Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển rất lớn. Thị trường chứng khoán cần phát huy mạnh hơn vai trò huy động và phân bổ nguồn vốn trung, dài hạn, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Đây là yêu cầu được bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), nhấn mạnh tại Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam 2026, chủ đề “Dòng vốn mới – Vị thế mới của thị trường chứng khoán Việt Nam”, do Báo Tuổi Trẻ phối hợp với UBCKNN vừa tổ chức.
Theo bà Phương, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính, UBCKNN sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải cách thủ tục hành chính và nâng khả năng tiếp cận thị trường. Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đang được Quốc hội xem xét, thảo luận tại kỳ họp hiện nay có nhiều nội dung sửa đổi quan trọng, chú trọng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn và nhà đầu tư tham gia thị trường.
Ở phía nguồn cung, cơ quan quản lý sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp chào bán chứng khoán ra công chúng gắn với niêm yết; phối hợp thúc đẩy cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước và triển khai chính sách đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam theo quy định.
 |
| Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phát biểu tại diễn đàn |
Bà Phương đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện đồng bộ các chính sách liên quan đến thị trường vốn, khuyến khích doanh nghiệp có quy mô lớn, hoạt động hiệu quả tham gia thị trường. Quá trình cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước cần gắn với niêm yết, đăng ký giao dịch, góp phần nâng chất lượng hàng hóa và sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán.
Cùng với nguồn cung, UBCKNN chú trọng phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng chuyên nghiệp, bền vững, trong đó có nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và các định chế tài chính dài hạn. Hoạt động đào tạo, phổ biến kiến thức, nâng kỹ năng và nhận thức về rủi ro cho nhà đầu tư cá nhân cũng sẽ được đẩy mạnh.
Hạ tầng giao dịch, thanh toán, bù trừ tiếp tục được hoàn thiện, bao gồm triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đối với thị trường chứng khoán cơ sở theo lộ trình. Cơ quan quản lý sẽ tăng ứng dụng công nghệ trong vận hành, quản lý và giám sát; nghiên cứu phát triển sản phẩm tài chính mới phục vụ nhu cầu huy động vốn, đầu tư và quản trị rủi ro.
Ngày 21/9/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Cổ phiếu của một số doanh nghiệp niêm yết Việt Nam cũng đã được đưa vào rổ chỉ số toàn cầu của FTSE.
Theo Chủ tịch UBCKNN, vị thế mới mở rộng cơ hội tiếp cận nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn quốc tế. Tuy nhiên, khả năng thu hút vốn còn được quyết định bởi chất lượng thị trường, sức hấp dẫn của doanh nghiệp và môi trường đầu tư.
“Việc nâng hạng tạo thêm cơ hội cho thị trường, nhưng chất lượng hoạt động và triển vọng phát triển của doanh nghiệp mới là những yếu tố quan trọng để thu hút các dòng vốn đầu tư dài hạn”, bà Phương nhấn mạnh.
Để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần chủ động nâng năng lực cạnh tranh, hiệu quả kinh doanh và chất lượng quản trị. Với doanh nghiệp niêm yết, bà Phương đề nghị nâng tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, bảo đảm quyền lợi cổ đông; từng bước tiếp cận chuẩn mực quốc tế về quản trị, báo cáo tài chính và công bố thông tin.
Hoạt động quan hệ nhà đầu tư và cung cấp thông tin bằng tiếng Anh cũng cần được chú trọng, tạo điều kiện để nhà đầu tư quốc tế tìm hiểu, đánh giá cơ hội đầu tư. Các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ và tổ chức trung gian cần nâng năng lực tư vấn, quản trị rủi ro, chất lượng dịch vụ để thực hiện tốt hơn vai trò kết nối doanh nghiệp với nhà đầu tư.
Về điều kiện tiếp cận của dòng vốn nước ngoài, Chủ tịch UBCKNN đề nghị các bộ, ngành, cơ quan liên quan tiếp tục rà soát quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, nhất là tại các ngành, lĩnh vực có điều kiện, theo hướng tạo thuận lợi hơn cho nhà đầu tư, phù hợp với pháp luật và cam kết quốc tế của Việt Nam. Đồng thời, cần nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế phát triển công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá, giúp nhà đầu tư nước ngoài chủ động quản trị rủi ro.
UBCKNN sẽ tiếp tục triển khai giải pháp duy trì, nâng chất lượng thị trường sau nâng hạng, hướng tới đáp ứng các tiêu chí nâng hạng cao hơn theo chuẩn mực quốc tế, trong đó có MSCI. Công tác giám sát, cảnh báo rủi ro, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm tiếp tục được tăng cường để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
Theo số liệu bà Phương công bố, đến ngày 21/10/2026, quy mô thị trường cổ phiếu đạt 10,16 triệu tỷ đồng, tương đương 79,1% GDP ước tính năm 2025. Thị trường trái phiếu niêm yết có quy mô khoảng 2,94 triệu tỷ đồng, tương đương 22,9% GDP; số tài khoản nhà đầu tư đã vượt 14 triệu.
