Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam: Tối ưu nguồn lực,thúc đẩy xuất nhập khẩu

Diệu Linh
(TBTCO) - Từ 9 doanh nghiệp vào năm 2011, đến nay Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên về hải quan đã có 74 doanh nghiệp, đóng góp khoảng 30% kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước. Sau 15 năm triển khai, chương trình tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật hải quan, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu hướng đến mục tiêu vượt mốc 1.000 tỷ USD trong năm 2026.
aa

Doanh nghiệp ưu tiên đóng góp quan trọng cho xuất nhập khẩu

Phát biểu tại Lễ trao quyết định công nhận, gia hạn áp dụng chế độ doanh nghiệp ưu tiên (DNƯT) và kỷ niệm 15 năm Chương trình DNƯT Việt Nam tổ chức ngày 29/9/2026 tại Hà Nội, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Trần Đức Hùng nhấn mạnh, Chương trình đã tạo bước cải cách quan trọng, góp phần thay đổi phương thức quản lý hải quan từ kiểm soát trực tiếp sang quản lý doanh nghiệp, quản lý tuân thủ và quản lý rủi ro.

Tính đến tháng 9/2026, cộng đồng DNƯT gồm 74 doanh nghiệp, trong đó có 10 doanh nghiệp thuộc nhóm công nghệ cao, bán dẫn. Các doanh nghiệp đang hoạt động trong nhiều lĩnh vực xuất nhập khẩu chủ lực, tham gia sâu vào các chuỗi sản xuất và cung ứng quốc tế.

Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam: Tối ưu nguồn lực,thúc đẩy xuất nhập khẩu
Ông Trần Đức Hùng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan trao quyết định công nhận áp dụng DNƯT cho 3 doanh nghiệp. Ảnh: Văn Tá

Hiệu quả của Chương trình không chỉ nằm ở việc tạo thuận lợi cho từng doanh nghiệp, mà còn tác động trực tiếp tới sự thông suốt của hoạt động thương mại, sản xuất và chuỗi cung ứng của Việt Nam.

Ông Trần Đức Hùng cho biết, trong giai đoạn phát triển mới, Chương trình DNƯT tiếp tục được nâng tầm để đáp ứng yêu cầu về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân và thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.

Tinh thần này được thể hiện trong việc ngành Hải quan đẩy mạnh xây dựng mô hình hải quan số, lấy dữ liệu làm nguồn lực. Việc đánh giá, công nhận và gia hạn chế độ ưu tiên từng bước được thực hiện trên nền tảng dữ liệu, tăng tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý và giảm sự can thiệp thủ công.

Cùng với đó, chế độ DNƯT được đặt trong yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Doanh nghiệp có hệ thống quản trị, kiểm soát nội bộ và mức độ tuân thủ tốt được hưởng mức độ tạo thuận lợi tương xứng.

Đây cũng là điểm cốt lõi làm nên giá trị của Chương trình DNƯT sau 15 năm: tạo thuận lợi không đồng nghĩa với giảm yêu cầu tuân thủ. Ngược lại, quyền lợi của DNƯT luôn đi cùng trách nhiệm duy trì các điều kiện, kiểm soát rủi ro và hợp tác với cơ quan Hải quan trong quá trình quản lý.

Tại lễ kỷ niệm 15 năm Chương trình DNƯT Việt Nam, Cục Hải quan trao quyết định công nhận DNƯT cho 3 doanh nghiệp và gia hạn chế độ ưu tiên cho 4 doanh nghiệp. Việc công nhận và gia hạn lần này tiếp tục cho thấy, chế độ DNƯT được thực hiện trên cơ sở đánh giá thực chất về mức độ tuân thủ và năng lực quản trị. Đây không phải là cơ chế ưu tiên vô thời hạn. Năm 2025, cơ quan Hải quan đã tạm đình chỉ chế độ ưu tiên đối với 4 doanh nghiệp và đình chỉ, chấm dứt chế độ đối với 3 doanh nghiệp.

Theo quy định hiện hành, DNƯT được hưởng nhiều biện pháp tạo thuận lợi trong thủ tục hải quan, kiểm tra, giao nhận hàng hóa, quản lý thuế và kiểm tra sau thông quan. Các cơ chế này giúp doanh nghiệp giảm thời gian, chi phí tuân thủ, nâng cao khả năng dự báo trong sản xuất, logistics và kinh doanh.

