Ông Đinh Khắc Sửu, chủ hộ kinh doanh sắt thép tại xã Tân Thông Hội, TP. Hồ Chí Minh từng lúng túng khi nhận phiếu báo nợ thuế nhưng chưa rõ phải nộp ở đâu, tra cứu thông tin bằng cách nào. Với một hộ kinh doanh thường xuyên bận rộn với hoạt động mua bán, việc phải tìm hiểu thủ tục và trực tiếp đến cơ quan Thuế cũng là trở ngại nhất định.
Sau khi được cán bộ thuế hướng dẫn sử dụng ứng dụng eTax Mobile, ông Sửu có thể tra cứu thông tin, kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế ngay trên điện thoại. Thay vì phụ thuộc vào thông báo giấy hoặc phải đến cơ quan quản lý để hỏi từng khoản thuế, người nộp thuế có thêm một kênh tiếp cận thông tin trực tiếp, thuận tiện hơn.
 |
| Người nộp thuế được cán bộ Thuế TP. Hồ Chí Minh hướng dẫn thực hiện thủ tục thuế trên môi trường số. Ảnh: Việt Dũng |
Một trường hợp khác là chị Bảo Hân (phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh), người mua căn hộ chung cư từ năm 2019. Trong quá trình kiểm tra thông tin trên ứng dụng eTax Mobile, chị phát hiện gia đình còn nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp chưa thực hiện trong những năm trước. Sau khi phát hiện khoản thuế còn thiếu, chị Hân đã chủ động tìm hiểu và đến cơ quan Thuế theo hướng dẫn của tổ dân phố để hoàn thiện thủ tục kê khai. Tại đây, chị được cán bộ thuế hỗ trợ xử lý hồ sơ và thực hiện các bước cần thiết để hoàn thành nghĩa vụ.
Trên đây chỉ là 2 trong nhiều trường hợp người nộp thuế chủ động tra cứu thông tin và thực hiện thủ tục liên quan đến thuế trên ứng dụng eTax Mobile. Theo số liệu Cục Thuế, hiện có hơn 3 triệu hộ kinh doanh sử dụng eTax Mobile, tương đương 91,2% số hộ đang hoạt động theo địa điểm kinh doanh. Các hộ, cá nhân kinh doanh đã nộp 1,69 triệu tờ khai, trong đó 99,6% được thực hiện bằng phương thức điện tử, 98,2% nộp đúng hạn. Tổng số thuế kê khai đạt 9.767,8 tỷ đồng.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, tỷ lệ tham gia sử dụng dịch vụ khai thuế điện tử đạt 99,4%; tỷ lệ doanh nghiệp hoàn thành đăng ký dịch vụ nộp thuế điện tử với ngân hàng đạt 98,9% (theo số liệu cập nhật đến tháng 7/2026). Cùng với đó, hệ thống hóa đơn điện tử tiếp tục được mở rộng.
Lũy kế từ khi triển khai, eTax Mobile đã đạt trên 16 triệu lượt tải, cài đặt; số giao dịch nộp thuế qua ngân hàng thương mại đạt trên 24,9 triệu giao dịch, với tổng số tiền nộp thành công khoảng 45.000 tỷ đồng. Hệ thống hóa đơn điện tử cũng đã tiếp nhận, xử lý khoảng 29 tỷ hóa đơn, hình thành nguồn dữ liệu lớn phục vụ công tác quản lý thuế.
Không chỉ đưa các thủ tục lên môi trường trực tuyến, ngành Thuế còn mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để chủ động cung cấp thông tin và hỗ trợ người nộp thuế. Đơn cử như mới đây, Thuế TP. Hồ Chí Minh đã ra mắt tổng đài ứng dụng AI, đồng thời triển khai cung cấp thông tin thuế trên các nền tảng thanh toán số.
Ở giai đoạn đầu, tổng đài AI tập trung hỗ trợ đôn đốc tiền thuế nợ và thông báo tạm dừng xuất cảnh thông qua các cuộc gọi tự động. Hệ thống có khả năng mô phỏng các tình huống phản hồi, tương tác và giải đáp thông tin cho người nộp thuế.
| “Công nghệ hay AI chỉ là công cụ hỗ trợ, trong khi chất lượng dữ liệu, trách nhiệm của cán bộ thuế và sự hài lòng của người nộp thuế mới là những yếu tố quyết định hiệu quả chuyển đổi số”. Ông Đoàn Minh Dũng - Trưởng Thuế TP. Hồ Chí Minh. |
Bên cạnh tổng đài AI, Thuế TP. Hồ Chí Minh còn triển khai cung cấp thông tin thuế trên các nền tảng thanh toán số. Người dân, hộ kinh doanh có thêm kênh tiếp cận thông tin về nghĩa vụ thuế, tình trạng nợ thuế và các thông báo liên quan. Việc mở rộng kênh truyền tải thông tin cũng góp phần giúp người dân nhận diện nguồn thông tin chính thống, hạn chế nguy cơ bị các đối tượng giả mạo cơ quan Thuế để lừa đảo.
