Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Lễ trao Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lev Tolstoy năm 2026. Ảnh: TTXVN

Thưa Đồng chí Tổng thống Vladimir Putin,

Thưa Ngài Valery Gergiev, Chủ tịch Hội đồng Giám khảo Quỹ Giải thưởng Hòa bình quốc tế Lev Tolstoy,

Thưa các Quý vị và các bạn,

Tôi vô cùng xúc động và vinh dự được đón nhận Giải thưởng Hòa bình quốc tế mang tên Lev Tolstoy - nhà văn, nhà tư tưởng lớn của nước Nga và nhân loại. Tôi trân trọng cảm ơn Hội đồng Giám khảo, Ban Tổ chức và các bạn đã dành cho tôi sự ghi nhận cao quý này.

Giải thưởng này không chỉ là vinh dự của cá nhân tôi, mà còn là sự coi trọng và tôn vinh đầy ý nghĩa đối với một dân tộc phải trải qua nhiều mất mát của chiến tranh, một dân tộc hoà hiếu, yêu chuộng hoà bình, đang nỗ lực vươn lên bằng tinh thần tự cường vì hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển của nhân loại.

Đại văn hào Lev Tolstoy đã dành cả cuộc đời để đi tìm chân lý, đánh thức lương tri, khẳng định sức mạnh của lòng nhân ái, tình yêu và cuộc đấu tranh chống lại cái ác và bạo lực. Ông mong muốn “tình yêu hòa bình không phải là khát vọng rụt rè của các dân tộc chỉ vì sợ hãi thảm họa chiến tranh, mà trở thành đòi hỏi kiên định của lương tâm chính trực”. Tác phẩm “Chiến tranh và Hòa bình” của ông đã đi vào lịch sử văn học thế giới như một trong những sử thi vĩ đại nhất, mang theo những giá trị nhân đạo và triết lý nhân sinh sâu sắc sống mãi với thời gian.

Đối với chúng tôi, kiệt tác của Lev Tolstoy đã đem lại cho nhiều thế hệ độc giả Việt Nam cơ hội được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của tâm hồn Nga, chiều sâu nhân văn của văn học Nga, sức sống, lòng nhân ái và phẩm giá của con người Nga; truyền cảm hứng, nuôi dưỡng lý tưởng cao đẹp cho nhiều thế hệ thanh niên chúng tôi từ khi còn trên ghế nhà trường. Đối với nền văn học Việt Nam, tác phẩm “Chiến tranh và Hòa bình” được ví như ngọn hải đăng về tư duy nghệ thuật, giúp nền văn học Việt Nam chuyển biến sâu sắc từ cảm hứng sử thi sang góc nhìn hiện thực và nhân văn về chiến tranh và con người.

Giải thưởng Hòa bình quốc tế gắn liền với tên tuổi của Đại văn hào Lev Tolstoy không chỉ là sự ghi nhận những nỗ lực vì hoà bình, mà còn góp phần lan toả tinh thần đối thoại, trách nhiệm và đoàn kết giữa các dân tộc. Những giá trị mà Giải thưởng đề cao có ý nghĩa thiết thực và lâu dài vì một tương lai hòa bình, an toàn và nhân văn cho toàn nhân loại.

Thưa các quý vị,

Lịch sử của nước Nga vĩ đại và của nước Việt Nam nghìn năm văn hiến có nhiều điểm tương đồng: Luôn phải đương đầu với thách thức và vươn lên bằng ý chí kiên cường và tình yêu thương nhân loại. Thế kỷ 20 đã chứng kiến sự hy sinh và mất mát to lớn mà Nhân dân Liên Xô, trong đó có Nhân dân Nga đã trải qua trong chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Thế kỷ 20 cũng để lại cho Việt Nam những đau thương chiến tranh và cả những vết thương đến nay chưa thể chữa lành. Vì thế, hơn ai hết, hai nước chúng ta đều thấm thía giá trị thiêng liêng của hòa bình.

