Công đoàn phải đổi mới nhanh hơn, thực chất hơn

Với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đổi mới - Phát triển”, Đại hội quy tụ trí tuệ của 780 đại biểu ưu tú, đại diện cho gần 10 triệu đoàn viên, nhằm vạch ra chiến lược dài hạn xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh toàn diện, linh hoạt thích ứng trong kỷ nguyên số.

Tại diễn đàn trọng thể này, bài phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trở thành “kim chỉ nam”, định hướng tư duy chiến lược và đặt ra những yêu cầu đổi mới mạnh mẽ đối với tổ chức Công đoàn trong thời gian tới.

Mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 đòi hỏi sự đồng bộ giữa tăng trưởng kinh tế và chất lượng nguồn nhân lực. Trong đó, lực lượng lao động giữ vai trò là nền tảng trực tiếp tạo ra của cải vật chất.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước chụp ảnh chung với Đoàn Chủ tịch Đại hội, sáng 4/6. Ảnh: Đức Minh

Nhìn nhận về vai trò của tổ chức và người lao động, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Không có một nền công nghiệp hiện đại nếu thiếu đội ngũ công nhân hiện đại. Không có năng suất lao động cao nếu người lao động không được đào tạo, chăm lo, bảo vệ và khơi dậy khát vọng cống hiến. Không thể có phát triển bền vững nếu đời sống của công nhân, người lao động còn nhiều khó khăn, nếu tiếng nói chính đáng của người lao động chưa được lắng nghe đầy đủ”.

Từ quan điểm sâu sắc đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra yêu cầu mang tính chiến lược: “Công đoàn Việt Nam phải đổi mới như thế nào để thực sự là chỗ dựa tin cậy của người lao động, là cầu nối bền chặt giữa Đảng, Nhà nước với giai cấp công nhân, là lực lượng quan trọng góp phần xây dựng đất nước trong kỷ nguyên mới”. Câu hỏi này đòi hỏi các cấp công đoàn phải rà soát lại phương thức hoạt động, từ đó thiết lập những bước đi cụ thể nhằm gia tăng giá trị thực tiễn mang lại cho đoàn viên.

Để định hình đúng chiến lược, trước hết tổ chức công đoàn cần nhìn nhận rõ những tồn tại trong phương thức vận hành hiện tại. Báo cáo của Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa XIII đã chỉ ra những bất cập, trong đó việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người lao động chưa kịp thời, và công tác đại diện, bảo vệ quyền lợi có những lúc, những nơi còn chậm trễ, kém hiệu quả. Bên cạnh đó, đời sống của nhóm lao động tại khu công nghiệp, lao động di cư hay lao động phi chính thức vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn về thu nhập, nhà ở, y tế và giáo dục cho con em.

Trước thực tế đó, “Công đoàn phải đổi mới nhanh hơn, sâu hơn, thực chất hơn. Công đoàn không thể mạnh nếu xa công nhân. Công đoàn không thể hấp dẫn nếu người lao động không thấy quyền lợi của mình được bảo vệ tốt hơn. Công đoàn không thể hiện đại nếu vẫn chủ yếu hoạt động bằng giấy tờ, hội họp và khẩu hiệu” - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Không thể để công đoàn chỉ là nơi tổ chức phong trào, thu đoàn phí

Với tinh thần đó, trong nhiệm kỳ tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu rõ những nhiệm vụ trọng tâm mà Công đoàn Việt Nam cần tập trung thực hiện.

Trước hết, phải xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh, xứng đáng là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Công đoàn phải cùng Nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo chăm lo nâng cao trình độ nghề nghiệp, kỹ năng số, kỹ năng thích ứng cho người lao động.

Thứ hai là lấy đoàn viên, người lao động làm trung tâm của mọi hoạt động công đoàn. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, hiệu quả công đoàn không chỉ đo bằng số cuộc họp, số văn bản, số phong trào, mà phải đo bằng niềm tin của đoàn viên, sự hài lòng của người lao động, chất lượng thỏa ước lao động tập thể, số vụ việc được bảo vệ thành công, mức độ cải thiện đời sống tại cơ sở.

Để hiện thực hoá mục tiêu này, nhiệm vụ thứ ba được đề ra là đổi mới mạnh mẽ công đoàn cơ sở, coi cơ sở là địa bàn quyết định sức sống của tổ chức Công đoàn.

Công đoàn cấp trên phải hướng mạnh về cơ sở, hỗ trợ công đoàn cơ sở về pháp lý, kỹ năng thương lượng, đối thoại, xử lý tranh chấp, truyền thông, dữ liệu và phương pháp vận động người lao động. Cán bộ công đoàn cơ sở phải gần công nhân, hiểu công nhân, nghe được tiếng nói của công nhân, nói được tiếng nói của công nhân, dám bảo vệ công nhân bằng pháp luật, bằng đối thoại và bằng trách nhiệm.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: “không thể để công đoàn cơ sở chỉ là nơi tổ chức phong trào, thu đoàn phí, phát quà dịp lễ, Tết. Công đoàn cơ sở phải là nơi người lao động tìm đến khi có vướng mắc về hợp đồng, tiền lương, bảo hiểm, an toàn lao động, điều kiện làm việc, nhà ở, đời sống gia đình và những vấn đề thiết thân hằng ngày”.

Xây dựng quan hệ lao động hài hòa

Thứ tư là xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ, góp phần giữ vững ổn định xã hội và môi trường phát triển đất nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Doanh nghiệp phát triển thì người lao động phải có việc làm, thu nhập và điều kiện sống tốt hơn. Người lao động yên tâm, gắn bó, sáng tạo thì doanh nghiệp mới phát triển bền vững”. Để duy trì sự hài hòa này, công đoàn phải có năng lực phát hiện và giải quyết những mâu thuẫn nhỏ từ sớm, ngăn ngừa chúng phát triển thành tranh chấp lớn, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người lao động song song với việc đồng hành cùng sự ổn định của doanh nghiệp.

Một nhiệm vụ chiến lược nữa là xây dựng Công đoàn Việt Nam hiện đại, chuyên nghiệp, số hóa, minh bạch và đủ năng lực đại diện trong tình hình mới. Công đoàn số không chỉ là có phần mềm quản lý đoàn viên. Công đoàn số phải giúp người lao động dễ dàng phản ánh kiến nghị, được tư vấn pháp luật, tra cứu quyền lợi, đăng ký hỗ trợ, tham gia khảo sát, đánh giá hoạt động công đoàn; giúp tổ chức công đoàn nắm chắc tình hình lao động, dự báo sớm tranh chấp, chăm lo đúng người, đúng việc, đúng thời điểm.

Nhiệm vụ thứ sáu được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh là công đoàn phải tham gia tích cực hơn vào xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và củng cố nền tảng xã hội của Đảng trong giai cấp công nhân. Công đoàn phải làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, ý thức công dân, kỷ luật lao động, đạo đức nghề nghiệp và khát vọng cống hiến cho đoàn viên, người lao động.

Với những định hướng sắc bén, sâu sát từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và quyết tâm đổi mới từ nội tại tổ chức, Công đoàn Việt Nam được kỳ vọng bước vào một giai đoạn phát triển thực chất hơn, hiệu quả hơn. Đó sẽ là một tổ chức thực sự trở thành điểm tựa vững chắc của người lao động, khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo, góp phần xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh và đóng góp xứng đáng vào khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.