Trong kỳ điều hành mới đây, giá xăng dầu đã giảm nhẹ, giảm phần nào nỗi lo giá mặt hàng quan trọng là đầu vào của nền kinh tế tăng liên tục thời gian qua. Tuy nhiên, giá xăng hiện vẫn đứng ở mức cao và dự báo diễn biến phức tạp trong thời gian tới cũng là một trong những yếu tố gây áp lực lên lạm phát những tháng đầu năm.
Trái chiều với diễn biến tăng của giá xăng, giá gas, giá nhiều mặt hàng lương thực, thực phẩm có xu hướng ổn định hoặc giảm nhẹ. Qua khảo sát, giá lợn hơi ngày 23/2 tại miền Bắc dao động trong khoảng 49.000 - 51.000 đồng/kg. Đây là mức giá khá thấp. Trong ngày này, thị trường lợn hơi tại miền Bắc giảm cao nhất 2.000 đồng/kg. Cụ thể, hai tỉnh Phú Thọ và Vĩnh Phúc điều chỉnh giá lợn hơi giảm 2.000 đồng/kg còn 49.000 đồng/kg. Giá thịt lợn trên thị trường hiện vẫn ổn định ở mức thấp.
Thời điểm hiện nay, thời tiết đang thuận lợi, nhiều loại rau đang vào mùa nên các loại rau ăn lá, rau gia vị sản lượng dồi dào, mức giá bán buôn giảm từ 5 - 10%, nên giá bán lẻ trực tiếp cũng nhanh chóng giảm theo.
Giá cả ổn định, hàng hóa dồi dào là do các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn đã chủ động xây dựng kế hoạch khai thác, dự trữ, chuẩn bị lượng hàng hóa, tính cả lượng tồn kho hợp lý phục vụ sau Tết. Bên cạnh đó, thời tiết tháng đầu năm 2023 thuận lợi, tình hình chăn nuôi ổn định, dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm được kiểm soát nên nguồn cung các mặt hàng nông sản dồi dào, giá ổn định, không tăng giá đột biến.
 |
| Chính phủ cần thực hiện các giải pháp cụ thể, thiết thực để bình ổn giá cả thị trường; ổn định cuộc sống của người dân. |
Trong kiến nghị của cử tri một số địa phương gần đây lo ngại giá cả sẽ biến động và tăng theo lương (dự kiến tăng từ 1/7/2023). Cử tri bày tỏ băn khoăn, lo lắng trước tình trạng "lương chưa tăng nhưng giá cả đã tăng trước" và kiến nghị, để tránh làm tăng thêm gánh nặng cho người lao động, Chính phủ cần thực hiện các giải pháp cụ thể, thiết thực để bình ổn giá cả thị trường; ổn định cuộc sống của người dân.
Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên, hiện nay giá một số hàng hóa, dịch vụ thiết yếu đang ổn định, thậm chí giảm so với thời điểm cận Tết Nguyên đán.
Các kịch bản lạm phát Việt Nam năm nay dự báo dao động từ 3,8-5%. Có những dự đoán mang tính chất bi quan thì cho rằng, các yếu tố tác động đến lạm phát sẽ khó lường hơn rất nhiều và thậm chí mục tiêu 4,5% mà Chính phủ đưa ra cũng khá thách thức.
Năm ngoái, CPI của Việt Nam ở mức 3,15%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình các nước trong khu vực là 7,85%, còn các nước phát triển có thời điểm lạm phát đạt đến hai con số. Theo các chuyên gia, lạm phát năm nay sẽ chuyển dịch từ các nền kinh tế tiên tiến sang các nước đang phát triển. Hay nói cách khác, lạm phát tại các nước phát triển qua đỉnh và giờ đến lượt các nước đang phát triển tìm đỉnh.
PGS. TS Phạm Thế Anh - giảng viên tại Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, CPI tăng từng tháng gây nên những quan ngại. Tuy nhiên, ông dự báo lạm phát tháng 1 có thể đã là đỉnh và xu hướng sẽ giảm dần từ tháng 2, sau đó chững lại quanh mức 3-3,5%. Có ý kiến cho rằng, CPI sẽ được kiểm soát tốt trong khoảng 3-4,5% và thấp hơn mục tiêu Chính phủ đề ra cho năm nay.