Ở chiều ngược lại, cơ quan Hải quan có điều kiện chuyển nguồn lực từ kiểm tra trực tiếp từng giao dịch sang đánh giá tổng thể doanh nghiệp, hệ thống kiểm soát nội bộ, công nghệ thông tin, an ninh chuỗi cung ứng và lịch sử tuân thủ. Qua đó, phương thức quản lý được phân bổ theo mức độ rủi ro thay vì áp dụng một mức độ kiểm soát như nhau đối với mọi doanh nghiệp.

Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam: Tối ưu nguồn lực,thúc đẩy xuất nhập khẩu
Đồ họa: Đan Nguyễn

Mở rộng lợi ích ra chuỗi cung ứng quốc tế

Đại diện Cục Hải quan cho hay, sau 15 năm thực hiện, Chương trình DNƯT đang chuyển từ một cơ chế tạo thuận lợi trong phạm vi quốc gia sang từng bước mở rộng lợi ích xuyên biên giới.

Việt Nam đã ký Thỏa thuận công nhận lẫn nhau (MRA) về DNƯT với ASEAN và Hàn Quốc. MRA ASEAN đã hoàn thành triển khai giai đoạn 1 từ ngày 31/3/2026 và giai đoạn 2 từ ngày 30/6/2026. Cùng với đó, cơ quan Hải quan tiếp tục triển khai MRA Việt Nam - Hàn Quốc và nghiên cứu mở rộng hợp tác với các đối tác khác.

Việc công nhận lẫn nhau giúp DNƯT có thêm cơ hội hưởng các biện pháp tạo thuận lợi tại thị trường đối tác, qua đó nâng giá trị của DNƯT trong quá trình tham gia chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Đáng chú ý, khuôn khổ pháp lý về DNƯT trong giai đoạn 2025 - 2026 tiếp tục được hoàn thiện. Luật số 90/2025/QH15, Nghị định số 167/2025/NĐ-CP và Thông tư số 121/2025/TT-BTC đã nâng yêu cầu về kiểm soát nội bộ, an ninh chuỗi cung ứng và trách nhiệm duy trì tuân thủ; đồng thời mở rộng cơ chế tạo thuận lợi đối với một số lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược, bán dẫn và công nghệ số trọng điểm. Định hướng này tạo thêm không gian để Chương trình gắn với những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Trong số 74 DNƯT hiện nay có 23 doanh nghiệp Việt Nam. Đây là cơ sở để Chương trình tiếp tục mở rộng tới các doanh nghiệp trong nước có năng lực quản trị tốt, mức độ tuân thủ cao và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Với doanh nghiệp, việc được công nhận DNƯT không chỉ mang lại lợi ích về thủ tục. Đó còn là sự ghi nhận đối với năng lực quản trị, hệ thống kiểm soát nội bộ và mức độ tuân thủ, tạo động lực để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư vào quản trị rủi ro, số hóa và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng.

Ông Chung Won Seok - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Hana Micron Vina - một trong 3 doanh nghiệp được trao quyết định công nhận DNƯT tại lễ kỷ niệm 15 năm Chương trình DNƯT Việt Nam - chia sẻ, đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực duy trì hệ thống quản lý chặt chẽ, minh bạch và kiểm soát tốt rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Theo ông Chung Won Seok, việc được công nhận là DNƯT mang lại những lợi thế thiết thực cho Hana Micron Vina như quy trình thông quan thuận lợi hơn, tiết kiệm thời gian và chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời củng cố uy tín của doanh nghiệp với khách hàng và đối tác. Hana Micron Vina cam kết tiếp tục duy trì và nâng cao mức độ tuân thủ, kiểm soát rủi ro, cải tiến hệ thống quản lý, qua đó biến sự tin tưởng của cơ quan Hải quan thành động lực để phát triển hiệu quả và bền vững.

Tiếp tục tạo thuận lợi thực chất cho doanh nghiệp

Phó Cục trưởng Cục Hải quan Trần Đức Hùng khẳng định, ngành Hải quan cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh chuyển đổi số, quản lý dựa trên dữ liệu và rủi ro; đồng thời tăng cường ký kết các Thỏa thuận công nhận lẫn nhau với hải quan các nước để lợi ích của DNƯT Việt Nam được mở rộng hơn trên trường quốc tế.