Dân tộc Việt Nam có truyền thống hòa hiếu lâu đời, lấy nhân nghĩa làm gốc, luôn gắn khát vọng hoà bình với chủ quyền dân tộc. Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại của chúng tôi khẳng định, “nhân dân nước nào cũng yêu chuộng hòa bình, cũng chán ghét chiến tranh, cũng muốn sống tự do, độc lập”. Chúng tôi hiểu rõ giá trị của hòa bình bằng chính lịch sử của mình, hiểu giá trị của phát triển bằng chính hành trình Đổi mới và hội nhập quốc tế của đất nước mình. Chúng tôi luôn nhận thức sâu sắc rằng, hòa bình, ổn định và phát triển cần là mẫu số chung của mọi quốc gia, dân tộc.

Hàng nghìn năm lịch sử đã hun đúc nên một dân tộc Việt Nam truyền thống nhân văn, nền văn hoá giàu bản sắc, nền văn học thấm đẫm tinh thần yêu nước và tình yêu hòa bình. Trên nền tảng đó, ngày nay chúng tôi đang hướng tới xây dựng một xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hoà và phát triển, trong đó con người là trung tâm, là chủ thể và là động lực của phát triển; giáo dục và đào tạo được đặc biệt coi trọng để bồi đắp tri thức, nhân cách, lòng nhân ái và trách nhiệm với cộng đồng. Chúng tôi tin rằng, sức mạnh bền vững đến từ tri thức, sự thấu hiểu, lòng tin và khả năng kết nối để cùng nhau kiến tạo những lợi ích chung, vì hoà bình và tương lai tốt đẹp hơn cho mọi người dân.

Từ trải nghiệm lịch sử của mình, chúng tôi kiên trì chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hoà bình, hữu nghị và hợp tác. Trong một thế giới nhiều biến động, xung đột và chia rẽ hiện nay, chúng tôi ủng hộ giải quyết mọi bất đồng, tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, đề cao chủ nghĩa đa phương, đối thoại và hợp tác, tích cực tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình, cứu trợ nhân đạo và giải quyết các thách thức chung của nhân loại.

Thưa các quý vị,

Việt Nam và Nga có quan hệ truyền thống lâu đời, tình hữu nghị thuỷ chung gắn bó được thử thách qua thời gian và vun đắp bởi nhiều thế hệ. Hơn bao giờ hết, Việt Nam nhận thức rõ tăng cường hợp tác song phương toàn diện với Nga, đáp ứng lợi ích của cả hai bên là cách thiết thực nhất đóng góp cho hoà bình, ổn định ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên toàn thế giới. Bước vào kỷ nguyên mới với những mục tiêu và nhiệm vụ phát triển cao hơn, cấp bách hơn, Việt Nam mong muốn và quyết tâm nâng tầm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt - Nga trên mọi lĩnh vực.

Tôi cảm ơn những tình cảm đặc biệt và sự tin cậy cao mà đồng chí Tổng thống Vladimir Putin, Hội đồng Giám khảo Quỹ Giải thưởng hoà bình quốc tế và các bạn Nga dành cho Việt Nam và cá nhân tôi cũng như sự quan tâm thường xuyên của đồng chí Tổng thống dành cho quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga. Tôi tin tưởng rằng, hai bên sẽ phát huy hiệu quả hơn, thực chất hơn những tiềm năng hợp tác, đặc biệt là trên các lĩnh vực trụ cột chiến lược như quốc phòng - an ninh, năng lượng - dầu khí, khoa học - công nghệ, thúc đẩy hợp tác nhân văn để quan hệ Việt Nam - Nga tự tin bước sang giai đoạn phát triển mới, vì lợi ích của Nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực và trên thế giới.

Thưa các quý vị và các bạn,

Đối với tôi, được nhận Giải thưởng Hòa bình quốc tế Lev Tolstoy (tại Nga) là vinh dự và nguồn động viên lớn lao. Tôi xin dành vinh dự to lớn này cho Nhân dân Việt Nam, cho các thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do và hoà bình, cho những người đang ngày đêm kiến tạo hoà bình bằng đối thoại, lòng dũng cảm và sự bao dung.

Một lần nữa, tôi trân trọng cảm ơn đồng chí Tổng thống Vladimir Putin và Ngài Chủ tịch Hội đồng Giám khảo Valery Gergiev.

Chúc các Quý vị và các bạn có mặt ngày hôm nay sức khoẻ, thành công và hạnh phúc./.