Chiều 17/7, Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị sơ kết toàn quốc thực hiện nhiệm vụ tài chính - ngân sách, đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026.

Hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực

Theo báo cáo tại hội nghị, 6 tháng đầu năm 2026, tình hình thế giới biến động nhanh, mạnh và khó dự đoán, gây sức ép lên giá năng lượng, lạm phát, hoạt động sản xuất, kinh doanh và nguồn thu ngân sách.

Trong bối cảnh đó, toàn ngành Tài chính đã triển khai khối lượng công việc rất lớn, trải rộng từ tham mưu phát triển kinh tế - xã hội, điều hành tài chính - ngân sách, thúc đẩy đầu tư công, hoàn thiện thể chế đến cải cách hành chính, chuyển đổi số và bảo đảm hoạt động thông suốt của hệ thống thuế, hải quan, kho bạc, chứng khoán, bảo hiểm xã hội.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Ảnh: Đức Thanh

Một trong những kết quả nổi bật là công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế. Tính đến ngày 30/6/2026, Bộ đã trình cấp có thẩm quyền ban hành và ban hành theo thẩm quyền 152 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 2 luật, nghị quyết của Quốc hội; 1 nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; 56 nghị định, 6 nghị quyết của Chính phủ; 6 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 81 thông tư. Đây là khối lượng lớn nhất trong số các bộ, ngành.

Công tác cải cách hành chính ghi nhận những chuyển biến rõ nét. Đến ngày 30/6, tổng số thủ tục hành chính của Bộ Tài chính còn 687 thủ tục thuộc 25 lĩnh vực quản lý, giảm 314 thủ tục, tương đương 31,4% so với tháng 1/2025.

Trong điều hành kinh tế vĩ mô, Bộ Tài chính đã chủ động xây dựng các kịch bản, tham mưu triển khai giải pháp bình ổn giá, đặc biệt đối với giá xăng dầu. GDP 6 tháng tăng 8,18%, cao nhất kể từ năm 2011; CPI bình quân tăng 4,38%, lạm phát cơ bản tăng 4,12%.

Lũy kế thu ngân sách nhà nước 6 tháng ước đạt 1.568,2 nghìn tỷ đồng, bằng 62% dự toán năm và tăng 17,4% so với cùng kỳ. Chi ngân sách nhà nước đến ngày 30/6 ước đạt 1.149,1 nghìn tỷ đồng, bằng 36,4% dự toán. Các nhiệm vụ chi cho phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội được bảo đảm.

Hoạt động đầu tư, phát triển doanh nghiệp và thị trường tài chính tiếp tục đạt kết quả tích cực. Tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt trên 34,6 tỷ USD, tăng 61%; vốn thực hiện đạt trên 13,03 tỷ USD, tăng 11,2%. Cả nước có 169.842 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, tăng 11,2%.

Giải ngân đầu tư công đến hết ngày 30/6 đạt 356,9 nghìn tỷ đồng, bằng 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn cùng kỳ khoảng 38,4 nghìn tỷ đồng về giá trị tuyệt đối.

Nhìn nhận rõ những tồn tại, hạn chế để khắc phục

Dưới sự điều hành của Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn và Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc, tại hội nghị, các đại biểu đã trình bày nhiều tham luận làm rõ những kết quả đạt được, khó khăn còn tồn tại và các giải pháp, kiến nghị để hoàn thành nhiệm vụ trong thời gian tới.

Một số địa phương cho biết, tốc độ tăng trưởng 6 tháng đầu năm chưa đạt kế hoạch, giải ngân vốn đầu tư công vẫn ở mức thấp. Trong đó, chi phí giải phóng mặt bằng, giá nguyên vật liệu biến động... vẫn là những khó khăn chủ yếu.

Từ góc độ thị trường tài chính, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Bùi Hoàng Hải nhấn mạnh yêu cầu phát triển thị trường vốn trong bối cảnh nền kinh tế cần nguồn lực rất lớn cho hạ tầng chiến lược, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ngành Chứng khoán xác định nhiệm vụ cốt lõi là đưa thị trường vốn trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng, góp phần nâng cao sức chống chịu của nền tài chính quốc gia.

Bên cạnh những kết quả đạt được, hội nghị cũng thảo luận cụ thể về những khó khăn, tồn tại trong việc triển khai nhiệm vụ. Nổi lên là việc giải ngân đầu tư công và quyết toán dự án hoàn thành chưa đạt kỳ vọng. Công tác xây dựng thể chế có lúc chưa theo kịp yêu cầu phát triển; dự báo và xây dựng dự toán thu tại một số địa phương chưa sát thực tế; việc xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy còn chậm...

“Chung lòng, chung sức” để đạt mục tiêu tăng trưởng

Phát biểu kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cơ bản thống nhất với các ý kiến và đề xuất tại hội nghị, đồng thời nhấn mạnh nhiệm vụ tổng thể của toàn ngành là phải “chung lòng, chung sức” để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Bộ trưởng cũng nêu rõ 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm cần thực hiện trong thời gian tới. Trong đó, trước hết phải căn cứ diễn biến tình hình để cập nhật kịch bản, rà soát quy hoạch và khẩn trương xây dựng kế hoạch năm 2027 cùng những năm tiếp theo.

Cùng với đó là tiếp tục hoàn thiện thể chế theo đúng tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, làm cho thể chế thực sự trở thành nguồn lực, động lực phát triển. “Tư duy xây dựng pháp luật của chúng ta phải đổi mới, từ nặng về quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo, giảm tối đa cơ chế xin - cho, giảm tối đa cấp phép”- Bộ trưởng nêu rõ.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là nâng cao năng lực tham mưu chiến lược, thúc đẩy môi trường đầu tư và điều hành thu - chi ngân sách phục vụ phát triển. Về thu ngân sách, toàn ngành phải phấn đấu hoàn thành mục tiêu, kế hoạch đề ra; thu đúng, thu đủ, thu kịp thời nhưng đồng thời phải hỗ trợ người dân và doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh. Có như vậy, nguồn thu ngân sách mới lâu dài và bền vững.

Đối với chi đầu tư phát triển, Bộ trưởng yêu cầu từng dự án phải được đánh giá kỹ về tác động kinh tế - xã hội. Nguồn vốn tại những dự án không có khả năng giải ngân phải được khẩn trương điều chuyển sang các dự án có tiến độ và khả năng hấp thụ vốn tốt hơn.

Nhóm nhiệm vụ thứ tư là tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy và phát triển nguồn nhân lực. Trong đó, việc đánh giá cán bộ phải được đổi mới theo hướng thực chất, thực hiện KPI đến từng cá nhân và cá thể hóa trách nhiệm. Kết quả đánh giá phải là căn cứ cho công tác quy hoạch, bổ nhiệm và khen thưởng.

Nhóm nhiệm vụ thứ năm là đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu toàn ngành theo hướng kết nối, liên thông, chia sẻ và dùng chung.