Ông Trần Đức Hùng mong muốn các doanh nghiệp được ưu tiên tiếp tục giữ vững tuân thủ tự nguyện, nâng cao năng lực quản trị rủi ro, an ninh chuỗi cung ứng và đồng hành cùng cơ quan Hải quan xây dựng một nền thương mại lành mạnh, an toàn. Thành công của Chương trình trong giai đoạn tới sẽ được đo bằng mức độ tạo thuận lợi thực chất cho doanh nghiệp, hiệu quả quản lý của cơ quan Hải quan và khả năng kết nối ngày càng sâu của doanh nghiệp Việt Nam với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Diệu Linh

Đọc thêm

Thuế tỉnh Sơn La công khai danh sách 114 người nộp thuế nợ hơn 118 tỷ đồng

Thuế tỉnh Sơn La công khai danh sách 114 người nộp thuế nợ hơn 118 tỷ đồng

(TBTCO) - Thuế tỉnh Sơn La vừa công khai danh sách 114 người nộp thuế còn nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước. Tổng số tiền nợ thuế tính đến ngày 31/10/2026 là 118,73 tỷ đồng.
Doanh nghiệp hưởng lợi từ việc Bộ Tài chính công bố 133 thủ tục hải quan và 51 thủ tục thuế

Doanh nghiệp hưởng lợi từ việc Bộ Tài chính công bố 133 thủ tục hải quan và 51 thủ tục thuế

(TBTCO) - Bộ Tài chính công bố danh mục 133 thủ tục hành chính lĩnh vực Hải quan và 51 thủ tục lĩnh vực Thuế được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc. Quy định mở rộng quyền lựa chọn địa điểm giải quyết hồ sơ, giúp giảm thời gian, chi phí đi lại, tạo thuận lợi hơn trong cho doanh nghiệp khi thực hiện nghĩa vụ thuế.
Hải quan tăng thu ngân sách hơn 420 tỷ đồng từ hậu kiểm

Hải quan tăng thu ngân sách hơn 420 tỷ đồng từ hậu kiểm

(TBTCO) - Thống kê trong 1 tháng (từ ngày 15/9 đến 14/10/2026), toàn ngành Hải quan thực hiện 173 cuộc kiểm tra sau thông quan, truy thu và xử phạt 443,97 tỷ đồng, trong đó số tiền thực thu ngân sách đạt 420,78 tỷ đồng.
8 sai sót thường gặp khi bán hàng đa kênh

8 sai sót thường gặp khi bán hàng đa kênh

(TBTCO) - Tám sai sót thường gặp khi bán hàng đa kênh người bán hàng cần chủ động phòng ngừa để an tâm tuân thủ quy định thuế.
Điểm mới về thuế thu nhập cá nhân người làm Freelancer, Affiliate, Kol/Koc… cần lưu ý

Điểm mới về thuế thu nhập cá nhân người làm Freelancer, Affiliate, Kol/Koc… cần lưu ý

(TBTCO) - Cá nhân làm Freelancer, Affiliate, Kol/Koc… cần hiểu đúng quy định mới về thuế thu nhập cá nhân. Bỏ qua quy định dưới đây, thu nhập của cá nhân có thể phải áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần với bậc cao nhất là 35%.
Khi nào phải lập hóa đơn cho một giao dịch bán hàng trực tuyến?

Khi nào phải lập hóa đơn cho một giao dịch bán hàng trực tuyến?

(TBTCO) - Ngoài 6 bước phải lập hóa đơn điện tử theo đúng quy định, thời điểm lập hóa đơn không phụ thuộc vào việc đã thu tiền hay chưa, mà căn cứ vào thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa hoặc hoàn thành cung cấp dịch vụ theo quy định. Lưu ý chi tiết người nộp thuế xem tại Infographic dưới đây.
Nghĩa vụ của các bên trong hoạt động kinh doanh thương mại điện tử

Nghĩa vụ của các bên trong hoạt động kinh doanh thương mại điện tử

(TBTCO) - Kinh doanh thương mại điện tử, người bán cần chủ động theo dõi doanh thu, đối chiếu số thuế đã được khấu trừ hoặc nộp thay và hoàn thành các nghĩa vụ thuế còn lại (nếu có). Sàn thương mại điện tử và các nền tảng có nghĩa vụ thu thập và cập nhật thông tin người bán; khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay (khi thuộc trách nhiệm); cung cấp dữ liệu cho cơ quan Thuế...
Người nộp thuế ngày càng chủ động trong môi trường số

Người nộp thuế ngày càng chủ động trong môi trường số

(TBTCO) - Từ chỗ phải đến trực tiếp cơ quan Thuế để hỏi thông tin, kê khai và nộp tiền, người dân, hộ kinh doanh ngày càng quen với việc thực hiện nghĩa vụ tài chính trên điện thoại. Sự thay đổi này không chỉ đến từ nhu cầu của người nộp thuế, mà còn là kết quả của quá trình cải cách thủ tục hành chính, số hóa dịch vụ và đổi mới phương thức phục vụ của ngành Thuế.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều