Tiền kỹ thuật số - xu thế của tương lai?

Bài 3: Tính pháp lý của tiền ảo, tài sản ảo dưới góc độ pháp luật Việt Nam

Ngô Chí Tùng
(TBTCO) - Từ điển Tiếng Việt định nghĩa từ “ảo” là “không có thật” hoặc “giống như thật nhưng không có thật”. Chính vì vậy, trong cách nghĩ của nhiều người vẫn coi tiền ảo, tài sản ảo là một thứ gì đó không thật, dễ bị mắc lừa. Nhưng như chúng tôi đã phân tích, tiền ảo, tài sản ảo, tài sản mã hóa… là một thực thể tồn tại thật trên không gian mạng. Vậy nó có thể được coi là tài sản hay không? Tính pháp lý của nó như thế nào để có thể trở thành một phương thức thanh toán hay một đơn vị tiền tệ?
aa

Bất kỳ một loại tiền tệ nào được đảm bảo bởi một đơn vị phát hành cho dù đó là chính phủ các nước hay các tổ chức ngân hàng, tổ chức kinh tế đều được xem là tiền tệ tập trung. Tính tập trung của loại tiền này được thể hiện ở chỗ nếu đơn vị phát hành bị phá sản thì đồng tiền đó mất giá trị. Chúng ta có thể thấy sự phá sản của chính phủ Zimbabwe vào những năm 2008 đã khiến cho đồng tiền của họ gần như không còn giá trị. Để đảm bảo cho giá trị của đồng tiền phát hành luôn giữ một giá trị ổn định, hầu hết các chính phủ hoặc những tổ chức phát hành tiền thường sử dụng phương thức neo đồng tiền của mình bằng một bản giá trị vật chất, phi tập trung khác ví dụ như vàng chẳng hạn. Vì vậy từ cổ xưa đến nay, vàng với lý tính của nó đã được coi là một loại tiền tệ vật chất phi tập trung có giá trị toàn cầu.

Bài 3: Tính pháp lý của tiền ảo, tài sản ảo dưới góc độ pháp luật Việt Nam

Từ lý luận trên, nếu một loại thông tin điện tử quý hiếm như tiền ảo, tiền mã hóa, tài sản ảo tồn tại trên không gian mạng cũng hoàn toàn có thể trở nên có giá trị toàn cầu, không phụ thuộc vào sự thừa nhận hay bảo đảm của một đơn vị phát hành giống như vàng vậy. Vậy tiền ảo, tài sản ảo, tài sản mã hóa.. có quý hiếm như vàng không? Câu trả lời là nó rất quý hiếm ở chỗ nó không hề dễ kiếm, mà cần phải sử dụng sức mạnh điện toán và năng lượng điện để tìm. Bên cạnh đó, còn tồn tại những loại tiền mã hóa như bằng chứng cổ phần sở hữu giá trị kinh tế thông qua việc nắm quyền định đoạt đối với các giao dịch khác hoặc cổ phần ưu đãi biểu quyết. Điều đó có thể thấy, tiền mã hóa, tài sản mã hóa có giá trị kinh tế, được giao dịch.

Dựa trên quy định của Bộ luật Dân sự 2015 thì nó hoàn toàn đáp ứng yêu cầu trở thành tài sản bởi các căn cứ sau:

Theo Điều 105 Bộ Luật dân sự 2015 thì: “Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Tài sản bao gồm bất động sản và động sản. Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai”.

Cũng theo quy định của Bộ luật dân sự 2015 thì vật là đối tượng của thế giới vật chất đáp ứng được nhu cầu của con người, vật với tính chất là tài sản phải nằm trong sự chiếm hữu của con người, có đặc trưng giá trị và trở thành đối tượng của giao lưu dân sự. Như vậy, có thể thấy tiền mã hóa, tiền ảo, tài sản ảo là chuỗi những ký tự quý hiếm, có giá trị kinh tế, được giao dịch. Với những thuộc tính ấy, rõ ràng tiền ảo, tài sản ảo, tài sản mã hóa hoàn toàn có thể được công nhận là tài sản theo Điều 105 của Bộ luật dân sự.

Câu hỏi đặt ra tiếp là, tiền ảo, tiền mã hóa... có trở thành đơn vị tiền tệ hay không? Câu trả lời là hoàn toàn có thể được, bởi theo lý luận chung thì tiền là vật ngang giá, do chính phủ hoặc tổ chức phát hành để trao đổi hàng hóa, dịch vụ, được cộng đồng chấp nhận và được đảm bảo bởi các giá trị tài sản khác. Như những bài trước chúng tôi đã đề cập, tiền ảo, tiền mã hóa là một dạng thông tin đặc biệt, có giá trị kinh tế, nó được tạo ra bởi một hệ thống máy tính, gần như không thể bị phá hủy (nó chỉ bị phá hủy khi hệ thống internet toàn cầu biến mất hoàn toàn) được sử dụng như một phương thức lưu trữ có giá trị và có thể giao dịch được. Trên thực tế nó đã trở thành một phương tiện dùng để giao dịch, thanh toán hoặc một phương thức đầu cơ, bất luận luật pháp của từng nước có thừa nhận hay không.