Theo ông Đoàn Minh Dũng, Trưởng Thuế TP. Hồ Chí Minh, đây không đơn thuần là một kênh liên lạc mới, mà được kỳ vọng trở thành công cụ hỗ trợ truyền tải thông tin thuế nhanh chóng, chính xác và kịp thời đến người nộp thuế. Việc tự động hóa các công việc lặp lại cũng giúp cơ quan Thuế giảm tải áp lực xử lý thủ công, dành thêm nguồn lực cho những nội dung tư vấn chuyên sâu.
 |
| Nguồn: Cục Thuế. Đồ họa: Phương Anh |
Không chỉ tại TP. Hồ Chí Minh, việc ứng dụng AI đang được ngành Thuế mở rộng trên phạm vi toàn quốc. Theo đó, chức năng hỏi đáp quy định, chính sách, pháp luật thuế trên hệ thống Chatbot AI - Hỗ trợ người nộp thuế, tích hợp trực tiếp trên ứng dụng eTax Mobile và Cổng Dịch vụ công ngành Thuế.
Khác với chức năng hỗ trợ tra cứu thông tin nghĩa vụ thuế, hệ thống Chatbot AI mới tập trung giải đáp các câu hỏi liên quan đến chính sách thuế, phí, lệ phí, hóa đơn và văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực thuế. Người dùng có thể đặt câu hỏi bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh thông qua hình thức nhập văn bản hoặc giọng nói. Hệ thống tự động nhận diện ngôn ngữ và phản hồi tương ứng.
Đáng chú ý, câu trả lời được trình bày theo hướng dễ hiểu, kèm dẫn chiếu cụ thể đến điều, khoản, điểm của văn bản pháp luật liên quan, bao gồm cả văn bản gốc và văn bản sửa đổi, bổ sung. Người nộp thuế có thể nhấn vào đường dẫn để xem trực tiếp nội dung quy định hoặc toàn văn văn bản trên hệ thống.
Ở góc độ doanh nghiệp, bà Hoàng Thị Thanh Thủy, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Thuế SAF cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số, dữ liệu thuế không còn đơn thuần phục vụ công tác quản lý nhà nước, mà ngày càng trở thành thước đo về mức độ minh bạch và năng lực quản trị của doanh nghiệp.
Theo bà Thủy, thông tin về tình hình thực hiện nghĩa vụ thuế hiện là nguồn tham chiếu quan trọng đối với ngân hàng, nhà đầu tư, đối tác thương mại và các tổ chức tín dụng khi đánh giá năng lực tài chính, mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Do đó, việc chủ động kê khai, thực hiện nghĩa vụ thuế và bảo đảm dữ liệu được cập nhật chính xác, kịp thời cũng góp phần xây dựng uy tín doanh nghiệp trên thị trường.
Chuyên gia này cho rằng, ngành Thuế cần tiếp tục tăng cường kết nối dữ liệu theo thời gian thực, hoàn thiện cơ chế đối soát và cảnh báo tự động khi phát sinh chênh lệch. Mục tiêu không chỉ là thu đúng, thu đủ ngân sách, mà còn bảo đảm dữ liệu thuế phản ánh chính xác, kịp thời tình trạng thực hiện nghĩa vụ của người nộp thuế.
Đánh giá về hiệu quả chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế, luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty Luật Minh Đăng Quang cho rằng, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ đã giúp các thủ tục kê khai, quyết toán, nộp và hoàn thuế ngày càng thuận tiện. Người dân, doanh nghiệp không còn phải thường xuyên đến trực tiếp cơ quan Thuế, xếp hàng chờ giải quyết hồ sơ như trước. Việc số hóa hóa đơn, chứng từ cũng giúp hạn chế thất lạc, tạo thuận lợi cho quá trình tra cứu, đối chiếu và lưu trữ thông tin.
Thực tế cho thấy, giá trị của chuyển đổi số không chỉ nằm ở việc đưa thủ tục hành chính lên môi trường trực tuyến, mà quan trọng hơn là giúp người dân, doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và chủ động hơn trong thực hiện nghĩa vụ tài chính. Khi người nộp thuế trở thành chủ thể tích cực trong môi trường số, quá trình hiện đại hóa ngành Thuế cũng có thêm động lực để hướng đến mục tiêu phục vụ ngày càng thuận tiện, minh bạch và hiệu quả.
