Phát biểu tại hội thảo, ông Dương Tiến Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách nhà nước (Bộ Tài chính) cho biết, thực hiện chủ trương tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, cơ quan trung ương và địa phương xây dựng, trình Chính phủ, Quốc hội dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), trên tinh thần hợp nhất Luật Đầu tư công với Luật Ngân sách nhà nước hiện hành.
 |
| Ông Dương Tiến Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách nhà nước phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Bộ Tài chính. |
Bộ Tài chính đang phối hợp với Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cùng các bộ, cơ quan liên quan tổng hợp, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, hoàn thiện dự thảo để trình Chính phủ, trình Quốc hội xem xét thông qua vào ngày 21/11.
Dự kiến, Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) sẽ có hiệu lực từ năm ngân sách 2027, tức ngày 1/1/2027, thay thế Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công hiện hành.
Dự thảo Nghị định được xây dựng trên tinh thần kế thừa những quy định hiện hành đã được thực tiễn chứng minh phù hợp; lồng ghép, kết cấu lại và tinh chỉnh để thống nhất với Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).
Theo bà Sibylle Bachmann, Trưởng đại diện Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO) tại Việt Nam, Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) là bước đi quan trọng trong quá trình xây dựng và củng cố hệ thống pháp lý liên quan đến ngân sách nhà nước của Việt Nam, đặc biệt đặt nền tảng cho những cải cách về ngân sách nhà nước, tài chính công, quản lý tài chính công và quản lý đầu tư công.
“Đây là thời điểm quan trọng trong hành trình phát triển của Việt Nam, khi Việt Nam theo đuổi những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đầy tham vọng, tập trung tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Vì vậy, điều quan trọng là phải bảo đảm nguồn lực công được sử dụng hiệu quả, phù hợp với những ưu tiên của đất nước”, bà Sibylle Bachmann chia sẻ.
Tại hội thảo, đại diện Vụ Ngân sách nhà nước trình bày dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Ông Marc Laurence Robinson, chuyên gia quốc tế cao cấp của Ngân hàng Thế giới (WB), cùng đại diện các bộ, ngành, sở tài chính các tỉnh đã tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến hoàn thiện dự thảo.
Theo đại diện Vụ Ngân sách nhà nước, phạm vi Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) thay thế gồm: Nghị định số 24/2016/NĐ-CP về quản lý ngân quỹ nhà nước; Nghị định số 31/2017/NĐ-CP về quy chế lập, thẩm tra, quyết định kế hoạch tài chính 5 năm, đầu tư công trung hạn 5 năm, tài chính - ngân sách 3 năm, dự toán, phân bổ và quyết toán ngân sách địa phương; Nghị định số 73/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước; Nghị định số 85/2025/NĐ-CP và Nghị định số 275/2025/NĐ-CP về hướng dẫn Luật đầu tư công. Dự thảo gồm 17 chương, 147 điều và các phụ lục kèm theo.
 |
| Đại diện nhiều bộ, ngành, sở tài chính các tỉnh tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến hoàn thiện dự thảo. Ảnh: Ánh Tuyết. |
Nghị định sẽ cụ thể hóa các nội dung dự thảo Luật giao Chính phủ về nguồn thu, nhiệm vụ chi; dự phòng, quỹ dự trữ tài chính; kế hoạch tài chính 5 năm; lập, giao, chấp hành dự toán; ứng trước, chuyển nguồn, quyết toán; công khai, giám sát và ngân quỹ. Đồng thời hướng dẫn phân loại, chuẩn bị, quyết định, điều chỉnh, dừng và đánh giá đầu tư công; đầu tư từ nguồn thu hợp pháp; sử dụng hai nguồn để giải phóng mặt bằng và bồi thường khi trưng dụng đất.
Định hướng sửa đổi quy định về quản lý ngân quỹ nhà nước, đại diện Vụ Ngân sách nhà nước cho biết, dự thảo sửa đổi, bổ sung các quy định ngân quỹ theo hướng chủ động hơn trong điều hành, nâng hiệu quả nguồn tạm thời nhàn rỗi và bảo đảm an toàn.
Nguồn tạm thời nhàn rỗi ưu tiên cho ngân sách trung ương, cấp tỉnh tạm ứng, vay; phần chưa sử dụng được mua bán lại trái phiếu Chính phủ và gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại theo nguyên tắc cạnh tranh lãi suất.
“Dự thảo bổ sung kỳ hạn 6, 9, 12 tháng vì một phần nguồn từ cải cách tiền lương và quỹ dự trữ tài chính có tính ổn định trên một năm”, đại diện Vụ Ngân sách nhà nước nêu rõ.
Ngân hàng được nhận tiền gửi gồm hai nhóm. Nhóm thứ nhất có vốn nhà nước trên 50% vốn điều lệ, loại trừ ngân hàng chuyển giao bắt buộc, kiểm soát đặc biệt hoặc được Ngân hàng Nhà nước xếp hạng Trung bình, Yếu, Yếu kém. Nhóm thứ hai có tổng vốn nhà nước và vốn doanh nghiệp nhà nước trên 50% vốn điều lệ, được xếp hạng Tốt. Việc sửa tiêu chí nhằm khắc phục quy định “chất lượng tốt, mức độ an toàn cao” chưa có hướng dẫn đánh giá cụ thể...
Lãnh đạo Vụ Ngân sách nhà nước đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi về các nhóm vấn đề trọng tâm.
Thứ nhất, về lập kế hoạch tài chính 5 năm tích hợp danh mục, mức chi đầu tư công 5 năm (Điều 16, 17 và 18).
Thứ hai, về lập, phân bổ, giao và điều chỉnh dự toán chi hằng năm, nhất là các mốc thời gian.
Thứ ba, về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã (Điều 3, Điều 10), các khoản thu ngân sách cấp xã hưởng 100%, các khoản thu phân chia giữa cấp tỉnh và cấp xã; trách nhiệm của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định tỷ lệ phân chia, nhiệm vụ chi và chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi; bảo đảm cấp xã có nguồn lực thực hiện nhiệm vụ được phân cấp.
Thứ tư, về cơ chế quyết định đầu tư dự án nhóm C không phải quyết định chủ trương đầu tư (Điều 75), gắn với xem xét sự cần thiết, nguồn vốn, khả năng cân đối vốn; việc gia hạn thời gian bố trí vốn (Điều 27).
Thứ năm, về nguyên tắc ngân sách trung ương hỗ trợ ngân sách địa phương thực hiện các chính sách an sinh xã hội do trung ương ban hành (Điều 38).
Thứ sáu, về quy chế thẩm tra, quyết định kế hoạch tài chính 5 năm tỉnh, thành phố, dự toán và phân bổ, phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương hằng năm (Chương XV)./.
