Cụ thể, ngày 24/9/2026, Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 2686/QĐ-BTC về việc quy định phạm vi, nghiệp vụ, dịch vụ, chức năng, tính năng của nền tảng số Cổng thông tin một cửa quốc gia. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký.
 |
| Cán bộ hải quan vận hành hệ thống thông quan tự động. Ảnh: CTV |
Theo quy định, Cổng thông tin một cửa quốc gia là nền tảng số tích hợp, kết nối các cơ quan nhà nước với doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan và các thủ tục hành chính liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; người và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo cơ chế một cửa quốc gia, cơ chế một cửa ASEAN.
Điểm đáng chú ý đối với doanh nghiệp là các thủ tục thuộc phạm vi quản lý của nhiều bộ, ngành được tổ chức trên cùng nền tảng. Doanh nghiệp, người khai có thể đăng ký, quản lý tài khoản và chữ ký số; nộp hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính; nhận phản hồi kết quả từ cơ quan quản lý chuyên ngành, cơ quan Hải quan; đồng thời tra cứu, thống kê hồ sơ theo doanh nghiệp.
Cách thức này tạo một đầu mối số thống nhất để doanh nghiệp thực hiện và theo dõi quá trình xử lý hồ sơ liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, thay vì phải triển khai các thao tác trên nhiều hệ thống riêng lẻ đối với từng thủ tục thuộc các lĩnh vực quản lý chuyên ngành.
Theo Quyết định, Bộ Tài chính là cơ quan chủ quản, Cục Hải quan là cơ quan vận hành nền tảng. Phạm vi sử dụng bao gồm các bộ, ngành quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh; phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, quá cảnh; cùng cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức tham gia chuỗi hoạt động xuất nhập khẩu.
Các bộ, ngành sử dụng nền tảng gồm Bộ Công Thương; Bộ Khoa học và Công nghệ; Bộ Nội vụ; Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Bộ Quốc phòng; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Bộ Xây dựng; Bộ Y tế và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Đối với cơ quan quản lý chuyên ngành, nền tảng cho phép tiếp nhận hồ sơ, chứng từ điện tử từ Cổng thông tin một cửa quốc gia chuyển đến hệ thống xử lý chuyên ngành; xử lý hồ sơ và phản hồi kết quả cho người khai thông qua các chức năng trên Cổng.
Với doanh nghiệp, người khai có thể theo dõi hồ sơ và kết quả xử lý trên nền tảng, đồng thời thực hiện tra cứu, thống kê hồ sơ theo doanh nghiệp. Đây là những chức năng trực tiếp hỗ trợ quá trình thực hiện thủ tục hành chính trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Quyết định quy định nền tảng số Cổng thông tin một cửa quốc gia thực hiện tin học hóa, chuyển đổi số các hoạt động nghiệp vụ liên quan đến thủ tục hành chính đối với hàng hóa, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, nhập cảnh, quá cảnh.
Danh mục nghiệp vụ được quy định bao quát nhiều nhóm thủ tục chuyên ngành. Riêng lĩnh vực Công Thương có các thủ tục về cấp phép xuất nhập khẩu nguyên liệu thuốc lá, vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, hóa chất; cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa; cấp giấy chứng nhận lưu hành tự do; hạn ngạch thuế quan; tạm nhập - tái xuất, tạm xuất - tái nhập; quá cảnh và xuất nhập khẩu hàng hóa lưỡng dụng.
Trong lĩnh vực Khoa học và Công nghệ, nền tảng bao gồm các thủ tục về cấp phép tiến hành công việc bức xạ, nhập khẩu nguồn phóng xạ, vật liệu hạt nhân, thiết bị hạt nhân; kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu có mức độ rủi ro cao; phê duyệt mẫu phương tiện đo và một số thủ tục liên quan đến giấy phép tiến hành công việc bức xạ.
Bộ Tài chính yêu cầu các cơ quan, đơn vị được giao xây dựng, phát triển nền tảng căn cứ quy định về phạm vi, nghiệp vụ, dịch vụ, chức năng, tính năng để triển khai đúng, đủ và bảo đảm tính dùng chung.
Đồng thời, các cơ quan, đơn vị tại địa phương và tổ chức liên quan có cơ sở thống nhất để phối hợp xây dựng, khai thác, sử dụng nền tảng, tránh triển khai các phần mềm, hệ thống thông tin chồng lấn, qua đó góp phần tạo môi trường thực hiện thủ tục hành chính thuận tiện, thống nhất hơn cho cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu./.
