Sẽ có khung chính sách mới cho chương trình mục tiêu quốc gia

Vân Hà
(TBTCO) - Bộ Tài chính đề xuất một khung chính sách thống nhất để triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, sau khi hợp nhất 4 chương trình trước đây. Dự thảo đã phân định rõ trách nhiệm giữa trung ương và địa phương cũng như đơn giản hóa cách tổ chức thực hiện.
aa

Phân cấp mạnh, giảm khâu trung gian

Bộ Tài chính đã hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035. Dự thảo được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, cụ thể hóa Nghị quyết số 46/2026/QH16 của Quốc hội sau khi tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia trước đây thành một chương trình tổng thể.

Dự thảo nghị định gồm 7 chương, 54 điều và 8 phụ lục, quy định từ mục tiêu, chỉ tiêu, phạm vi, đối tượng, nguồn lực đến cơ chế đặc thù, đánh giá kết quả và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Các chính sách được xây dựng trên nguyên tắc kế thừa có chọn lọc, không cộng gộp cơ học và không thu hẹp quyền lợi hợp pháp của đối tượng thụ hưởng.

Điểm đáng chú ý là dự thảo đẩy mạnh phân cấp cho địa phương. Chính quyền địa phương được chủ động phân bổ chi tiết, điều chỉnh nguồn lực trong phạm vi kế hoạch được cấp có thẩm quyền giao; lựa chọn nội dung, mô hình, phương thức tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế; quyết định và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, trong đó có dự án đầu tư xây dựng đặc thù và dự án hỗ trợ phát triển sản xuất.

Sẽ có khung chính sách mới cho chương trình mục tiêu quốc gia
Bộ Tài chính đề xuất một khung chính sách thống nhất để triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 – 2035. Ảnh TL minh họa

Ở cấp trung ương, Bộ Tài chính chủ trì tổng hợp, cân đối, phân bổ ngân sách trung ương và quản lý nguồn lực. Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan thường trực giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương; các bộ quản lý ngành chịu trách nhiệm về mục tiêu, tiêu chuẩn, chỉ tiêu và kết quả thuộc lĩnh vực được giao.

Việc phân cấp đi cùng yêu cầu công khai, minh bạch, cập nhật dữ liệu, trách nhiệm giải trình và tăng cường kiểm tra, giám sát. Dự thảo cũng yêu cầu các địa phương sử dụng bộ máy, nhân lực hiện có, không làm phát sinh tổ chức mới, biên chế chuyên trách.

Đối với các dự án đầu tư xây dựng quy mô nhỏ, tính chất kỹ thuật đơn giản, có sự tham gia của người dân, dự thảo quy định cơ chế đặc thù từ lập, thẩm định, phê duyệt dự án đến lựa chọn nhà thầu, thi công, thanh toán, quyết toán và bảo trì công trình theo hướng đơn giản hóa hồ sơ, trình tự nhưng vẫn bảo đảm chất lượng, an toàn và giám sát cộng đồng.

Trong hỗ trợ phát triển sản xuất, dự thảo quy định 4 cơ chế gồm hỗ trợ liên kết theo chuỗi giá trị, hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng, hỗ trợ theo nhiệm vụ và hỗ trợ đặc thù. Các biểu mẫu hồ sơ được ban hành kèm theo nghị định nhằm thống nhất thông tin cần thiết, đồng thời không cho phép địa phương tự bổ sung điều kiện, thành phần hồ sơ làm tăng chi phí tuân thủ.

Dự thảo cũng phân định phạm vi sử dụng ngân sách trung ương của chương trình, nhằm tránh trùng lặp với các nhiệm vụ chi thường xuyên đã được ngân sách nhà nước bảo đảm.

Theo phương án tại Điều 18, ngân sách trung ương của chương trình không sử dụng cho các nhiệm vụ thuộc chức năng quản lý nhà nước của bộ, cơ quan, đơn vị và các nhiệm vụ chi thường xuyên đã được ngân sách nhà nước bảo đảm. Một số nhiệm vụ phục vụ trực tiếp chương trình vẫn được bố trí kinh phí, trong đó có quản lý, vận hành, duy tu, bảo dưỡng công trình tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn và công trình bảo tồn di tích lịch sử, văn hóa thuộc phạm vi hỗ trợ.

Bộ Tài chính đưa ra phương án này trong bối cảnh các bộ, ngành còn có ý kiến khác nhau về việc sử dụng kinh phí chương trình cho hội nghị, hội thảo, truyền thông, đào tạo, kiểm tra, đánh giá và duy tu, bảo dưỡng công trình sau bàn giao. Theo Bộ Tài chính, việc phân định rõ nhiệm vụ chi sẽ hạn chế trùng lặp và tập trung nguồn lực cho các mục tiêu, nhiệm vụ trực tiếp và đối tượng thụ hưởng.

Theo định hướng được đề xuất, ngân sách trung ương ưu tiên cho đầu tư phát triển hạ tầng thiết yếu và các chính sách hỗ trợ trực tiếp người dân, nhất là hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và các đối tượng yếu thế. Đối với những công trình không thuộc trường hợp được ngân sách trung ương hỗ trợ duy tu, bảo dưỡng theo cơ chế đặc thù, địa phương có trách nhiệm bố trí kinh phí theo phân cấp và quy định của pháp luật.

Bộ Tài chính cũng dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ ban hành chỉ thị về tăng cường thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong thực hiện chương trình sau khi nghị định được ban hành. Theo đề xuất, đối với những hoạt động cần thiết, tổng chi thường xuyên ngân sách trung ương cho các hoạt động này không vượt quá 10% tổng kinh phí thường xuyên ngân sách trung ương của chương trình.

