Nâng chất lượng hàng hóa để đón dòng vốn dài hạn

Chia sẻ tại tọa đàm trong khuôn khổ Hội nghị “Đầu tư thông minh trong kỷ nguyên số: Nhận diện cơ hội đầu tư qua các quỹ”, bà Nguyễn Thị Hằng Nga - Tổng Giám đốc Công ty quản lý quỹ Vietcombank (VCBF) cho rằng, Việt Nam đang ở một giai đoạn phát triển đặc biệt, khi nhiều thay đổi về chính sách và cải cách thị trường được triển khai nhanh chóng. Trong bối cảnh đó, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng có ý nghĩa quan trọng, trước hết là sự ghi nhận đối với chất lượng và mức độ phát triển của thị trường.

Theo bà Nga, để đáp ứng các tiêu chí của thị trường mới nổi, Việt Nam phải đáp ứng nhiều yêu cầu cả về định lượng và định tính. Thời gian qua, Chính phủ, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn, từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn của FTSE Russell.

Do đó, giá trị quan trọng của việc nâng hạng không chỉ nằm ở dòng vốn có thể chảy vào thị trường, mà còn là sự ghi nhận của các tổ chức quốc tế đối với những cải cách và chất lượng của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Hội nghị “Đầu tư thông minh trong kỷ nguyên số nhận diện cơ hội đầu tư qua các quỹ” thu hút đông đảo các đại biểu tham dự. Ảnh: BTC

Bên cạnh ý nghĩa này, nâng hạng cũng mở ra kỳ vọng thu hút thêm nguồn vốn quốc tế. Theo các ước tính được bà Nga dẫn lại, thị trường Việt Nam có thể đón khoảng 2 tỷ USD từ các quỹ đầu tư. Đây là cơ hội để cải thiện thanh khoản, đồng thời gia tăng sự hiện diện của nhà đầu tư nước ngoài.

“Hiện tỷ trọng của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam mới chỉ khoảng 10%, tương đối thấp so với nhiều thị trường khác. Việc các chỉ số của FTSE đưa Việt Nam vào danh mục sẽ tạo thêm cơ hội để gia tăng tỷ trọng của dòng vốn nước ngoài” - bà Nga nhận định.

Theo Tổng Giám đốc VCBF, một tác động đáng chú ý khác là sau nâng hạng, Việt Nam sẽ nhận được sự quan tâm lớn hơn từ các tổ chức tài chính và nhà đầu tư quốc tế. Khi thị trường được quan sát, nghiên cứu và đánh giá nhiều hơn, không chỉ thị trường chứng khoán được hưởng lợi mà các doanh nghiệp cũng có thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.

Tuy nhiên, để nâng hạng thực sự tạo ra thay đổi về chất và thu hút được dòng vốn dài hạn, bà Nga cho rằng vấn đề tiếp theo cần tập trung là nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường.

“Chúng ta có thể coi như đã có một cái chợ đẹp, nhưng quan trọng nhất vẫn là chất lượng hàng hóa trong chợ. Đây là vấn đề mà tôi rất mong Chính phủ tiếp tục tập trung trong thời gian tới” - bà Nga nhấn mạnh.

Qua quá trình tiếp xúc với các nhà đầu tư quốc tế, bà Nga cho biết nhiều tổ chức đánh giá cao triển vọng kinh tế vĩ mô và mong muốn đầu tư vào Việt Nam. Tuy nhiên, khi đi sâu vào từng cơ hội cụ thể, việc tìm kiếm những doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu về tăng trưởng dài hạn, bền vững vẫn không dễ dàng.

Một trong những nguyên nhân là cơ cấu các chỉ số cổ phiếu lớn của Việt Nam hiện tập trung nhiều vào các ngành như ngân hàng, chứng khoán và bất động sản. Trong khi đó, đối với các quỹ chủ động, việc một cổ phiếu có nằm trong bộ chỉ số quốc tế hay không chưa phải yếu tố quyết định. Điều quan trọng hơn là chất lượng doanh nghiệp và khả năng tạo ra tăng trưởng bền vững.

Theo bà Nga, các nhà đầu tư nước ngoài đã tìm kiếm cơ hội tại Việt Nam từ lâu, ngay cả trước khi câu chuyện nâng hạng trở nên rõ nét. Với các quỹ thụ động, khi Việt Nam được đưa vào các bộ chỉ số quốc tế, dòng vốn có thể được phân bổ theo tỷ trọng chỉ số. Nhưng với dòng vốn chủ động, chất lượng doanh nghiệp mới là yếu tố quyết định khả năng thu hút và giữ chân dòng tiền.

Dư địa lớn để ngành quỹ mở rộng

Nhìn câu chuyện nâng hạng từ góc độ phát triển của thị trường trong nước, ông Hà Anh Tùng - Giám đốc Đầu tư kiêm Phó Giám đốc Khối Kinh doanh, MB Capital cho rằng việc nâng hạng cũng cho thấy mức độ trưởng thành của thị trường chứng khoán Việt Nam. Sự trưởng thành này không chỉ thể hiện ở quy mô hay thanh khoản mà còn ở chính các thành viên tham gia thị trường, đặc biệt là nhà đầu tư trong nước.

“Rõ ràng chúng ta có thể thấy thanh khoản của thị trường Việt Nam đã tốt lên, cùng với đó, phản ứng của nhà đầu tư trước các thông tin và diễn biến của thị trường cũng đã bình tĩnh hơn rất nhiều. Điều này cho thấy nhà đầu tư trong nước đang ngày càng trưởng thành và thông minh hơn” - ông Tùng nhận định.

Theo ông, sự thay đổi trong nhận thức và hành vi của nhà đầu tư tạo điều kiện thuận lợi cho ngành quản lý quỹ phát triển. Thay vì chỉ quan tâm đến những biến động ngắn hạn, nhà đầu tư ngày càng chú trọng hơn đến việc xây dựng kế hoạch tài chính, lựa chọn tài sản phù hợp với khẩu vị rủi ro cũng như cân bằng giữa hiệu quả và mức độ an toàn của khoản đầu tư.

Đây cũng là cơ hội để các sản phẩm quỹ trở thành một kênh đầu tư phù hợp với những người muốn tham gia thị trường nhưng không có nhiều thời gian, kiến thức hoặc nguồn lực để trực tiếp lựa chọn và quản lý danh mục cổ phiếu.

Đáng chú ý, dư địa phát triển của ngành quỹ tại Việt Nam vẫn còn lớn. Theo ông Tùng, quy mô ngành quỹ trong nước hiện mới tương đương khoảng 5% GDP, trong khi tại nhiều thị trường mới nổi, tỷ lệ này đạt khoảng 20 - 30%, thậm chí 50% GDP hoặc cao hơn.

Khoảng cách này cho thấy ngành quản lý quỹ Việt Nam còn nhiều không gian để mở rộng. Cùng với sự trưởng thành của thị trường chứng khoán, nhận thức của nhà đầu tư được cải thiện và nhu cầu đầu tư chuyên nghiệp gia tăng, ông Tùng kỳ vọng quy mô ngành quỹ có thể từng bước hướng tới mức 15 - 20% GDP trong tương lai./.