Ảnh minh hoạ

Luật Đặc xá năm 2018 mở rộng hơn cánh cửa nhân đạo so với Luật Đặc xá năm 2007. Có thể kể đến quy định như “trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày quyết định về đặc xá được niêm yết, phổ biến, người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhưng đã được giảm xuống tù có thời hạn căn cứ vào quy định tại Điều 11 và Điều 12 của luật này làm đơn đề nghị đặc xá”, trong khi Luật Đặc xá năm 2007 không cho phép người đang chấp hành án phạt tù có quyền này mà chỉ có giám thị trại giam, giám thị trại tạm giam mới được đề nghị đặc xá.

Nêu rõ đặc xá là một chủ trương lớn của Ðảng, Nhà nước ta, thể hiện sự nhân đạo của chế độ, có ý nghĩa lớn về mặt chính trị, kinh tế, xã hội, ngoại giao; đặc xá khẳng định chính sách khoan hồng đặc biệt của Ðảng, Nhà nước ta đối với những phạm nhân có kết quả học tập, rèn luyện, lao động, phấn đấu cải tạo tốt, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cho biết, các đợt đặc xá vào những dịp đặc biệt, ngày lễ hay sự kiện lớn của đất nước được tổ chức nhằm khuyến khích người chấp hành hình phạt tù phấn đấu cải tạo tốt để đủ điều kiện hưởng chính sách đặc xá. Các đợt đặc xá trước đây đã được thực hiện công khai, minh bạch, hỗ trợ tốt cho những người được đặc xá tái hòa nhập với cộng đồng, trở thành người có ích cho xã hội.

Người đứng đầu Nhà nước đề nghị Bộ Công an và các cơ quan chức năng đề xuất với Ðảng, Nhà nước các chủ trương về đặc xá trong thời gian tới, trong đó cần phát huy kinh nghiệm tốt trong các đợt đặc xá trước đây. Cùng với việc thực thi pháp luật về đặc xá thể hiện định hướng xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Việt Nam, việc triển khai đặc xá phải thực hiện theo quy trình chặt chẽ, công khai, minh bạch, đúng quy định của pháp luật và không để xảy ra tiêu cực.

Từng là Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia chống tội phạm, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá trung ương gần 10 năm trước, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, khi đó là Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, đưa ra thông điệp mạnh mẽ trong việc xây dựng một bộ máy công quyền minh chính để tội phạm tự giác cải tà quy chính. Năm 2015, khi Nhà nước tiến hành đợt đặc xá lớn nhất trong vòng 15 năm nhân dịp 70 năm Tết độc lập, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá trung ương khi đi kiểm tra về công tác đặc xá tại trại giam Xuyên Mộc (Bà Rịa - Vũng Tàu) và trại giam Xuân Lộc (Đồng Nai), đã luôn nhấn mạnh yêu cầu “kiên quyết không để xảy ra sai sót. Trong quá trình xét đặc xá, các ngành có liên quan nếu để xảy ra tiêu cực sẽ bị xử lý nghiêm minh. Đồng thời không để bỏ sót những người xứng đáng được hưởng đặc xá”. Theo ông, Nhà nước phải gắng sức để thực thi công việc này công bằng, minh chính, còn những người đã và sẽ trong diện đặc xá phải gắng sức quy chính để cùng dốc sức phát triển đất nước.

Thực hiện Luật Đặc xá năm 2007, Chủ tịch nước đã 7 lần quyết định về đặc xá nhân các ngày lễ lớn, sự kiện trọng đại của đất nước. Sau 10 năm thực hiện Luật, tổng số phạm nhân được Chủ tịch nước quyết định đặc xá là hơn 87.000 người.

Nhờ công tác hỗ trợ người được đặc xá được thực hiện tốt nên số người tái phạm tội rất thấp. Như năm 2013, sau 1 năm thực hiện đặc xá, số người được đặc xá có hành vi vi phạm pháp luật chỉ chiếm tỷ lệ 0,73% so với tổng số 15.523 người được đặc xá.

Đó cũng là minh chứng sống động, hiệu quả của chính sách nhân đạo, giúp cho người được đặc xá vươn lên thành người có ích, đóng góp vào sự phát triển của đất nước.

Đoàn Trần