Tiền kỹ thuật số - xu thế của tương lai?

Bài 3: Tính pháp lý của tiền ảo, tài sản ảo dưới góc độ pháp luật Việt Nam

Ngô Chí Tùng
(TBTCO) - Từ điển Tiếng Việt định nghĩa từ “ảo” là “không có thật” hoặc “giống như thật nhưng không có thật”. Chính vì vậy, trong cách nghĩ của nhiều người vẫn coi tiền ảo, tài sản ảo là một thứ gì đó không thật, dễ bị mắc lừa. Nhưng như chúng tôi đã phân tích, tiền ảo, tài sản ảo, tài sản mã hóa… là một thực thể tồn tại thật trên không gian mạng. Vậy nó có thể được coi là tài sản hay không? Tính pháp lý của nó như thế nào để có thể trở thành một phương thức thanh toán hay một đơn vị tiền tệ?
aa

Bất kỳ một loại tiền tệ nào được đảm bảo bởi một đơn vị phát hành cho dù đó là chính phủ các nước hay các tổ chức ngân hàng, tổ chức kinh tế đều được xem là tiền tệ tập trung. Tính tập trung của loại tiền này được thể hiện ở chỗ nếu đơn vị phát hành bị phá sản thì đồng tiền đó mất giá trị. Chúng ta có thể thấy sự phá sản của chính phủ Zimbabwe vào những năm 2008 đã khiến cho đồng tiền của họ gần như không còn giá trị. Để đảm bảo cho giá trị của đồng tiền phát hành luôn giữ một giá trị ổn định, hầu hết các chính phủ hoặc những tổ chức phát hành tiền thường sử dụng phương thức neo đồng tiền của mình bằng một bản giá trị vật chất, phi tập trung khác ví dụ như vàng chẳng hạn. Vì vậy từ cổ xưa đến nay, vàng với lý tính của nó đã được coi là một loại tiền tệ vật chất phi tập trung có giá trị toàn cầu.

Bài 3: Tính pháp lý của tiền ảo, tài sản ảo dưới góc độ pháp luật Việt Nam

Từ lý luận trên, nếu một loại thông tin điện tử quý hiếm như tiền ảo, tiền mã hóa, tài sản ảo tồn tại trên không gian mạng cũng hoàn toàn có thể trở nên có giá trị toàn cầu, không phụ thuộc vào sự thừa nhận hay bảo đảm của một đơn vị phát hành giống như vàng vậy. Vậy tiền ảo, tài sản ảo, tài sản mã hóa.. có quý hiếm như vàng không? Câu trả lời là nó rất quý hiếm ở chỗ nó không hề dễ kiếm, mà cần phải sử dụng sức mạnh điện toán và năng lượng điện để tìm. Bên cạnh đó, còn tồn tại những loại tiền mã hóa như bằng chứng cổ phần sở hữu giá trị kinh tế thông qua việc nắm quyền định đoạt đối với các giao dịch khác hoặc cổ phần ưu đãi biểu quyết. Điều đó có thể thấy, tiền mã hóa, tài sản mã hóa có giá trị kinh tế, được giao dịch.

Dựa trên quy định của Bộ luật Dân sự 2015 thì nó hoàn toàn đáp ứng yêu cầu trở thành tài sản bởi các căn cứ sau:

Theo Điều 105 Bộ Luật dân sự 2015 thì: “Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Tài sản bao gồm bất động sản và động sản. Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai”.

Cũng theo quy định của Bộ luật dân sự 2015 thì vật là đối tượng của thế giới vật chất đáp ứng được nhu cầu của con người, vật với tính chất là tài sản phải nằm trong sự chiếm hữu của con người, có đặc trưng giá trị và trở thành đối tượng của giao lưu dân sự. Như vậy, có thể thấy tiền mã hóa, tiền ảo, tài sản ảo là chuỗi những ký tự quý hiếm, có giá trị kinh tế, được giao dịch. Với những thuộc tính ấy, rõ ràng tiền ảo, tài sản ảo, tài sản mã hóa hoàn toàn có thể được công nhận là tài sản theo Điều 105 của Bộ luật dân sự.

Câu hỏi đặt ra tiếp là, tiền ảo, tiền mã hóa... có trở thành đơn vị tiền tệ hay không? Câu trả lời là hoàn toàn có thể được, bởi theo lý luận chung thì tiền là vật ngang giá, do chính phủ hoặc tổ chức phát hành để trao đổi hàng hóa, dịch vụ, được cộng đồng chấp nhận và được đảm bảo bởi các giá trị tài sản khác. Như những bài trước chúng tôi đã đề cập, tiền ảo, tiền mã hóa là một dạng thông tin đặc biệt, có giá trị kinh tế, nó được tạo ra bởi một hệ thống máy tính, gần như không thể bị phá hủy (nó chỉ bị phá hủy khi hệ thống internet toàn cầu biến mất hoàn toàn) được sử dụng như một phương thức lưu trữ có giá trị và có thể giao dịch được. Trên thực tế nó đã trở thành một phương tiện dùng để giao dịch, thanh toán hoặc một phương thức đầu cơ, bất luận luật pháp của từng nước có thừa nhận hay không.