Cần xây dựng khung pháp lý về tài sản ảo, tiền ảo

Mới đây, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái có ý kiến chỉ đạo các bộ: Tài chính, Tư pháp, Thông tin và Truyền thông, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đối với việc xây dựng khung pháp lý về tài sản ảo, tiền ảo. Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì làm việc, trao đổi thống nhất với Bộ Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan liên quan để xác định cụ thể các văn bản quy phạm pháp luật cần sửa đổi, bổ sung, ban hành mới gắn với cơ quan chủ trì và thời gian thực hiện cụ thể nhằm hoàn thiện khung khổ pháp lý để quản lý, xử lý đối với các loại tài sản ảo, tiền ảo, tài sản mã hóa, tiền mã hóa. Trong Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 được phê duyệt ngày 15/6/2021, Thủ tướng Chính phủ đã giao Ngân hàng Nhà nước chủ trì nghiên cứu, xây dựng và thí điểm sử dụng tiền ảo dựa trên công nghệ chuỗi khối (blockchain), với thời gian thực hiện là năm 2021-2023.

Ngô Chí Tùng

Đọc thêm

Infographics: 5 tháng, Kho bạc Nhà nước thanh toán 698.950,2 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước

Infographics: 5 tháng, Kho bạc Nhà nước thanh toán 698.950,2 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước

(TBTCO) - Theo Kho bạc Nhà nước, trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng số thanh toán chi thường xuyên và vốn đầu tư qua hệ thống Kho bạc Nhà nước đạt 698.950,2 tỷ đồng, cho thấy vai trò quan trọng của hệ thống Kho bạc Nhà nước trong bảo đảm dòng chảy ngân sách và hỗ trợ thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Bộ Tài chính Việt Nam trao đổi với các định chế tài chính quốc tế tại Philippines về tư vấn phát hành, hoán đổi công cụ nợ

Bộ Tài chính Việt Nam trao đổi với các định chế tài chính quốc tế tại Philippines về tư vấn phát hành, hoán đổi công cụ nợ

(TBTCO) - Mới đây, tại Philippines, Đoàn công tác của Bộ Tài chính Việt Nam đã làm việc song phương với một số định chế tài chính quốc tế tại Philippines để trao đổi, chia sẻ ý kiến đánh giá khách quan, chuyên sâu về tư vấn phát hành, hoán đổi công cụ nợ của chính phủ.
5 tháng, Kho bạc Nhà nước thanh toán hơn 698 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách

5 tháng, Kho bạc Nhà nước thanh toán hơn 698 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách

(TBTCO) - Đến hết tháng 5/2026, hệ thống Kho bạc Nhà nước đã thực hiện thanh toán 698.950,2 tỷ đồng cho chi thường xuyên và chi đầu tư.
Kho bạc Nhà nước siết trách nhiệm thực thi công vụ, gắn tiến độ nhiệm vụ với đánh giá thi đua

Kho bạc Nhà nước siết trách nhiệm thực thi công vụ, gắn tiến độ nhiệm vụ với đánh giá thi đua

(TBTCO) - Kho bạc Nhà nước vừa ban hành Thông báo số 3484/TB-KBNN về việc nâng cao tinh thần trách nhiệm trong triển khai thực hiện nhiệm vụ được giao, nhằm bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ trong toàn hệ thống.
Ứng dụng công nghệ 4.0 vào bảo quản hàng dự trữ quốc gia

Ứng dụng công nghệ 4.0 vào bảo quản hàng dự trữ quốc gia

(TBTCO) - Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực III đã chủ động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ 4.0 vào công tác bảo quản hàng dự trữ quốc gia, với hiệu quả mang lại rất thiết thực. Đơn vị đã thí điểm vận hành thiết bị xử lý độ ẩm tuần hoàn kín sử dụng vật liệu hấp phụ Silica gel tại các điểm kho; nghiên cứu, ứng dụng triển khai hệ thống thiết bị đo nhiệt độ, độ ẩm kết hợp phần mềm ghi sổ nhật ký bảo quản điện tử trong công tác quản lý kho dự trữ.
Thứ trưởng Cao Anh Tuấn: TikTok tiếp tục đồng hành sâu hơn với tiến trình phát triển của Việt Nam

Thứ trưởng Cao Anh Tuấn: TikTok tiếp tục đồng hành sâu hơn với tiến trình phát triển của Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 3/6/2026, tại trụ sở Bộ Tài chính, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn đã tiếp và làm việc với Đoàn cán bộ quản lý cấp cao của Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam do ông Nguyễn Lâm Thanh - Tổng Giám đốc làm trưởng đoàn.
Cuộc đua tăng tốc vốn đầu tư công bước vào giai đoạn quyết định

Cuộc đua tăng tốc vốn đầu tư công bước vào giai đoạn quyết định

(TBTCO) - Số liệu mới nhất của Bộ Tài chính cho thấy, tiến độ giải ngân 5 tháng đầu năm vẫn chưa tạo được bước đột phá rõ nét. Trong khi đó, khối lượng vốn còn phải giải ngân từ nay đến cuối năm lên tới 794,1 nghìn tỷ đồng, tạo áp lực rất lớn đối với công tác điều hành và tổ chức thực hiện.
Bộ Tài chính triển khai kế hoạch trao đổi thông tin vì mục đích thuế

Bộ Tài chính triển khai kế hoạch trao đổi thông tin vì mục đích thuế

Bộ Tài chính vừa giao Cục Thuế là đầu mối giúp Lãnh đạo Bộ theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình triển khai Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện nghĩa vụ của Chính phủ Việt Nam về trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều