ xây dựng chiến lược nợ dài hạn.

Ông Thanh cho rằng, cần nhận diện rõ các công việc của quy trình vay và trả nợ. Thực tế, quản lý nợ công bao gồm 7 công đoạn: Xây dựng chiến lược kế hoạch huy động vốn vay; xác định nhu cầu và nguồn có thể vay; đàm phán vay, phương thức vay và tổ chức huy động vốn, đặc biệt là huy động vốn trong nước; ký kết văn bản và tổ chức vay nợ; giải ngân nguồn vốn vay; phân bổ và sử dụng vốn vay; trả nợ vay.

“Quy trình quản lý nợ công liên quan tới vấn đề phân cấp. Trong dự luật có hẳn một chương phân định trách nhiệm rất rõ ràng, đồng thời có chương riêng về quản lý nguồn vốn vay và phân bổ vốn vay. Theo tôi, các nhà soạn thảo đã nhận thức đúng và đầy đủ tầm quan trọng của vấn đề này. Tôi đồng tình với các chuyên gia và cũng theo kinh nghiệm nước ngoài, là cần có một cơ quan chuyên trách điều phối vốn vay và trả nợ, tập trung về một đầu mối” - ông Thanh nhấn mạnh.

Lý giải về quan điểm của mình, ông Thanh cho rằng, quản lý nợ không tập trung sẽ dẫn đến thiếu nguồn thông tin đầy đủ, toàn diện và kịp thời để giám sát tổng thể rủi ro tài khóa từ hoạt động vay nợ của Chính phủ và khu vực công, cũng như để hoạch định chính sách, chiến lược nợ hiệu quả với chi phí và rủi ro thấp nhất. Không có cơ quan đầu mối, chuyên trách của Chính phủ về quản lý nợ sẽ thiếu sự phối hợp ở cấp vĩ mô giữa các chính sách tài khóa, tiền tệ và quản lý nợ. Do phân định trách nhiệm không rõ ràng, dẫn đến thiếu chủ động trong điều hành vay nợ. Chính vì vậy, nếu đưa về một đầu mối thì cơ quan này sẽ phát ra tín hiệu là đã cần vay chưa, cần giải ngân chưa và khả năng giải ngân thế nào.

Theo Chiến lược nợ và vay nợ thời kỳ 2001 – 2030, dự báo tổng số vốn vay mới của nền kinh tế đến năm 2030 khoảng 12,7 tỷ USD và dịch vụ trả nợ toàn bộ nền kinh tế khoảng 13,16 tỷ USD. Tổng số nợ của toàn nền kinh tế sẽ khoản 83 tỷ USD. Tỷ trọng nợ trong nước trên GDP sẽ tăng, tỷ lệ nợ nước ngoài giảm dần, chiếm khoảng trên 30% GDP…

Đức Minh

Đức Minh

Đọc thêm

Thủ tướng kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49

Thủ tướng kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49

(TBTCO) - Chiều 17/11, tại Manila, Philippines, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam cùng Lãnh đạo và các Đoàn đại biểu cấp cao các nước ASEAN và đối tác tham dự Lễ bế mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan. Tối cùng ngày, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã rời Manila về nước, kết thúc tốt đẹp chuyến công tác.
Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN - Hoa Kỳ và trao đổi song phương với Tổng thống Donald Trump

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN - Hoa Kỳ và trao đổi song phương với Tổng thống Donald Trump

(TBTCO) - Tối 17/11, tại Manila, Philippines, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã cùng Lãnh đạo các nước ASEAN và Tổng thống Donald Trump tham dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN - Hoa Kỳ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình

(TBTCO) - Nhân dịp tham dự Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, trưa 17/11, tại Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

(TBTCO) - Khung đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh do Bộ Tài chính ban hành sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực, xác định khoảng trống và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, hướng tới nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lên đường dự Tuần lễ cấp cao APEC 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lên đường dự Tuần lễ cấp cao APEC 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc

(TBTCO) - Ngày 17/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Thủ đô Hà Nội, lên đường tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến và làm việc song phương tại Trung Quốc từ ngày 17 - 20/11/2026.
Chung một đại dương - Chung một tương lai

Chung một đại dương - Chung một tương lai

(TBTCO) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 tại TP. Thâm Quyến, Trung Quốc và làm việc song phương tại đây từ ngày 17 đến 20/11/2026. Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có bài viết với tiêu đề “Chung một đại dương - Chung một tương lai” đăng trên China Daily. Báo Tài chính - Đầu tư trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Tuyên bố chung về Quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Việt Nam và Chile

Tuyên bố chung về Quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Việt Nam và Chile

(TBTCO) - Báo Tài chính - Đầu tư trân trọng giới thiệu Tuyên bố chung về Quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Việt Nam và Chile.
Việt Nam - Chile nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược

Việt Nam - Chile nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược

(TBTCO) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống José Antonio Kast quyết định chính thức nâng cấp quan hệ Việt Nam - Chile lên Đối tác chiến lược và thống nhất sớm xây dựng kế hoạch hành động để cụ thể hóa và triển khai hiệu quả 6 trụ cột trọng tâm của khuôn khổ mới.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều