Những tháng cuối năm là giai đoạn khối lượng thanh toán vốn ngân sách thường tăng lên, nhất là đối với các dự án đầu tư công cần hoàn thành khối lượng, nghiệm thu và thanh toán theo tiến độ. Khi thời gian thực hiện kế hoạch năm không còn nhiều, việc xử lý hồ sơ kịp thời, bảo đảm nguồn vốn được chuyển đến đúng đơn vị thụ hưởng có ý nghĩa quan trọng đối với tiến độ triển khai dự án.
Với vai trò tổ chức thanh toán, Kho bạc Nhà nước (KBNN) tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư trong quá trình thực hiện kế hoạch vốn. Trọng tâm là hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, xử lý các khoản thanh toán đủ điều kiện theo đúng quy định, đồng thời cập nhật tình hình thanh toán để các đơn vị liên quan theo dõi, chủ động điều hành kế hoạch vốn.
 |
| Nguồn: Kho bạc Nhà nước. Đồ họa: Phương Anh |
Đến hết tháng 10/2026, số vốn đầu tư công thuộc kế hoạch năm 2026 được thanh toán qua hệ thống KBNN đạt 603.548,6 tỷ đồng. So với kế hoạch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ giao qua KBNN là 928.952,1 tỷ đồng, kết quả này tương ứng 65%. Nếu tính trên tổng kế hoạch vốn được giao qua hệ thống là 1.029.047,1 tỷ đồng, tỷ lệ thanh toán đạt 58,7%.
Bên cạnh kế hoạch vốn năm 2026, KBNN còn tổ chức thanh toán đối với nguồn vốn kéo dài từ các năm trước. Đến hết tháng 10, số vốn thuộc kế hoạch năm trước được phép kéo dài đã thanh toán đạt 58.593,1 tỷ đồng, tương ứng 46,8% kế hoạch 125.118,5 tỷ đồng. Đây là nguồn vốn cần được các bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư tiếp tục rà soát tiến độ thực hiện, hoàn thiện hồ sơ để thanh toán trong thời gian còn lại.
Bà Lương Thị Hồng Thúy, Phó Trưởng ban Chính sách - Pháp chế, KBNN chia sẻ, giải ngân vốn đầu tư công kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa nguồn lực ngân sách vào thực tiễn, giúp các dự án được triển khai đúng tiến độ và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Khi khối lượng hoàn thành được thanh toán nhanh chóng, nhà thầu có thêm nguồn lực để mua sắm vật tư, thiết bị, chi trả nhân công và duy trì thi công. Ngược lại, nếu hồ sơ thanh toán chậm được xử lý, dòng vốn có thể bị chậm đến công trình, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả thực hiện dự án.
| Theo bà Lương Thị Hồng Thúy, việc cập nhật thông tin về tiến độ giải ngân giúp cơ quan Kho bạc chủ động hơn trong phối hợp, hướng dẫn các đơn vị hoàn thiện hồ sơ, xử lý kịp thời những khoản thanh toán đủ điều kiện. Khi khâu thanh toán được thực hiện thông suốt, vốn ngân sách có điều kiện đến với chủ đầu tư, nhà thầu nhanh hơn, hỗ trợ duy trì thi công và bảo đảm tiến độ công trình. |
Để góp phần đẩy nhanh tiến độ, KBNN đã triển khai các giải pháp cải cách quy trình, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ thanh toán; đồng thời duy trì việc báo cáo tình hình giải ngân hằng tuần tới cấp có thẩm quyền và thông báo kết quả hằng tháng đến các bộ, ngành, địa phương. Việc cung cấp thông tin thường xuyên giúp cơ quan quản lý theo dõi tiến độ, kịp thời đôn đốc chủ đầu tư và phối hợp xử lý những vấn đề phát sinh.
Tại KBNN khu vực XX (phụ trách địa bàn An Giang và Cà Mau), việc cập nhật tình hình thanh toán vốn đầu tư công được triển khai thường xuyên theo ngày, tuần và tháng, báo cáo tới lãnh đạo hai địa phương. Thông tin về tiến độ thanh toán là cơ sở để chính quyền theo dõi tình hình thực hiện kế hoạch vốn, chỉ đạo các ban quản lý dự án, chủ đầu tư đẩy nhanh triển khai và hoàn thiện hồ sơ thanh toán. Cách làm này cho thấy, hoạt động của KBNN không chỉ dừng ở tiếp nhận, xử lý hồ sơ, mà còn gắn với việc cung cấp thông tin phục vụ công tác điều hành vốn tại địa phương.
