Hội nghị được tổ chức nhằm thống nhất các giải pháp đẩy nhanh xử lý, khai thác hơn 11.000 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Không để tài sản công chỉ được xử lý trên giấy

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết, thời gian qua, việc bố trí, sắp xếp tài sản công đã góp phần bảo đảm cơ sở vật chất cho bộ máy mới đi vào hoạt động thông suốt, không làm gián đoạn công tác quản lý nhà nước và việc cung cấp dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp.

Theo Thứ trưởng, Bộ Tài chính đã chủ trì rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công; trình cấp có thẩm quyền ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và ban hành nhiều văn bản hướng dẫn để đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn. Ảnh: Mạnh Tuấn

Đến nay, các bộ, ngành, địa phương cơ bản đã hoàn thành việc thống kê, thu hồi, chuyển giao các cơ sở nhà, đất dôi dư, xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm quản lý, khai thác và xử lý. Tuy nhiên, theo tổng hợp của Bộ Tài chính, cả nước vẫn còn hơn 11.000 cơ sở nhà, đất đã hoàn thành thu hồi hoặc chuyển giao nhưng chưa hoàn tất bước xử lý tiếp theo để đưa vào khai thác.

Thứ trưởng nhấn mạnh, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là hoàn thành việc sắp xếp trên hồ sơ mà phải đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư thực sự đi vào khai thác, sử dụng, tạo nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, tránh thất thoát, lãng phí tài sản công.

“Nghị quyết chỉ là giải pháp hỗ trợ. Yếu tố quyết định vẫn là khâu tổ chức thực hiện” - Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh, đồng thời đề nghị các bộ, ngành và địa phương xác định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn hiện nay.

Theo Thứ trưởng, tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết là tạo điều kiện để việc xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư được thực hiện nhanh hơn, thuận lợi hơn nhưng vẫn bảo đảm công khai, minh bạch; phân cấp, phân quyền mạnh hơn gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, địa phương được trao thêm quyền chủ động để quyết định và đẩy nhanh tiến độ xử lý tài sản trên địa bàn.

Tháo gỡ nhiều điểm nghẽn trong xử lý tài sản công

Trình bày những nội dung trọng tâm của Nghị quyết, ông Nguyễn Tân Thịnh - Cục trưởng Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính cho biết, Nghị quyết tập trung vào 4 nhóm cơ chế đặc thù gồm tăng cường phân cấp, phân quyền; cắt giảm thủ tục hành chính; tạo điều kiện thuận lợi để khai thác hiệu quả nhà, đất dôi dư và bổ sung cơ chế xử lý linh hoạt đối với một số trường hợp đặc biệt.

Ông Nguyễn Tân Thịnh - Cục trưởng Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính. Ảnh: Mạnh Tuấn

Theo đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được trao thêm thẩm quyền quyết định việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư, kể cả đối với tài sản do cơ quan trung ương đã chuyển giao về địa phương quản lý. Đồng thời, nhiều thủ tục hành chính được cắt giảm nhằm rút ngắn quy trình xử lý, giảm các khâu trung gian và phát huy tính chủ động của địa phương.

Một điểm mới đáng chú ý là Nghị quyết cho phép khai thác một số cơ sở nhà, đất trong trường hợp chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy chứng nhận bị thất lạc; đồng thời cho phép khai thác trước khi hoàn thành việc điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trong một số trường hợp để rút ngắn thời gian đưa tài sản vào sử dụng.

Nghị quyết cũng điều chỉnh nhiều quy định nhằm tăng sức hấp dẫn đối với các tổ chức, doanh nghiệp tham gia khai thác tài sản công. Cụ thể, thời hạn cho thuê nhà được nâng từ tối đa 5 năm lên 10 năm và được phép gia hạn nhiều lần nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Đồng thời, bổ sung phương thức chào giá cạnh tranh với quy trình đơn giản hơn đấu giá nhưng vẫn bảo đảm công khai, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh.

Đối với các trường hợp đặc biệt, Nghị quyết cho phép phá dỡ công trình không còn phù hợp để xây dựng công viên, sân chơi, thiết chế văn hóa hoặc phục vụ đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp. Cùng với đó là cơ chế xử lý linh hoạt đối với tài sản gắn liền với đất khi giao đất, cho thuê đất nhằm tạo điều kiện thu hút các tổ chức, cá nhân tham gia khai thác hiệu quả các khu đất dôi dư.

Một điểm đáng chú ý khác là cho phép thực hiện chuyển đổi công năng sử dụng nhà, đất trước, sau đó mới cập nhật, điều chỉnh quy hoạch đối với các cơ sở được sử dụng làm trụ sở, cơ sở sự nghiệp công lập, công trình công cộng hoặc phục vụ quốc phòng, an ninh.

Theo ông Nguyễn Tân Thịnh, các cơ chế đặc thù của Nghị quyết số 31 được áp dụng trong thời hạn 5 năm. Sau một năm triển khai, Bộ Tài chính sẽ chủ trì sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện để báo cáo Chính phủ, trên cơ sở đó nghiên cứu hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm thể chế hóa những chính sách phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả xử lý tài sản

Phát biểu bế mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh thời gian triển khai không còn nhiều trong khi khối lượng công việc rất lớn. Vì vậy, các bộ, ngành và địa phương cần khẩn trương đưa Nghị quyết vào cuộc sống ngay sau hội nghị.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Mạnh Tuấn

Thứ trưởng đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và UBND các tỉnh, thành phố nhanh chóng phổ biến đầy đủ nội dung Nghị quyết đến các cơ quan, đơn vị trực tiếp thực hiện; đồng thời xây dựng kế hoạch triển khai với lộ trình, thời hạn, kết quả đầu ra và trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân để bảo đảm thực hiện đồng bộ, thống nhất.

Bộ Tài chính cũng yêu cầu các địa phương rà soát toàn bộ quỹ nhà, đất dôi dư, cập nhật đầy đủ, chính xác số liệu phục vụ công tác quản lý. Cục Quản lý công sản được giao phối hợp với Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số xây dựng phần mềm theo dõi tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư trên phạm vi cả nước, làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết của từng địa phương.

Đối với các địa phương còn nhiều khó khăn, đặc biệt là khu vực vùng sâu, vùng xa hoặc thiếu nguồn nhân lực, Thứ trưởng đề nghị lãnh đạo UBND cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo hoặc giao Sở Tài chính chủ trì thành lập các đoàn công tác liên ngành để hướng dẫn, đôn đốc theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, kịp thời tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở.

Một yêu cầu đáng chú ý được Bộ Tài chính đặt ra là khẩn trương xây dựng và sử dụng hệ thống KPI để đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 39/CĐ-TTg về đẩy nhanh tiến độ khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính các cấp. Tiến độ và hiệu quả xử lý tài sản công sẽ gắn với trách nhiệm của người đứng đầu các bộ, ngành và địa phương.

Bên cạnh việc tạo cơ chế thông thoáng hơn, Thứ trưởng lưu ý quá trình triển khai phải bảo đảm công khai, minh bạch, gắn với thanh tra, kiểm tra và giám sát chặt chẽ; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng cơ chế đặc thù để trục lợi hoặc gây thất thoát tài sản công.

Thứ trưởng cũng đề nghị các cơ quan thông tấn, báo chí tiếp tục đồng hành cùng các bộ, ngành và địa phương trong công tác tuyên truyền; phản ánh kịp thời tiến độ triển khai, giới thiệu các mô hình hiệu quả, cách làm hay để nhân rộng trong cả nước.