Thảo luận về dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp vào sáng 13/5, các đại biểu Quốc hội đánh giá cao báo cáo tiếp thu giải trình và thống nhất với nhiều nội dung của dự thảo luật.

Phân định rõ điều kiện đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp

Theo đại biểu Trần Anh Tuấn (đoàn TP. Hồ Chí Minh), dự thảo Luật trình Quốc hội kỳ này đã tiếp thu nhiều góp ý của các đại biểu Quốc hội, chuyên gia, nhà quản lý cũng như thực tiễn tại doanh nghiệp, thể hiện tinh thần rất cầu thị. Dự thảo luật đã thể hiện sự phân cấp rất mạnh cho Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty cũng như là cơ quan đại diện chủ sở hữu quản lý trực tiếp doanh nghiệp, cắt giảm các thủ tục hành chính…

Đại biểu Trần Anh Tuấn (đoàn TP. Hồ Chí Minh)

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng tham gia nhiều ý kiến để hoàn thiện luật, nhằm đảm bảo tính khả thi, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.

Đại biểu Trần Anh Tuấn cho biết, dự thảo bổ sung quy định trích không quá 50% Quỹ đầu tư phát triển để sử dụng vào mục đích đầu tư phát triển và bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp. Đây là một sự tiếp thu rất lớn, tiến bộ so với trước, khi mà việc bổ sung vốn điều lệ rất khó theo Luật hiện hành. Nếu muốn bổ sung vốn điều lệ phải làm phương án bổ sung, trình Thủ tướng hoặc Quốc hội.

Tuy nhiên, đại biểu băn khoăn khi việc đầu tư bổ sung thì bị ràng buộc bởi năm lĩnh vực liên quan đến công ích thiết yếu; an ninh, quốc phòng; công nghệ số, chuyển đổi số; dự án đầu tư lớn về hạ tầng, phát triển hạ tầng và những lĩnh vực then chốt… Theo đại biểu, nên có hướng dẫn kỹ các tiêu chí thế nào là đầu tư lớn và mở rộng thêm lĩnh vực cho nhiều doanh nghiệp hiện nay có nhu cầu vốn rất lớn để đầu tư phát triển.

Đồng tình với việc chỉnh lý nội dung phạm vi đầu tư vốn của Nhà nước vào doanh nghiệp là những lĩnh vực mà Nhà nước cần đầu tư vốn để thành lập doanh nghiệp và đầu tư bổ sung vốn Nhà nước, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) cũng có băn khoăn tương tự về điều kiện để đầu tư vốn nhà nước.

Theo đại biểu, cần phân định rõ các điều kiện đầu tư vốn vào doanh nghiệp để tránh vướng mắc trong quá trình thực hiện, như thế nào là ứng dụng công nghệ cao, đầu tư lớn? Các doanh nghiệp hàng năm phải đầu tư số tiền lớn so với quy mô vốn có phải là đầu tư lớn không?

Đại biểu cho biết hiện nay, doanh nghiệp nhà nước khi báo cáo các cơ quan có thẩm quyền để tăng vốn điều lệ phải giải trình bổ sung để bảo đảm tuân thủ đầy đủ các nội dung quy định tại điểm d, khoản 1, Điều 10 Luật 69/2014/QH13, quy định phạm vi đầu tư vốn nhà nước để thành lập doanh nghiệp bao gồm cả: ứng dụng công nghệ cao, đầu tư lớn, tạo động lực phát triển nhanh.

Do vậy, để tránh gây nhầm lẫn rằng, doanh nghiệp chỉ được tăng vốn khi bảo đảm đầy đủ các phạm vi như điểm d, khoản 1, Điều 12, nâng cao tính minh bạch và khả thi trong thực hiện, đại biểu đề nghị xem xét tách điểm d, khoản này thành 2 điểm riêng biệt: “Doanh nghiệp phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, ứng dụng công nghệ cao”; “doanh nghiệp đầu tư lớn, xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm, quan trọng quốc gia, tạo động lực phát triển nhanh cho các ngành, lĩnh vực khác và nền kinh tế”.

Bảo vệ quyền tài sản cho người mua vốn nhà nước tại doanh nghiệp

Về chuyển nhượng vốn nhà nước tại doanh nghiệp, đại biểu Lê Thị Thanh Lam (đoàn Hậu Giang) đề nghị nghiên cứu bổ sung vào luật một điều quy định cụ thể về bảo vệ quyền tài sản của bên mua khi tham gia mua vốn của nhà nước tại doanh nghiệp.

Trong trường hợp bên mua trung thực, tình ngay, không biết và không có nghĩa vụ phải biết trước những sai phạm của bên bán trong quá trình giao dịch thì quyền tài sản của bên mua đối với phần vốn đã được mua xem như được pháp luật bảo vệ.

Trong các trường hợp đấu giá công khai, minh bạch, đúng trình tự, thủ tục, không có gian lận, có nhiều người tham gia đấu giá độc lập thì kết quả đấu giá phải được pháp luật bảo vệ.

Đại biểu Phạm Văn Hoà (đoàn Đồng Nai)

Về hoạt động đầu tư của doanh nghiệp, tại Kỳ họp thứ 8, có ý kiến cho rằng, quy định không cho doanh nghiệp được kinh doanh bất động sản là chưa phù hợp và quy định phải xin ý kiến trước khi quyết định cho thuê hoặc khai thác bất động sản là không tạo sự chủ động cho doanh nghiệp.

Tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng không quy định hạn chế đầu tư và bổ sung Điều 22 quy định doanh nghiệp được quyền cho thuê, thuê mua, thế chấp, cầm cố tài sản của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đại biểu Phan Văn Hoà (đoàn Đồng Tháp) đề nghị cân nhắc việc cho phép những trường hợp đầu tư kinh doanh bất động sản ngoài ngành. Theo đại biểu, thời gian qua có một số công ty lớn đầu tư ngoài ngành đã thất thoát và đã có những trường hợp vướng vào vòng lao lý. Nêu thực tiễn này, đại biểu đề nghị phải xem xét tùy lúc, tùy nơi, tùy điều kiện, doanh nghiệp nào được làm và doanh nghiệp nào không được làm, không nên chung chung là tất cả các doanh nghiệp nhà nước đều được đầu tư bất động sản. Thay vào đó, có thể cân nhắc chỉ các doanh nghiệp lớn, đủ điều kiện.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn Thái Bình)

Liên quan đến nội dung này, đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn Thái Bình) cho rằng, nên giao các nhiệm vụ cụ thể cho doanh nghiệp nhà nước, có mục tiêu, ý nghĩa, “chứ không phải đang làm nhiệm vụ chính mà thấy bất động sản "hot" lại nhảy vào”.

Theo đại biểu, dù là doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp lớn, cái gì cũng đầu tư thì rất khó thành công. Những việc doanh nghiệp nhà nước làm mà muốn tham gia vào, ngoài ngành cụ thể được Chính phủ giao, thì khi tham gia phải có ý kiến của Thủ tướng Chính phủ và phải đúng chức năng, nhiệm vụ đã được giao, đại biểu đề nghị.