Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Quyền sử dụng đất đai của Việt kiều

Luật Đất đai năm 2024 đã góp phần mở rộng hơn quyền của người Việt Nam định cư tại nước ngoài và người nước ngoài ở Việt Nam với bất động sản tại Việt Nam. Trong các phiên bản trước đây, Việt kiều chỉ có quyền sở hữu nhà ở, không có quyền sử dụng đất (chỉ được "sử dụng" đất trong một số trường hợp cụ thể). Tuy nhiên, nếu luật sửa đổi này cho phép mở rộng quyền, Việt kiều có thể được mua, sử dụng đất đai dễ dàng hơn, đặc biệt trong các dự án nhà ở và kinh doanh bất động sản. Từ đó, tạo điều kiện cho nhóm đối tượng này có môi trường thuận lợi để thực hiện các hoạt động đầu tư, kinh doanh, làm việc, sinh sống… tại Việt Nam.

Đồng thời, quy định này cũng cho thấy bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng Luật Đất đai năm 2024 thống nhất với các quy định của Luật Kinh doanh Bất động sản năm 2023, Luật Quốc tịch năm 2008, Luật Nhà ở năm 2023 về người Việt Nam định cư ở nước ngoài.

Điều này có thể khuyến khích Việt kiều đầu tư nhiều hơn vào bất động sản trong nước, tạo ra một luồng vốn mới từ dòng kiều hối và thúc đẩy thị trường bất động sản.

Tác động đến dòng kiều hối đầu tư bất động sản và lợi ích kinh tế

Việt Nam là một trong những nước nhận lượng kiều hối lớn nhất trên thế giới. Luật Đất đai sửa đổi sẽ tạo ra những cơ hội thuận lợi hơn cho Việt kiều đầu tư vào bất động sản và có thể khiến lượng kiều hối đổ về nước tăng lên hơn nữa.

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, lượng kiều hối chuyển về Việt Nam trong những năm qua liên tục tăng, đạt mức kỷ lục 17,5 tỷ USD năm 2023. Một phần đáng kể nguồn kiều hối này được sử dụng để đầu tư vào bất động sản.

Luật Đất đai 2024 mở ra một môi trường cạnh tranh mới công khai, minh bạch và lành mạnh trong thị trường bất động sản. Việc bỏ khung giá đất trong Luật Đất đai 2024 và cập nhật bảng giá đất hàng năm sẽ đảm bảo một hàng rào pháp lý bảo vệ bất động sản tránh khỏi những hiện tượng như sốt ảo. Giá đất sẽ luôn được bám sát theo tình hình thực tế của từng địa phương, phản ánh đúng thị trường. Khi Việt kiều được hưởng đầy đủ quyền lợi về đất đai ở trong nước sẽ tạo nên một môi trường cạnh tranh lành mạnh trong thị trường bất động sản. Đối tượng được sở hữu quyền sử dụng đất đã trở nên đa dạng hơn, mở rộng “sân chơi” cho nhiều cá nhân hơn, và như vậy thị trường này sẽ trở nên hấp dẫn hơn, thu hút thêm được nhiều nhà đầu tư với dòng vốn từ nước ngoài.

Dòng kiều hối về Việt Nam những năm gần đây. Ảnh tư liệu

Trước đây, Việt kiều muốn sở hữu bất động sản tại Việt Nam, đa số phải nhờ người thân quen đứng tên giúp. Điều này vừa giảm hiệu quả trong quản lý nhà nước về đất đai, vừa tạo ra nhiều rủi ro tiềm ẩn trong quá trình thực hiện quyền sử dụng đất đối với Việt kiều nếu xảy ra tranh chấp. Do vậy, rất nhiều Việt kiều phải tạm dừng ý định sở hữu bất động sản tại Việt Nam, cũng như đầu tư lâu dài tại quê hương.

Những sửa đổi tích cực trong Luật Đất đai 2024 tạo điều kiện cho Việt kiều trực tiếp tham gia vào giao dịch bất động sản trong nước, sẽ khiến thị trường này được mở rộng hơn, thúc đẩy Việt kiều đầu tư không chỉ vào mua nhà mà còn vào phát triển các dự án kinh doanh hoặc đầu tư dài hạn khác, tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế, giúp thúc đẩy cả các ngành kinh tế khác có liên quan đến bất động sản, tạo công ăn việc làm và đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế trong nước.

Một số điểm cần lưu ý để thu hút Việt kiều và dòng kiều hối

Trước hết, cần tăng cường minh bạch thông tin và hỗ trợ pháp lý bằng cách tạo ra các kênh thông tin chính thức, dễ tiếp cận bằng nhiều ngôn ngữ để Việt kiều có thể nắm bắt các quy định mới của Luật Đất đai 2024 và văn bản hướng dẫn. Đồng thời, chúng ta nên thành lập các trung tâm tư vấn pháp lý miễn phí hoặc chi phí thấp tại các đại sứ quán, lãnh sự quán để hỗ trợ Việt kiều trong quá trình mua bán và sở hữu bất động sản.

Bên cạnh đó cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm bớt các thủ tục và rút ngắn quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Việt kiều, ứng dụng công nghệ thông tin để triển khai các dịch vụ công trực tuyến cũng sẽ giúp Việt kiều thực hiện các thủ tục một cách nhanh chóng và thuận tiện. Đồng thời, chính sách cần xây dựng niềm tin, đảm bảo tính minh bạch, công khai trong các giao dịch bất động sản để tránh tình trạng lừa đảo, gian lận và thiết lập cơ chế bảo vệ quyền lợi của Việt kiều trong trường hợp có tranh chấp.

Ngoài ra, Nhà nước cần khuyến khích đầu tư và phát triển thông qua các chính sách ưu đãi về thuế, lãi suất vay vốn cũng như cung cấp các gói hỗ trợ tài chính hoặc bảo lãnh cho Việt kiều có nhu cầu vay vốn mua nhà, đầu tư bất động sản. Lắng nghe và phản hồi ý kiến từ cộng đồng Việt kiều thông qua các diễn đàn, hội thảo để họ có thể bày tỏ ý kiến, đề xuất và nguyện vọng của mình... Điều này không chỉ giúp tận dụng tối đa lợi ích từ dòng kiều hối mà còn gắn kết cộng đồng Việt kiều với quê hương, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế nước nhà​.

Luật Đất đai 2024 mang nhiều ý nghĩa quan trọng, minh chứng cho sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với lợi ích của nhân dân và cộng đồng Việt kiều. Với những quy định mới, luật không chỉ khơi thông nguồn lực đất đai mà còn khơi dậy và phát huy được sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.