Nguồn: Chính phủ. Đồ họa: Văn Chung

Giảm hơn 3,7 nghìn tỷ tổng mức đầu tư toàn dự án

Sáng 26/10, tiếp tục kỳ họp thứ 6, tại Quốc hội, thừa uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng trình bày tờ trình về việc điều chỉnh một số nội dung Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sân bay Long Thành.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, tổng mức đầu tư dự án được Quốc hội thông qua là 22.938 tỷ đồng. Diện tích đất thu hồi là 5.399,35 ha. Việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tiến hành một lần và hoàn thành trước năm 2021.

Một số nội dung thay đổi, theo tờ trình của Chính phủ, sẽ giảm tổng mức đầu tư dự án từ 22.938 tỷ đồng xuống 19.207 tỷ đồng (giảm hơn 3.730 tỷ đồng). Giảm diện tích đất thu hồi từ 5.399,35 ha xuống 5.317,35 ha (giảm 82 ha). Trong đó, diện tích đất của dự án sân bay Long Thành là 5.000 ha; diện tích đất khu tái định cư Lộc An - Bình Sơn là 284,7 ha (tăng 2,35 ha); tăng diện tích đất tái lập hạ tầng ngoài ranh giới cảng hàng không 32,65 ha.

Chính phủ cũng đề xuất điều chỉnh thời gian thực hiện dự án đến hết năm 2024. Ngoài ra, bổ sung nội dung bố trí tái định cư các hộ dân do thu hồi đất để thực hiện đầu tư 2 tuyến giao thông kết nối T1, T2 vào khu dân cư, tái định cư Lộc An - Bình Sơn.

Theo quy định, Chính phủ báo cáo Quốc hội các nội dung điều chỉnh trước khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh dự án. Nội dung điều chỉnh thời gian thực hiện dự án kéo dài thời gian bố trí vốn đến năm 2024 thuộc thẩm quyền của Quốc hội do làm tăng thời gian thực hiện dự án so với một số chỉ tiêu đã được Quốc hội phê duyệt, tại khoản 3, Điều 1 Nghị quyết số 53/2017/QH14, Chính phủ báo cáo Quốc hội xem xét, thông qua để có cơ sở triển khai thực hiện các công việc tiếp theo.

Lý do điều chỉnh, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, ngay sau khi dự án được phê duyệt, UBND tỉnh Đồng Nai đã khẩn trương huy động cả hệ thống chính trị của tỉnh và thành lập các ban chỉ đạo để triển khai dự án. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện dự án chưa đáp ứng yêu cầu của Quốc hội.

Nguyên nhân chính là do trong 2 năm 2020, 2021 dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp. Ngoài ra, dự án có quy mô khối lượng công việc thực hiện rất lớn, tính phức tạp do liên quan đến người dân, chế độ, chính sách xã hội..., đòi hỏi phải cẩn trọng, tỉ mỉ và phối hợp của nhiều ban, ngành liên quan.

Bên cạnh đó, nhiều cán bộ lãnh đạo phụ trách công tác đền bù thường xuyên thay đổi; giai đoạn đầu triển khai thực hiện chưa quyết liệt. Ngoài dự án này, UBND tỉnh Đồng Nai còn phải tập trung nhân lực để triển khai hàng loạt các dự án trọng điểm quốc gia trên địa bàn tỉnh như: cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết, cao tốc Bến Lức - Long Thành và phục vụ các đoàn kiểm tra, giám sát nên lực lượng thực hiện bị thiếu hụt.

Từ những nguyên nhân trên, Chính phủ kiến nghị kéo dài thời gian thực hiện dự án đến hết năm 2024.

Làm rõ số kinh phí chưa giải ngân đã được chuyển nguồn chưa?

Ngoài ra, Chính phủ cũng kiến nghị Quốc hội cho phép kéo dài thời gian giải ngân đối với 966,749 tỷ đồng thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 và 1.543,623 tỷ đồng thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 đến hết ngày 31/12/2024 để tiếp tục bố trí vốn thực hiện, hoàn thành dự án.

Chính phủ kiến nghị đưa vào nghị quyết Quốc hội: "Cho phép kéo dài thời gian thực hiện Dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cảng hàng không quốc tế Long Thành và giải ngân số vốn 2.510,372 tỷ đồng (trong đó bao gồm 1.543,623 tỷ đồng thuộc kế hoạch vốn năm 2021 và 966,749 tỷ đồng thuộc kế hoạch vốn năm 2020) đến hết năm 2024".

Thẩm tra báo cáo của Chính phủ, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội nhận định tiến độ triển khai thực hiện dự án là rất chậm, không đáp ứng yêu cầu đặt ra, đó là: “việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được triển khai một lần và hoàn thành trước năm 2021”.

Do đó, cần thiết phải điều chỉnh thời gian thực hiện dự án và cho phép kéo dài thời gian giải ngân vốn để Kho bạc Nhà nước tiếp tục giải ngân đối với khối lượng đã hoàn thành của các dự án thành phần; chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho các hộ dân còn lại của dự án.

Ủy ban Kinh tế nhất trí với kiến nghị cho phép kéo dài thời gian thực hiện dự án đến hết năm 2024, nhưng đề nghị đánh giá việc tạm ứng ngân sách địa phương chi trả cho các kinh phí liên quan của dự án từ năm 2021 đến năm 2023.

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị cần làm rõ việc điều chỉnh về thời gian chuẩn bị và thực hiện dự án “đến hết năm 2024” thay vì “hoàn thành trước năm 2024” ảnh hưởng như thế nào đến thời gian và lộ trình thực hiện giai đoạn 1 của dự án.

Nếu việc điều chỉnh về thời gian chuẩn bị và thực hiện dự án đến hết năm 2024 mà không điều chỉnh về thời gian hoàn thành và đưa vào khai thác giai đoạn 1 của dự án, liệu có bảo đảm khả thi về tiến độ của giai đoạn 1. Ủy ban Kinh tế đề nghị Chính phủ sớm đề xuất phương án điều chỉnh thời hạn hoàn thành giai đoạn 1 của dự án.

Về đề xuất kéo dài thời gian giải ngân số vốn hơn 2.510 tỷ đồng đến hết năm 2024, theo cơ quan thẩm tra là cần thiết. Tuy nhiên, Chính phủ cần làm rõ số kinh phí chưa giải ngân hết của năm 2020, 2021 đã được chuyển nguồn hay chưa, có đủ điều kiện để báo cáo Quốc hội cho phép kéo dài phần vốn này đến hết năm 2024 hay không.