Việc hồi tố thu thuế GTGT các khoản nghiệp vụ L/C là đúng quy định pháp luật, ngành Thuế không làm trái với thông lệ quốc tế. Ông Nguyễn Đức Huy – Phó Chánh văn phòng Tổng cục Thuế nhấn mạnh khi trao đổi với phóng viên TBTCO xung quanh câu chuyện thu thuế GTGT nghiệp vụ L/C của các tổ chức tín dụng.

Các tổ chức tín dụng chưa hiểu đúng bản chất của thuế GTGT

Trước việc Tổng cục Thuế yêu cầu các cục thuế địa phương hướng dẫn các tổ chức tín dụng (TCTD) thực hiện kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với toàn bộ các hoạt động liên quan nghiệp vụ thư tín dụng (L/C), nhiều TCTD cả trong nước và nước ngoài đều bày tỏ băn khoăn liệu điều này có đi ngược lại thông lệ quốc tế.

Các tổ chức tín dụng cần bóc tách, phần nào không phải là tín dụng thì áp thuế theo quy định. Ảnh: T.N

Mới đây, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) tổ chức cuộc họp trao đổi về thuế GTGT đối với hoạt động L/C. Ông Nguyễn Quốc Hùng - Tổng Thư ký VNBA cho rằng: L/C là một phương thức bảo lãnh thanh toán quốc tế, thực chất là một cam kết thanh toán của ngân hàng phát hành, bảo đảm là người mua sẽ thanh toán tiền mua hàng hóa cho người bán khi các điều kiện quy định trong L/C được thực hiện đúng và đầy đủ. Nếu người mua không thanh toán đúng hạn, ngân hàng phát hành thực hiện cho vay bắt buộc đối với người mua để thanh toán cho người bán. Vì vậy, các khoản thu về phát hành, xác nhận, thông báo L/C là khoản thu bảo lãnh thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Việc này vẫn được thực hiện trong rất nhiều năm.

Tuy nhiên, đến ngày 22/4/2020, Tổng cục Thuế có văn bản số 1606/TCT-DNL chỉ đạo các cục thuế địa phương: Từ thời điểm Luật các TCTD 2010 có hiệu lực (từ ngày 1/1/2011), L/C là hình thức cung ứng dịch vụ thanh toán theo quy định tại khoản 15 điều 4 Luật các TCTD 2010, sẽ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT. Do vậy, Tổng cục Thuế yêu cầu các cục thuế địa phương hướng dẫn các TCTD thực hiện kê khai, nộp thuế GTGT. Toàn bộ các khoản thu liên quan nghiệp vụ L/C, không phân biệt có cam kết bảo lãnh hay không có cam kết bảo lãnh đều phải chịu thuế GTGT kể từ ngày 1/1/2011.

Với yêu cầu này, Tổng Thư ký VNBA cho rằng, việc áp thuế GTGT đối với toàn bộ nghiệp vụ L/C cũng như việc hồi tố đối với các giao dịch phát sinh trong 10 năm qua là một sự bất cập, gây ra nhiều khó khăn cho các TCTD. Do bản chất thuế GTGT là thuế gián thu, nên việc hồi tố, truy thu thuế GTGT đối với dịch vụ L/C trong 10 năm qua là hoàn toàn không khả thi và bất hợp lý.

Đại diện nhiều TCTD cũng cho rằng, việc hồi tố, truy thu thuế GTGT đối với dịch vụ thư tín dụng L/C trong 10 năm qua là không khả thi, bất hợp lý và sẽ tạo ra gánh nặng tài chính rất lớn đối với các TCTD và khách hàng doanh nghiệp. Bởi lẽ trong 10 năm qua, khách hàng có thể đã không còn quan hệ giao dịch với TCTD hoặc đã giải thể, phá sản, không còn tồn tại. Nếu doanh nghiệp vẫn còn phát triển, tồn tại thì doanh nghiệp cũng đã công bố báo cáo tài chính, đã kiểm toán, quyết toán thuế, chia cổ tức cho cổ đông và có thể không chấp nhận nộp thuế.

Ngành Thuế không đi ngược với thông lệ quốc tế

Trao đổi với phóng viên về vấn đề này, ông Nguyễn Đức Huy – Phó Chánh văn phòng Tổng cục Thuế cho rằng, thuế GTGT là thuế mà người sản xuất hàng hóa và cung ứng dịch vụ cộng thêm phần thuế vào trong giá bán hàng hóa và các dịch vụ của mình. Khi hàng hóa và dịch vụ được bán, người sản xuất sẽ thay mặt người tiêu dùng nộp khoản thuế GTGT đó cho Nhà nước, đó là bản chất của thuế gián thu (thuế GTGT). Do đó, về nguyên tắc các TCTD không phải là đối tượng chịu thuế.

Ông Nguyễn Đức Huy chia sẻ thêm, được biết, ngay tại cuộc họp trao đổi này, đại diện Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước) cũng cho rằng, qua các cuộc làm việc với các ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước cũng nhìn nhận L/C có cả hai khía cạnh: tín dụng và thanh toán.

Nêu kết luận tại cuộc họp trao đổi trên, ông Nguyễn Quốc Hùng - Tổng Thư ký VNBA cũng đã khẳng định: L/C là hoạt động lưỡng tính, theo đó, đối với phần liên quan đến tín dụng, phải chịu rủi ro, thì đó là hoạt động cấp tín dụng và không phải nộp thuế; còn phần nào không liên quan đến tín dụng thì chịu thuế theo quy định.

"Như vậy, trong bối cảnh Luật TCTD số 47/2010/QH12 có hiệu lực từ 1/1/2011 có sự thay đổi về quy định nghiệp vụ của ngân hàng, tại khoản 15 Điều 4 thì L/C là hình thức thanh toán yêu cầu các ngân hàng cần xác định bản chất của các khoản thu từ nghiệp vụ thư tín dụng L/C, phân loại thư tín dụng nào là dịch vụ cấp tín dụng, thư tín dụng nào là dịch vụ thanh toán qua tài khoản theo quy định của pháp luật quản lý chuyên ngành. Trên cơ sở đó áp dụng chính sách thuế GTGT cho phù hợp” – ông Huy nhấn mạnh./.

Văn Tuấn