Cần phát huy nội lực từ khu vực kinh tế tư nhân nhằm góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng. Ảnh minh họa

Diễn biến khó lường trong bối cảnh mới

Năm 2025 Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Ngay sau khi nhậm chức, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã ký ban hành loạt sắc lệnh áp thuế đánh vào hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, Canada, Mexico và EU… Hành động quyết liệt này làm bùng nổ căng thẳng thương mại toàn cầu, trong đó, doanh nghiệp Việt Nam đã cảm nhận được sức nóng.

GS-TSKH. Nguyễn Mại - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) phân tích, chính sách thương mại và tiền tệ của Việt Nam đều phải đối mặt với nhiều biến số khó lường. Cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy hành chính mang tới kỳ vọng lớn về hiệu quả hoạt động và tiết kiệm ngân sách, song cũng cần có thời gian để làm quen, thích ứng.

Mặc dù các tổ chức quốc tế uy tín như IMF, WB, OECD đều dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2025 trên 3%. Nhưng các dự báo cũng cảnh báo về những rủi ro có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Do đó, Việt Nam đặc biệt là khu vực doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu cần chủ động thích ứng để vượt qua thách thức.

Đồng thuận với quan điểm nêu trên, TS. Lê Xuân Nghĩa - thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách tiền tệ quốc gia cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng đạt 8% trở lên Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức tác động từ quốc tế và nội tại.

TS. Lê Xuân Nghĩa chia sẻ, sự phát triển rất nhanh của thế giới trong thời gian gần đây có thể nhận thấy một số xu hướng được thể hiện rõ nét doanh nghiệp cần nắm bắt để thích nghi, đó là xu hướng chuyển đổi xanh. Nhiều nước tiến hành cải cách bộ máy hành chính với khẩu hiệu chuyển từ chính phủ công nghiệp sang chính phủ công nghệ số hóa. Đặc biệt là xu hướng, thương mại công bằng. Thực chất của chiến tranh thương mại là việc Hoa Kỳ đòi lại sự công bằng trong thương mại với các đối tác.

Trước đây, quan hệ thương mại giữa châu Âu và Hoa Kỳ theo hướng, Hoa Kỳ đánh thuế các hàng hóa nhập khẩu từ châu Âu là 2,5%, trong khi, châu Âu lại đánh thuế hàng hóa nhập khẩu từ Hoa Kỳ là 10%. Giờ đây, Hoa Kỳ đang đòi lại thương mại công bằng với mức thuế tương ứng. Không chỉ có châu Âu mà rất nhiều quốc gia có quan hệ thương mại với Hoa Kỳ sẽ gặp phải vấn đề tương tự, trong đó có Việt Nam.

“Những xu hướng trên sẽ tác động mạnh lên kinh tế toàn cầu, dự báo làm tăng trưởng kinh tế thế giới tăng chậm lại khoảng 1% (cũng có dự báo khoảng 0,5%) và lạm phát có thể tăng thêm tương ứng khoảng 0,5%; thương mại toàn cầu cũng giảm khoảng 0,3%; chỉ số USD Index giảm mạnh từ 107 xuống còn 103. Đây là những thách thức rất lớn sẽ tác động gián tiếp đến Việt Nam” - TS. Lê Xuân Nghĩa nhận định.

Chủ động thích nghi để nắm bắt cơ hội

Đề cập đến giải pháp để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP đạt 8% trở lên năm 2025, GS-TSKH. Nguyễn Mại chia sẻ, rất nhiều các giải pháp đột phá và mang tính cách mạng đã được Đảng, Nhà nước đã và đang thực hiện, gồm: tinh gọn bộ máy, sáp nhập tỉnh, thành, cắt giảm điều kiện kinh doanh, thúc đẩy mạnh mẽ đầu tư công… Điều này mở ra những không gian kinh tế, cơ hội đầu tư, kinh doanh chưa từng có trong nhiều ngành nghề, lĩnh vực.

GS-TSKH. Nguyễn Mại cho rằng, doanh nghiệp cần có quan điểm, nhận thức về việc chuyển sang kinh tế số, doanh nghiệp số, sản xuất và kinh doanh xanh là giải pháp quan trọng trong bối cảnh mới. Bởi vì, nếu không thay đổi mô hình tăng trưởng thì không bảo đảm tạo ra lợi thế khai thác tiềm năng theo xu hướng mới lấy khoa học và công nghệ, nhân lực tạo ra năng suất và chất lượng cao. Cơ cấu nền kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, tăng tỷ trọng khu vực công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, giảm tỷ trọng khu vực nông nghiệp.

Đóng góp ý kiến về vấn đề này, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế của VCCI cho rằng, cần khơi thông điểm nghẽn, phát huy nội lực khu vực từ khu vực kinh tế tư nhân nhằm góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, khu vực này đã có những bước phát triển đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về quy mô, tiềm lực và năng lực cạnh tranh, đặc biệt là trong cạnh tranh quốc tế. Trong bối cảnh đó, còn nhiều khó khăn, như ổn định kinh tế vĩ mô còn tiềm ẩn rủi ro, hoạt động sản xuất, kinh doanh gặp khó khăn, chi phí sản xuất cao, sức mua trong nước có dấu hiệu chậm lại... Đây là những điểm nghẽn cần được sớm khơi thông để Việt Nam đạt mức tăng trưởng như mong muốn.