Cần xây dựng khung pháp lý về tài sản ảo, tiền ảo

Mới đây, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái có ý kiến chỉ đạo các bộ: Tài chính, Tư pháp, Thông tin và Truyền thông, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đối với việc xây dựng khung pháp lý về tài sản ảo, tiền ảo. Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì làm việc, trao đổi thống nhất với Bộ Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan liên quan để xác định cụ thể các văn bản quy phạm pháp luật cần sửa đổi, bổ sung, ban hành mới gắn với cơ quan chủ trì và thời gian thực hiện cụ thể nhằm hoàn thiện khung khổ pháp lý để quản lý, xử lý đối với các loại tài sản ảo, tiền ảo, tài sản mã hóa, tiền mã hóa. Trong Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 được phê duyệt ngày 15/6/2021, Thủ tướng Chính phủ đã giao Ngân hàng Nhà nước chủ trì nghiên cứu, xây dựng và thí điểm sử dụng tiền ảo dựa trên công nghệ chuỗi khối (blockchain), với thời gian thực hiện là năm 2021-2023.

Ngô Chí Tùng

Đọc thêm

Từ những ngày gian khó đến hành trình kiến tạo Kho bạc số

Từ những ngày gian khó đến hành trình kiến tạo Kho bạc số

(TBTCO) - Ngày 1/4/1990, hệ thống Kho bạc Nhà nước được tái lập. Điểm khởi đầu này với nhiều người đã trở thành ký ức. Những câu chuyện đi mượn trụ sở để làm việc; in chứng từ bằng máy in kim, máy in búa; về những cuốn sổ ghi tay dày cộp… đã được kể lại nhiều lần. Và có lẽ, nhắc đến như vậy cũng đã đủ để hình dung một giai đoạn khó khăn thuở ban đầu của Kho bạc Nhà nước. Nhưng điều mà các thế hệ cán bộ kho bạc luôn tự hào không chỉ nằm ở điểm khởi đầu này, mà ở cách cả hệ thống Kho bạc Nhà nước đã nỗ lực thay đổi để trở thành Kho bạc điện tử và đang hướng tới Kho bạc số ngày hôm nay.
Khai mạc Hội nghị toàn thể PEMNA 2026: Thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý tài chính công

Khai mạc Hội nghị toàn thể PEMNA 2026: Thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý tài chính công

(TBTCO) - Ngày 31/3/2026, tại Thủ đô Seoul (Hàn Quốc), Hội nghị toàn thể cấp cao Mạng lưới Quản lý Chi tiêu công châu Á năm 2026 (PEMNA 2026) đã chính thức khai mạc với chủ đề “Chuyển đổi số trong quản lý tài chính công”. Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn - Trưởng đoàn Bộ Tài chính Việt Nam tham dự Hội nghị.
Bộ Tài chính công bố tiến độ tổng kiểm kê tài sản công tính đến 30/3/2026

Bộ Tài chính công bố tiến độ tổng kiểm kê tài sản công tính đến 30/3/2026

Bộ Tài chính vừa công bố tiến độ thực hiện Tổng kiểm kê tài sản công thời điểm 0h00 ngày 1/1/2026, tính đến 17h00 ngày 30/3/2026. Đây là đợt kiểm kê quan trọng nhằm tổng hợp số liệu chính xác, đầy đủ về tài sản cố định và tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý, làm cơ sở báo cáo cấp có thẩm quyền và phục vụ công tác quản lý nhà nước.
Việt Nam và Nhật Bản ký kết Hiệp định vốn vay ODA trị giá 50 tỷ Yên

Việt Nam và Nhật Bản ký kết Hiệp định vốn vay ODA trị giá 50 tỷ Yên

(TBTCO) - Ngày 30/3/2026, tại Hà Nội, Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) đã ký kết hiệp định vốn vay 50 tỷ Yên với Chính phủ Việt Nam, nhằm cung cấp khoản vay ODA của Nhật Bản cho Chương trình Chuyển đổi xanh hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Quý I: Thu ngân sách ước đạt 820 nghìn tỷ đồng, tăng 10,2% so với cùng kỳ

Quý I: Thu ngân sách ước đạt 820 nghìn tỷ đồng, tăng 10,2% so với cùng kỳ

(TBTCO) - Kết thúc quý I/2026, thu ngân sách nhà nước ghi nhận những kết quả tích cực khi ước hoàn thành 32,4% dự toán. Tuy nhiên, tốc độ tăng thu ngân sách có dấu hiệu chậm lại trước những khó khăn nội tại của nền kinh tế và thách thức từ bên ngoài.
Kho bạc Nhà nước cụ thể hóa Nghị quyết 79 bằng các nhiệm vụ quản lý ngân quỹ, chuyển đổi số

Kho bạc Nhà nước cụ thể hóa Nghị quyết 79 bằng các nhiệm vụ quản lý ngân quỹ, chuyển đổi số

(TBTCO) - Kho bạc Nhà nước đã ban hành văn bản tổ chức quán triệt, đồng thời phân công nhiệm vụ cụ thể để triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, bảo đảm hiện thực hóa các mục tiêu ngay trong hoạt động quản lý tài chính - ngân sách.
Áp lực chi phí gia tăng, Đà Nẵng gỡ khó cho doanh nghiệp

Áp lực chi phí gia tăng, Đà Nẵng gỡ khó cho doanh nghiệp

(TBTCO) - Bên cạnh việc đảm bảo nguồn cung xăng dầu, Đà Nẵng đang rà soát cơ chế điều hành, nâng năng lực dự trữ dài hạn, đồng thời lắng nghe kiến nghị từ doanh nghiệp để kịp thời có giải pháp giảm áp lực chi phí sản xuất, kinh doanh.
Quảng Ninh giữ đà tăng trưởng tích cực trong quý I/2026

Quảng Ninh giữ đà tăng trưởng tích cực trong quý I/2026

(TBTCO) - Trong quý I/2026, kinh tế tỉnh Quảng Ninh tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi duy trì được nhịp độ tăng trưởng ổn định trên cả 3 khu vực kinh tế. Đáng chú ý, lĩnh vực dịch vụ tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu, góp phần quan trọng vào kết quả chung
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều