Tổng thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh. Ảnh: T.L

Báo cáo của Chính phủ về việc triển khai thực hiện Nghị quyết chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIII, theo các đại biểu vẫn còn nhiều vấn đề cần giải pháp quyết liệt để tháo gỡ, đặc biệt là tình trạng khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai.

Đại biểu Lê Nam (Thanh Hoá) cho rằng, vấn đề khiếu nại và tố cáo đông người của nhân dân trong Báo cáo của Chính phủ là có tăng lên. Việc nhân dân khiếu nại, tố cáo tăng lên và có nhiều bức xúc trong giải phóng mặt bằng chủ yếu là do chính sách của chúng ta.

Đại biểu Nam dẫn chứng: Vừa qua ở Thanh Hóa có làm 2 công trình giải phóng mặt bằng, đó là Thủy điện Trung Sơn bằng vốn nước ngoài và giải phóng một khu rất lớn là Hóa lọc dầu Nghi Sơn cũng bằng vốn ở nước ngoài. Nhưng không hề có một vụ khiếu nại, tố cáo nào, nhân dân rất ủng hộ và đồng tình rất cao.

Quay lại đánh giá là tại sao, là do chính sách, là do cách làm và do lợi ích? Vì vậy, chúng ta cũng cần phải xem lại luật và chính sách của chúng ta, chúng ta làm cho người dân đứng ngoài hoàn toàn trong quá trình xác định giá và người dân bị thiệt trong tài sản của họ.

Một tài sản rất lớn của họ, sự hy sinh rất lớn của họ, nhưng họ bị áp đặt cho nên làm cho tính bức xúc, khiếu nại, tố cáo trong giải phóng mặt bằng tăng lên. Nếu như càng phát triển, càng làm giải phóng mặt bằng để phát triển hạ tầng mạnh, vẫn chính sách này thì khiếu nại tố cáo vẫn tiếp tục phức tạp, nếu gốc vấn đề vẫn chưa giải quyết được.

"Tôi đề nghị Chính phủ nên xem xét lại việc thực hiện chính sách trong giải phóng mặt bằng và xem lại tại sao các dự án nước ngoài từ vốn nước ngoài chúng ta làm êm ái như thế, mà vốn của chúng ta nó lại "cực" như thế", đại biểu Nam nhấn mạnh.

Trước các ý kiến của đại biểu Quốc hội, Tổng thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh chia sẻ, năm 2014 đã phát sinh hơn 81.000 đơn khiếu nại, tố cáo, số lượng đơn giảm, số vụ việc giảm nhưng tình hình khiếu nại phức tạp, gay gắt, đông người, tạo thành điểm nóng ngày càng phức tạp.

Cụ thể, riêng khiếu nại, tố cáo về đất đai năm 2014 chiếm 68,2% đơn khiếu nại, tố cáo (tăng so với kỳ năm 2013). Theo ông Tranh, khiếu nại về đất đai qua theo dõi xuất phát từ một số nguyên nhân, thứ nhất là khiếu nại và bồi thường đất, hỗ trợ tái định cư khi thu hồi đất, giải phóng mặt bằng để phát triển các dự án diện tích xã hội, trong 68,2% số này chiếm khoảng 50%; thứ hai là khiếu nại về tranh chấp đất đai, thứ ba là khiếu nại đòi đất cũ và các loại vụ việc khác.

Lý giải về khiếu nại đất đai tăng, ông Tranh cho rằng, các quy định hướng dẫn và thực hiện đất đai, tuy đã từng bước cập nhật các chính sách, các quy định, nhưng chưa kịp với yêu cầu thực tiễn của tình hình diễn biến phức tạp trong việc quản lý, sử dụng đất đai.

Bên cạnh đó, công tác quản lý đất đai vẫn còn những điểm rất yếu kém trong thu hồi đất, quản lý nhà nước; thủ tục đất đai còn những điểm rất yếu kém, cho nên phát sinh khiếu nại; năng lực, ý thức của bộ phận cán bộ trong giải quyết, thực thi công vụ, giải quyết khiếu nại của dân chưa tốt; công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng chưa được kịp thời,…

Về kết quả giải quyết khiếu nại chung và khiếu nại tồn đọng kéo dài, ông Tranh cho biết, trong năm 2014 việc giải quyết khiếu nại, tố cáo đạt trên 84% đơn thuộc thẩm quyền giải quyết khiếu nại của các cấp, các ngành.

Cũng theo ông Tranh, những vụ phức tạp Thanh tra Chính phủ tiếp tục có kế hoạch rà soát giải quyết, kể cả những vụ việc mới; những vụ việc kéo dài thì tiếp tục làm cho kịp thời để giải quyết việc khiếu nại, tố cáo của dân./.

Hồng Chi