| CPI đạt đỉnh trong tháng 1 sẽ giảm dần từ tháng 2 Giới chuyên gia dự báo lạm phát tháng 1 có thể đã là đỉnh và xu hướng sẽ giảm dần từ tháng 2, sau đó chững lại quanh mức 3 - 3,5%. CPI sẽ được kiểm soát tốt trong khoảng 3 - 4,5% và thấp hơn mục tiêu Chính phủ đề ra cho năm nay. |
Lạc quan hơn, TS. Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế cho rằng, năm 2023, có nhiều yếu tố giúp kiểm soát lạm phát, như: nền kinh tế Việt Nam đã thích ứng với tình hình mới, hoạt động sản xuất, kinh doanh phục hồi mạnh mẽ. Sản xuất, kinh doanh tăng, sản phẩm hàng hóa, dịch vụ dồi dào khiến lạm phát khó có thể tăng mạnh. Bên cạnh đó, sau thời gian tăng lãi suất, nhiều ngân hàng thương mại đã rời khỏi cuộc đua tăng lãi suất. Lãi suất giảm, giảm chi phí đầu vào, giảm giá thành sản xuất, thì sẽ giảm được giá bán sản phẩm.
“Bộ Tài chính đã quyết định tiếp tục thực hiện các chính sách giãn, giảm, gia hạn các loại thuế, phí năm 2023 áp dụng như năm 2022, góp phần rất lớn làm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp” - vị chuyên gia này nhận định.
Bộ Tài chính cho rằng, để ổn định giá cả thị trường từ nay tới cuối năm, đặc biệt trước thông tin tăng lương cơ sở, cần tăng cường các giải pháp kiềm chế lạm phát, bình ổn giá đi kèm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát chặt về giá, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Trong đó, cần sự vào cuộc của Cục Quản lý thị trường và các địa phương trong việc quản lý giá hàng hóa.
Các bộ, ngành, địa phương cần chủ động chuẩn bị tốt phương án điều hành giá các mặt hàng Nhà nước định giá, đánh giá kỹ tác động để thực hiện điều chỉnh theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định mức độ điều chỉnh phù hợp với diễn biến, mặt bằng giá thị trường. Đồng thời, chú trọng theo dõi sát diễn biến kinh tế và lạm phát thế giới tác động đến Việt Nam để có những giải pháp ứng phó phù hợp; sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định của pháp luật về giá để kiểm soát, bình ổn thị trường; tăng cường triển khai hiệu quả và giám sát thực hiện các biện pháp kê khai giá, niêm yết giả; công khai thông tin về giá.
| Dự phòng nguồn cung, tránh để thiếu hàng sốt giá Trước những kiến nghị của cử tri gần đây, rằng Nhà nước cần phải can thiệp để kiểm soát, ổn định giá cả thị trường, Bộ Tài chính đã có ý kiến về vấn đề này. Theo Bộ Tài chính, hiện nay nước ta đang thực hiện nhất quán chủ trương quản lý giá theo nguyên tắc thị trường có sự điều tiết của Nhà nước theo quy định của Luật Giá và các văn bản hướng dẫn. Giá các mặt hàng nhìn chung được hình thành theo cơ chế thị trường; tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh các mặt hàng được quyền tự định giá theo tín hiệu khách quan trên thị trường, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Về phía Nhà nước, tôn trọng quyền tự định giá, cạnh tranh về giá của tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh theo quy định của pháp luật. Nhà nước chỉ gián tiếp tác động vào sự hình thành và vận động của giá cả qua các biện pháp kinh tế vĩ mô và sử dụng biện pháp bình ổn giá khi giá các hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục bình ổn giá có biến động bất thường hoặc khi mặt bằng giá biến động ảnh hưởng đến ổn định kinh tế - xã hội. Để kiểm soát giá cả thị trường, cần các bộ, ngành, địa phương cùng vào cuộc. Đáng chú ý, theo Bộ Tài chính, các bộ, ngành thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với những hàng hóa, dịch vụ thiết yếu phải thường xuyên theo dõi, kịp thời có giải pháp để đảm bảo cân đối cung - cầu trong nước, tránh tình trạng thiếu hàng, găm hàng, đầu cơ, tăng giá bất hợp lý. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ theo mục tiêu đề ra, phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách khác để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Các địa phương cũng có vai trò hết sức đặc biệt, do đó, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo chức năng quản lý nhà nước tại địa phương có giải pháp quản lý, bình ổn thị trường, kiểm tra các yếu tố hình thành giá khi có biến động bất thường. Đồng thời sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định kiểm soát, bình ổn thị trường; phối hợp giám sát chặt chẽ biến động giá các mặt hàng thiết yếu... Bộ Tài chính với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá, thường xuyên theo sát tình hình chung, tham mưu chính sách, kịch bản phù hợp, linh hoạt, kịp thời nhất là đối với những hàng hóa, dịch vụ thiết yếu có tác động lớn tới mặt bằng giá. |
