Thu giữ gần 20 tấn ma túy và hàng chục tấn tiền chất

Trong hai ngày 11 và 12/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Hải quan Việt Nam phối hợp với Văn phòng Liên hợp quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) và Văn phòng Liên lạc Tình báo khu vực châu Á - Thái Bình Dương (RILO A/P) thuộc Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) tổ chức Hội nghị tổng kết Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII (Operation Mekong Dragon VIII - OMD VIII).

Hội nghị có sự tham gia của đại diện 27 cơ quan hải quan và thực thi pháp luật của 25 quốc gia, vùng lãnh thổ, cùng đại diện RILO A/P và UNODC. Ảnh: Cục Hải quan

Theo số liệu tổng hợp bước đầu, Chiến dịch ghi nhận 2.148 vụ bắt giữ, mức cao nhất qua các kỳ triển khai. Trong đó, 1.982 vụ liên quan đến ma túy, 45 vụ về tiền chất, 101 vụ liên quan đến động vật, thực vật hoang dã và 20 vụ khác.

Tang vật thu giữ gồm khoảng 19,92 tấn và hơn 13 triệu đơn vị ma túy; 52,8 tấn và 179.867 đơn vị tiền chất; cùng khoảng 28 tấn và 4.621 cá thể, mẫu vật hoặc sản phẩm động vật, thực vật hoang dã.

Kết quả này cho thấy quy mô và tính chất phức tạp của hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, tiền chất và các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc danh mục Công ước CITES trong khu vực. Đồng thời, đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật, không chỉ phát hiện, bắt giữ tại biên giới, mà còn mở rộng điều tra, xác định các đối tượng tổ chức, điều hành đường dây.

Ông Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Hải quan Việt Nam, trong phát biểu khai mạc Hội nghị đã cho biết, 10 tháng năm 2026, ngành Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 148 vụ, 287 đối tượng, thu giữ khoảng 2,05 tấn ma túy các loại.

Trong lĩnh vực bảo vệ động vật hoang dã, vụ phát hiện gần 1,2 tấn ngà voi cùng 79 kg xương động vật thuộc nhóm thú ăn thịt họ mèo cỡ lớn tại cảng Quy Nhơn là điển hình về hiệu quả kết hợp cảnh báo nghiệp vụ, phân tích rủi ro và phối hợp giữa các lực lượng. Việc phát hiện hàng hóa được cất giấu tinh vi cho thấy vai trò quan trọng của công tác kiểm soát hải quan trong ngăn chặn vận chuyển trái phép qua biên giới.

Truy đến cùng đối tượng chủ mưu, cầm đầu

Trên cơ sở kết quả Chiến dịch và các vụ việc điển hình, các đại biểu tập trung trao đổi kinh nghiệm khai thác thông tin sau bắt giữ để nhận diện đường dây xuyên quốc gia, làm rõ mối liên hệ giữa những vụ việc xảy ra tại nhiều địa bàn, đồng thời thảo luận định hướng chuẩn bị OMD IX.

Ông JIANG Jian, Cục trưởng Cục Chống buôn lậu thuộc Hải quan Thành Đô, Tổng cục Hải quan Trung Quốc nhấn mạnh vai trò của trao đổi thông tin tình báo, hỗ trợ xác minh vụ việc, phối hợp điều tra và thực hiện giao hàng có kiểm soát qua biên giới. Theo ông, sự phối hợp giữa cơ quan thực thi pháp luật tại nơi hàng hóa xuất phát, quá cảnh và đến đích giúp mở rộng điều tra trên toàn tuyến vận chuyển, qua đó hỗ trợ nhận diện, triệt phá các đường dây buôn lậu xuyên quốc gia.

Hướng tới OMD IX, Hải quan Trung Quốc đề xuất khai thác sâu hơn dữ liệu vụ việc trên CENcomm - nền tảng trao đổi thông tin của WCO - để phân tích xu hướng buôn lậu, xây dựng hồ sơ rủi ro và mở rộng phối hợp giữa hải quan, cảnh sát, các tổ chức tài chính và doanh nghiệp logistics.

Ông Motoyuki Okura, đại diện Văn phòng Liên lạc Tình báo khu vực châu Á - Thái Bình Dương (RILO A/P) nhấn mạnh giá trị của việc chuyển thông tin thu thập từ các vụ bắt giữ thành thông tin tình báo phục vụ công tác thực thi pháp luật.

Thông qua mạng lưới liên lạc khu vực và cơ chế điều phối của Chiến dịch, các thành viên có thể đối chiếu thông tin về những vụ việc xảy ra ở nhiều địa bàn, nhận diện tuyến vận chuyển và đối tượng liên quan, từ đó xác định trọng điểm kiểm tra hoặc đề nghị xác minh tiếp. Cơ chế này giúp kết quả phát hiện tại một địa bàn trở thành đầu mối nghiệp vụ cho các thành viên khác, góp phần gắn kết hoạt động kiểm soát tại biên giới với công tác điều tra trên toàn tuyến vận chuyển.

Đối với hoạt động buôn bán trái phép động vật, thực vật hoang dã, bà Jenna Dawson-Faber, Điều phối viên khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Chương trình toàn cầu về tội phạm ảnh hưởng đến môi trường thuộc UNODC cho biết, các đối tượng tiếp tục sử dụng chứng từ giả mạo, tìm cách hợp thức hóa hàng hóa bất hợp pháp để đưa vào chuỗi cung ứng hợp pháp.

Hoạt động buôn bán trái phép cũng chuyển dịch lên môi trường trực tuyến, trong khi sự gia tăng của hoạt động buôn bán động vật sống đặt ra yêu cầu mới về quản lý tang vật và bảo đảm an toàn cho cán bộ thực thi pháp luật tuyến đầu.

Để nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm, RILO A/P đề nghị các đầu mối liên lạc quốc gia tiếp tục phối hợp với Đơn vị điều phối Chiến dịch (OCU) cập nhật thông tin về các vụ bắt giữ và phản hồi kịp thời yêu cầu xác minh qua CENcomm. Việc duy trì trao đổi sau Hội nghị giúp các thành viên hoàn thiện báo cáo tổng kết OMD VIII, đồng thời làm rõ mối liên hệ giữa các vụ việc và phối hợp xử lý theo thẩm quyền.