Nguồn: Tổng cục Hải quan. Đồ họa: Văn Chung

Nhận diện cơ hội, thách thức trong năm 2025

Đề cập đến tình hình xuất, nhập khẩu năm 2024, thách thức triển vọng xuất, nhập khẩu trong năm 2025, ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương cho hay, xuất, nhập khẩu năm 2024 đã hồi phục mạnh mẽ, ghi nhận nhiều điểm sáng, đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh Nhằm nâng cao giá trị hàng Việt, năm 2025, ngành Công thương sẽ chú trọng thực hiện công tác xúc tiến thương mại (XTTM) đối với các sản phẩm kinh tế xanh, thân thiện với môi trường, góp phần thúc đẩy chuyển xanh, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mới, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác XTTM... Ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại

Cả năm 2024, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 786,29 tỷ USD, tăng 15,4% so với năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 14,3%; nhập khẩu tăng 16,7%. Cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu 24,77 tỷ USD. Hầu hết các thị trường xuất khẩu tăng trưởng tốt với kết quả xuất khẩu sang ASEAN và các nền kinh tế như EU, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hoa Kỳ đều tăng so với cùng kỳ năm trước; xuất khẩu sang các thị trường đã ký kết FTA đạt tăng trưởng cao.

Tình hình xuất, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam năm 2025 dự báo sẽ thuận lợi hơn nhờ tăng trưởng kinh tế và thương mại toàn cầu đang phục hồi. Tuy nhiên, xuất khẩu Việt Nam hiện đang đối mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn khi vẫn tập trung đa phần vào một số thị trường lớn, các thị trường này có khả năng thay đổi chính sách hoặc ảnh hưởng biến động kinh tế, đòi hỏi phải có chiến lược đa dạng hóa thị trường hiệu quả hơn để duy trì kim ngạch cao. Mục tiêu phấn đấu tổng kim ngạch xuất khẩu tăng trên 10 - 12% so với năm 2024 và cán cân thương mại tiếp tục có xuất siêu ở mức trên 20 tỷ USD là vô cùng thách thức.

Để thực hiện mục tiêu nêu trên, ông Trần Thanh Hải cho biết, ngay từ đầu năm 2025, ngành Công thương sẽ tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp. Đó là tăng cường công tác nghiên cứu, dự báo, cảnh báo đổi với hàng hóa xuất khẩu; hướng dẫn kịp thời các cam kết theo các FTA đã ký kết, các hiệp định đang và sẽ tiếp tục đàm phán, ký kết. Trong đó, coi trọng công tác xúc tiến thương mại (XTTM), hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua các rào cản thương mại mới tại các thị trường nhập khẩu trọng điểm đặc biệt là thị trường Hoa Kỳ (Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu hàng hóa lớn nhất của nước ta), EU...

Hỗ trợ cho doanh nghiệp khai thác, phát triển thị trường

Đề cập đến tác động, hiệu quả công tác XTTM đối với thành quả xuất khẩu hàng hóa thời gian qua, chuyên gia thương mại Vũ Vinh Phú cho rằng, XTTM thực sự là cầu nối dẫn đường đưa sản phẩm Việt Nam thâm nhập thị trường quốc tế. Các chương trình cấp quốc gia về XTTM cũng giúp cho các doanh nghiệp có cơ hội tìm hiểu thị trường, thị hiếu của người tiêu dùng; gặp gỡ, kết nối với các đối tác cũng như tận dụng được các lợi thế từ các FTA; quảng bá, giới thiệu sản phẩm đến các nhà nhập khẩu nước ngoài; tìm kiếm được nguồn nguyên liệu ổn định phục vụ sản xuất, giúp doanh nghiệp tham gia sâu vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

“Hoạt động XTTM cần khắc phục một số hạn chế, tiếp tục được tổ chức bài bản hơn, hỗ trợ hiệu quả cho doanh nghiệp trong kết nối, khai thác, phát triển thị trường trong nước, mở rộng thị trường xuất khẩu” - ông Vũ Vinh Phú chia sẻ.

Ở góc độ cơ quan quản lý, ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục XTTM (Bộ Công thương) cho hay, trong năm 2024, các hoạt động XTTM thuộc chương trình cấp quốc gia đã hỗ trợ gần 6.000 lượt doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức XTTM địa phương, tham gia. Trong đó, tổng giá trị hợp đồng được ký kết trực tiếp tại các hội chợ, triển lãm quốc tế đạt gần 100 triệu USD (chưa bao gồm các hợp đồng được ký kết sau hội chợ, triển lãm, giao thương), doanh số bán hàng tại các hội chợ, triển lãm cấp vùng đạt hàng trăm tỷ đồng.

Về hạn chế, ông Vũ Bá Phú cũng thẳng thắn nhìn nhận, các chương trình hỗ trợ và đào tạo về thương hiệu tại địa phương còn chưa được triển khai đồng đều, chỉ tập trung chủ yếu vào một số tỉnh. Công tác truyền thông, quảng bá tuy đã đẩy mạnh nhưng chưa đồng bộ và hiệu quả chưa cao, việc phối hợp giữa các cơ quan, doanh nghiệp và địa phương còn lỏng lẻo.

Để xuất khẩu tiếp tục trở thành động lực quan trọng góp phần đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế đã được Quốc hội thông qua, ông Vũ Bá Phú cho hay, năm 2025 công tác XTTM tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm.

Theo đó, hoạt động XTTM sẽ được triển khai theo hướng đa dạng hóa thị trường, khai thác hiệu quả các cơ hội mở cửa thị trường trong khuôn khổ các hiệp định thương mại tự do để đẩy mạnh xuất khẩu vào các thị trường lớn; tăng cường khai thác các thị trường mới, thị trường tiềm năng.

Hoạt động XTTM được xây dựng, triển khai theo định hướng về nhóm thị trường trọng điểm, nhóm mặt hàng ưu tiên theo từng giai đoạn, phù hợp với diễn biến của kinh tế thế giới, tận dụng các cơ hội thị trường quốc tế cũng như thị trường trong nước. Tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp thông qua các chương trình tư vấn cung cấp thông tin, cập nhật về thị trường, các thay đổi về chính sách thương mại, các tiêu chuẩn, quy định, thị hiếu tiêu dùng của các thị trường nhập khẩu. Qua đó, góp phần tạo thế chủ động, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường quốc tế./.