Hội nghị do Lãnh đạo Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại chủ trì, với sự tham dự của đại diện JICA, ngân hàng phục vụ, các sở tài chính và ban quản lý dự án thuộc 8 địa phương: Cao Bằng, Điện Biên, Lai Châu, Lạng Sơn, Lào Cai, Sơn La, Thái Nguyên và Tuyên Quang.

Phó cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại Nguyễn Yến Hải điều hành hội nghị. Ảnh: Hoàng Long

Trước đó, ngày 1/5/2026, thừa ủy quyền của Chính phủ, Bộ Tài chính đã ký kết với JICA hai Thỏa thuận vay gồm: Thỏa thuận vay số VN25-P1 cho “Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu để hỗ trợ sản xuất cho đồng bào dân tộc các tỉnh miền núi, trung du phía Bắc” (triển khai tại Lạng Sơn, Thái Nguyên, Cao Bằng, Tuyên Quang) và Thỏa thuận vay số VN24-P1 cho “Dự án Phát triển nông thôn thích ứng với thiên tai” (triển khai tại Tuyên Quang, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai). Cả hai thỏa thuận đã chính thức có hiệu lực từ ngày 14/8/2026.

Theo báo cáo tại hội nghị, tính đến ngày 31/10/2026, giải ngân vốn đầu tư công nguồn nước ngoài của cả nước đạt khoảng 5.923,77 tỷ đồng (đạt 35,55% kế hoạch). Trong đó, khối Bộ, ngành đạt 45,74%, còn khối địa phương đạt 29,33%.

Riêng tại 8 tỉnh miền núi phía Bắc, tổng kế hoạch vốn nước ngoài năm 2026 là 2.403 tỷ đồng, lũy kế giải ngân đạt khoảng 581 tỷ đồng (đạt 24,2%). Đối với nhóm dự án vay vốn JICA tại 8 tỉnh này, tổng kế hoạch vốn năm 2026 là 1.181,3 tỷ đồng, lũy kế giải ngân đạt 203,3 tỷ đồng (đạt 17,21%; trong đó vốn cấp phát đạt 18,43% và vốn vay lại đạt 11,40%). Kết quả giải ngân tập trung chủ yếu ở hai địa phương là Lai Châu (đạt 98,72%) và Điện Biên (đạt 52,79%).

Phát biểu tại hội nghị, Phó cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại Nguyễn Yến Hải đánh giá cao nỗ lực của các địa phương trong việc chuẩn bị các điều kiện để có thể rút vốn JICA ngay khi các thoả thuận vay có hiệu lực, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuẩn hóa quy trình ngay từ giai đoạn đầu triển khai dự án.

Tại buổi tập huấn, các cán bộ Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại đã trình bày 4 chuyên đề nghiệp vụ trọng tâm về: Lập kế hoạch; thủ tục sử dụng tài khoản tạm ứng từ nguồn vốn vay JICA; quản lý cho vay lại vốn vay nước ngoài tại địa phương; cơ chế phối hợp giữa các bên liên quan trong triển khai và giải ngân. Bên cạnh đó, các đại biểu đã trực tiếp trao đổi, tháo gỡ vướng mắc cho các ban quản lý dự án nhằm hạn chế sai sót trong quá trình lập hồ sơ rút vốn và đối chiếu số liệu nợ.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Hoàng Long

Đáng chú ý, không chỉ dừng lại ở việc phổ biến quy định, buổi làm việc còn là diễn đàn trao đổi trực tiếp, cởi mở giữa cơ quan quản lý trung ương, các địa phương, ngân hàng phục vụ, nhà tài trợ JICA và giữa các địa phương với nhau, để xây dựng một mạng lưới hỗ trợ cho công tác triển khai dự án, công tác giải ngân được thuận lợi, rõ trách nhiệm từng bên.

Đây là lần đầu tiên một hội nghị tập huấn chuyên sâu về nội dung này được tổ chức với sự tham gia đồng bộ của cả 4 bên: Bộ Tài chính, các cơ quan địa phương (Sở Tài chính, Ban Quản lý dự án), nhà tài trợ JICA và ngân hàng phục vụ (Vietcombank), nhằm trực tiếp trao đổi để trả lời các vướng mắc của các địa phương và ban quản lý dự án ngay ở giai đoạn đầu khi dự án mới bắt đầu đi vào triển khai.

Hội nghị góp phần nâng cao năng lực quản lý tài chính, tăng cường phối hợp giữa các đơn vị để đẩy mạnh giải ngân trong những tháng cuối năm 2026, đồng thời chuẩn bị cho việc rà soát, phân khai kế hoạch vốn và triển khai dự án giai đoạn 2027 và các năm tiếp theo.