Bộ Tài chính đặt mục tiêu cơ cấu nguồn vốn ngân sách trung ương của chương trình tối thiểu 75% cho chi đầu tư phát triển và tối đa 25% cho chi thường xuyên. Đây là định hướng được đưa vào đề xuất về quản lý, sử dụng nguồn lực của chương trình.

Bảo đảm chính sách không gián đoạn trong năm 2027

Dự thảo dành Điều 53 quy định các trường hợp chuyển tiếp đối với nhiệm vụ, dự án, dự toán, hợp đồng, tài sản và đối tượng thụ hưởng đã được phê duyệt trong năm 2026.

Theo đó, các nhiệm vụ, dự án, dự toán và hợp đồng đã được phê duyệt trước ngày nghị định có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo cơ chế cũ. Một số trường hợp đã có kế hoạch vốn năm 2026 nhưng chưa thuộc diện được phê duyệt có thể lựa chọn một trong hai cơ chế theo quy định, nhưng không áp dụng đồng thời cơ chế cũ và mới cho cùng một nội dung.

Riêng việc lập, phân bổ, giao kế hoạch và dự toán năm 2027 từ trung ương về địa phương tiếp tục thực hiện theo cơ chế của 4 chương trình trước hợp nhất, theo Nghị quyết số 46/2026/QH16. Sau khi kế hoạch, dự toán được giao, việc phân bổ, quản lý và sử dụng tại các bộ, cơ quan trung ương và địa phương thực hiện theo nghị định mới.

Bộ Tài chính đề nghị Chính phủ xem xét, ban hành nghị định trong tháng 10/2026 để kịp tổ chức phân bổ, quản lý và sử dụng kế hoạch, dự toán năm 2027.

Với một khung pháp lý thống nhất, dự thảo hướng tới việc giảm khâu trung gian trong tổ chức thực hiện, tăng quyền chủ động của địa phương và duy trì chính sách đối với người thụ hưởng trong quá trình chuyển sang chương trình mới.

Vân Hà

Đọc thêm

Từ 1/7/2027: Đất bỏ hoang chịu thuế suất 0,2%, không áp dụng hạn mức

Từ 1/7/2027: Đất bỏ hoang chịu thuế suất 0,2%, không áp dụng hạn mức

(TBTCO) - Quốc hội vừa thông qua luật sửa 3 luật về thuế, theo đó đất bỏ hoang chịu thuế suất 0,2%, không áp dụng hạn mức từ ngày 1/7/2027.
Trường Bồi dưỡng cán bộ kinh tế - tài chính kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam

Trường Bồi dưỡng cán bộ kinh tế - tài chính kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 20/11/2026, Trường Bồi dưỡng cán bộ kinh tế - tài chính long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026) và gặp mặt truyền thống, vinh danh, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc.
Trường Đại học Tài chính - Marketing họp mặt kỷ niệm nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam

Trường Đại học Tài chính - Marketing họp mặt kỷ niệm nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam

Sáng ngày 20/11/2026, Trường Đại học Tài chính - Marketing (UFM) tổ chức Họp mặt kỷ niệm 44 năm ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026). Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận dự và phát biểu tại buổi gặp mặt.
Bộ Tài chính xây dựng Nghị định mới về tín dụng chính sách xã hội, bổ sung cơ chế miễn, giảm lãi vay

Bộ Tài chính xây dựng Nghị định mới về tín dụng chính sách xã hội, bổ sung cơ chế miễn, giảm lãi vay

Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo Nghị định về tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước, để thay thế Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 4/10/2002 về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác. Việc hoàn thiện Nghị định tiếp tục khẳng định tính ưu việt và nhân văn của tín dụng chính sách xã hội, lấy hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách làm trọng tâm.
Dành tối thiểu 20% giá trị mua sắm công cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Dành tối thiểu 20% giá trị mua sắm công cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

(TBTCO) - Theo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa vừa được thông qua, cơ quan, tổ chức phải dành tối thiểu 20% tổng giá trị mua sắm từ nguồn ngân sách nhà nước hằng năm để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia.
Bỏ giấy phép dịch vụ kế toán và bước chuyển chiến lược sang hậu kiểm

Bỏ giấy phép dịch vụ kế toán và bước chuyển chiến lược sang hậu kiểm

(TBTCO) - Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập đề xuất bãi bỏ toàn bộ thủ tục cấp phép dịch vụ kế toán, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời rút ngắn hơn 50% thời gian cấp, cấp lại, điều chỉnh Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán, mở ra không gian phát triển linh hoạt và minh bạch cho thị trường.
Đảng ủy Bộ Tài chính ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW

Đảng ủy Bộ Tài chính ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW

(TBTCO) - Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tài chính vừa ban hành Kế hoạch hành động số 55-KH/ĐU thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Nhà, đất dôi dư: Có phương án xử lý, vẫn khó đưa tài sản vào khai thác

Nhà, đất dôi dư: Có phương án xử lý, vẫn khó đưa tài sản vào khai thác

(TBTCO) - Việc sắp xếp, xử lý nhà, đất dôi dư đã đạt kết quả đáng kể, nhưng tại nhiều địa phương, không ít tài sản vẫn chưa thể phát huy giá trị dù đã có phương án. Vướng mắc về hồ sơ pháp lý, xác định giá cho thuê, quy hoạch và nhu cầu thị trường đang khiến quá trình đưa tài sản công vào khai thác thực tế chưa đạt kỳ vọng.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều