Ngày 13/11, tại TP. Huế, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) ntổ chức Hội thảo lấy ý kiến và phổ biến văn bản quy phạm pháp luật về xuất xứ hàng hóa.

Phát biểu tại hội thảo, bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chỉ đạo nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, tháo gỡ các điểm nghẽn, xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh. Nhiều luật như Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Luật An toàn thực phẩm, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa đã được ban hành, góp phần nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo đảm chất lượng, minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Việt Nam đã tham gia 19 hiệp định thương mại tự do (FTA) và có nhiều quy định về xuất xứ hàng hóa. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chủ yếu áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, phục vụ việc hưởng ưu đãi thuế quan theo cam kết trong các FTA hoặc các mục tiêu quản lý ngoại thương. Trong khi đó, hàng hóa sản xuất trong nước và lưu thông trên thị trường nội địa cần có quy định riêng để xác định xuất xứ Việt Nam.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Cục Xuất nhập khẩu

Trước yêu cầu này, Bộ Công thương đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 384/2026/NĐ-CP ngày 9/10/2026, quy định xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, là văn bản pháp lý đầu tiên thiết lập khung pháp lý riêng, thống nhất và đầy đủ về vấn đề này đối với thị trường nội địa.

Nghị định hướng tới hoàn thiện hệ thống tiêu chí xác định xuất xứ Việt Nam theo hướng minh bạch, có căn cứ và phù hợp với pháp luật hiện hành; tạo cơ sở để doanh nghiệp, cơ quan quản lý xác định xuất xứ hàng hóa. Đồng thời, hệ tiêu chí được xây dựng nhằm phục vụ hoạt động tự xác định, công bố xuất xứ của doanh nghiệp cũng như công tác quản lý, giám sát, kiểm tra của cơ quan chức năng.

Một mục tiêu quan trọng khác là tăng cường phòng chống gian lận, giả mạo xuất xứ, hạn chế tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng và chuyển tải bất hợp pháp; qua đó bảo vệ uy tín, thương hiệu hàng hóa Việt Nam.

Tại hội thảo, đại diện Cục Xuất nhập khẩu đã trình bày những nội dung trọng tâm của Nghị định số 384/2026/NĐ-CP, trong đó làm rõ các khái niệm về hàng hóa có xuất xứ, hàng hóa có xuất xứ thuần túy và không thuần túy; công đoạn gia công, chế biến đơn giản; các yếu tố không được xem xét khi xác định xuất xứ. Đặc biệt, hội thảo tập trung phổ biến trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan và trách nhiệm của thương nhân khi thể hiện xuất xứ Việt Nam trên hàng hóa.

Các đại biểu cũng trao đổi về phương pháp xác định hàng hóa có xuất xứ Việt Nam, cách nhận diện công đoạn gia công, chế biến đơn giản, yếu tố trung gian và cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước với hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp. Đây là những nội dung được quan tâm trong quá trình triển khai quy định mới tới các chủ thể tham gia sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa.

Bên cạnh Nghị định số 384/2026/NĐ-CP, hội thảo còn giới thiệu, trao đổi về nội dung dự kiến tại một số dự thảo thông tư của Bộ trưởng Bộ Công thương, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa; đồng thời lưu ý doanh nghiệp trong quá trình thực thi quy tắc xuất xứ theo các hiệp định thương mại tự do.

Các ý kiến tại hội thảo đánh giá cao nỗ lực của Bộ Công thương trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý xuất xứ hàng hóa lưu thông trong nước, đồng thời đề nghị các bộ, ngành và địa phương phối hợp triển khai hiệu quả các quy định mới. Cục Xuất nhập khẩu cho biết sẽ ghi nhận ý kiến đóng góp của hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp để tiếp tục hoàn thiện trong thời gian tới./.