Tại địa bàn Khánh Hòa và Đắk Lắk, KBNN khu vực XIV cũng phối hợp với các địa phương trong quá trình thực hiện kế hoạch vốn, theo dõi tiến độ thanh toán và hướng dẫn các đơn vị hoàn thiện hồ sơ. Việc nắm bắt tình hình theo từng địa bàn, từng nguồn vốn giúp cơ quan Kho bạc và địa phương có thêm thông tin để nhận diện những phần kế hoạch còn chậm, chủ động trao đổi, xử lý các vướng mắc liên quan đến thủ tục thanh toán.
Cách làm chủ động của KBNN khu vực trong phối hợp với địa phương, thường xuyên cập nhật tiến độ và hướng dẫn xử lý hồ sơ thanh toán cũng góp phần hỗ trợ các địa phương theo dõi sát tình hình thực hiện kế hoạch vốn. Tại kỳ chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công 10 tháng năm 2026 do Bộ Tài chính công bố, 2 địa phương Cà Mau và Khánh Hòa đều nằm trong nhóm địa phương có kết quả giải ngân rất tốt khi lần lượt đạt 98,03 điểm và 97,67 điểm.
Trong những tháng cuối năm, khối lượng công việc tăng trong khi thời gian hoàn tất kế hoạch vốn có hạn. Do đó, việc hướng dẫn hồ sơ ngay từ đầu, xử lý kịp thời các khoản thanh toán đủ điều kiện và phối hợp với các đơn vị liên quan tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm của hệ thống KBNN. Mục tiêu là không để khâu thanh toán làm phát sinh độ trễ đối với dòng vốn ngân sách, đồng thời bảo đảm các khoản chi được thực hiện đúng chế độ, tiêu chuẩn và định mức.
Cùng với thanh toán vốn đầu tư công, KBNN tổ chức thanh toán các khoản chi thường xuyên và những nhiệm vụ chi khác của ngân sách nhà nước. Đây là khối lượng công việc lớn, diễn ra thường xuyên, liên tục, đòi hỏi hệ thống KBNN vừa bảo đảm tiến độ xử lý hồ sơ, vừa thực hiện đúng các quy định về chi ngân sách.
Để đáp ứng nhu cầu thanh toán, toàn hệ thống KBNN đã theo dõi sát tình hình thu, chi và khả năng cân đối ngân quỹ, chủ động bố trí nguồn tiền phù hợp với nhu cầu thực tế. Việc điều hành ngân quỹ không chỉ nhằm bảo đảm có đủ nguồn thanh toán các khoản chi đến hạn, mà còn phải tính toán hợp lý thời điểm và quy mô sử dụng nguồn tiền, tránh bị động khi nhu cầu chi tăng cao.
Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ thanh toánĐể việc thanh toán vốn ngân sách được thuận lợi và kịp thời hơn nữa, Kho bạc Nhà nước đang tiếp tục cải cách quy trình nghiệp vụ theo hướng đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Theo quy trình hiện hành, thời gian xử lý hồ sơ thanh toán được rút từ 3 ngày xuống còn 2 ngày; riêng hồ sơ thanh toán tạm ứng được xử lý trong 1 ngày. Việc rút ngắn thời gian không chỉ tạo thuận lợi cho đơn vị sử dụng ngân sách, mà còn giúp các chủ đầu tư sớm nhận được vốn khi khối lượng công việc đã đủ điều kiện thanh toán. |
Trong quá trình thực hiện, nhu cầu thanh toán của các đơn vị sử dụng ngân sách có thể thay đổi theo tiến độ nhiệm vụ, dự án và kế hoạch chi. Vì vậy, ngoài việc cập nhật thông tin, KBNN còn kịp thời nắm bắt nhu cầu thanh toán của đơn vị sử dụng ngân sách để chủ động phương án điều hành vốn. Cùng với đó, KBNN tiếp tục hướng dẫn các đơn vị hoàn thiện hồ sơ, chứng từ, xử lý kịp thời các khoản chi đủ điều kiện, bảo đảm tiền ngân sách được chuyển đến đúng đối tượng thụ hưởng.
Đến hết tháng 10/2026, số chi thường xuyên được thanh toán qua hệ thống KBNN đạt 1.240.173 tỷ đồng, bằng 68,6% dự toán. Kết quả này phản ánh khối lượng lớn các khoản chi đã được thực hiện qua hệ thống, phục vụ hoạt động của các cơ quan, đơn vị và việc triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Những tháng cuối năm 2026, hệ thống KBNN tiếp tục tập trung tổ chức thanh toán vốn đầu tư công và các khoản chi ngân sách theo kế hoạch; tăng cường hướng dẫn, xử lý hồ sơ kịp thời, đồng thời chủ động điều hành ngân quỹ để đáp ứng nhu cầu thanh toán, chi trả. Qua đó, KBNN góp phần bảo đảm nguồn vốn ngân sách được sử dụng đúng mục đích, đúng quy định và đến với các dự án, đơn vị thụ hưởng theo tiến độ.
