Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Văn bản số 10488/NHNN-TTNH về việc thanh tra, kiểm tra việc thực hiện giảm lãi suất, gửi các Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực.

Văn bản nêu rõ, Văn phòng Chính phủ có Công văn số 532/TB-VPCP ngày 17/10/2026 thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng tại cuộc họp về việc điều hành chính sách tiền tệ.

Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng tại văn bản nêu trên, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam yêu cầu các Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực căn cứ nguồn lực hiện có; kết quả theo dõi, quản lý, giám sát; tình hình thực tế về việc giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng để tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra chuyên đề.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu mở đợt thanh tra, kiểm tra việc giảm lãi suất trong tháng 11. Ảnh minh họa.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu việc chấp hành các quy định pháp luật và chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng là một trong những nội dung thanh tra, kiểm tra trọng tâm.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, kiểm tra, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực phải kịp thời nhận diện, chấn chỉnh, xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định pháp luật.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu triển khai ngay trong tháng 11/2026. Đồng thời, báo cáo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (qua Thanh tra Ngân hàng Nhà nước) kết quả thực hiện trong tháng 11/2026 để kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Trước đó, ngày 21/10, Ngân hàng Nhà nước ban hành Công văn số 9736/NHNN-CSTT, yêu cầu các ngân hàng thương mại thực hiện giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới, thay vì chỉ giảm lãi suất trên biểu niêm yết như công văn trước đó, áp dụng đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trong các tháng cuối năm 2026 so với mức lãi suất của chính ngân hàng thương mại tại kỳ báo cáo ngày 11/10/2026 - 20/10/2026.

Thực tế cho thấy, khi khảo sát biểu lãi suất niêm yết gần 50 ngân hàng trên hệ thống, với kỳ hạn từ 1 - 3 tháng, SeABank giảm 0,5 điểm phần trăm ở cả hai kỳ hạn, xuống lần lượt 3,45% và 3,95%/năm; TPBank giảm 0,1 điểm phần trăm, còn 4,1%/năm ở cả hai kỳ hạn. Riêng ACB giảm 0,4 điểm phần trăm kỳ hạn 3 tháng, xuống 4%/năm.

Làn sóng giảm lãi suất huy động lan rộng tại 35 nhà băng trong nhóm khảo sát, tập trung ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. So với ngày 19/10, riêng kỳ hạn 6 tháng, hàng loạt ngân hàng đồng loạt giảm 0,5 điểm phần trăm. Trong đó, Vietcombank, VietinBank và BIDV cùng giảm xuống 3%/năm; Agribank còn 3,5%/năm; MB xuống 4,1%/năm, ACB còn 4%/năm và Techcombank ở mức 5,45%/năm...

Dù vậy, trên thực tế, lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng cao hơn đáng kể so với biểu lãi suất niêm yết, có trường hợp chênh lệch tới 2 điểm phần trăm/năm, do áp dụng các chương trình ưu đãi, cộng thêm lãi suất.

Điều này cho thấy, việc điều chỉnh giảm lãi suất niêm yết chưa đồng nghĩa với lãi suất huy động vốn thực tế đã giảm tương ứng. Vì vậy, việc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực tăng cường thanh tra, kiểm tra là cần thiết nhằm đánh giá thực chất việc chấp hành chỉ đạo giảm lãi suất./.