Nghị định số 345/2026/NĐ-CP ra đời thay thế Nghị định số 94/2013/NĐ-CP cùng nhiều văn bản liên quan, tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại hóa công tác quản lý nguồn lực dự trữ dự phòng của Nhà nước nhằm chủ động ứng phó với thiên tai, dịch bệnh, các tình huống khẩn cấp và bảo đảm an ninh - quốc phòng.

Quy định toàn diện phạm vi điều chỉnh và phân công quản lý

Nghị định số 345/2026/NĐ-CP quy định chi tiết các điều khoản then chốt của Luật Dự trữ quốc gia, bao gồm: nguồn hình thành; danh mục hàng dự trữ; chế độ, chính sách đối với lực lượng làm công tác DTQG; quy trình lập kế hoạch; cơ chế mua, bán, nhập, xuất và quản lý hao hụt hàng dự trữ...

Ảnh minh họa.

Bên cạnh đó, Nghị định đề xuất nhiều biện pháp thi hành có tính thực tiễn cao: Ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số: Đẩy mạnh tự động hóa, số hóa trong quản lý và bảo quản.

Hợp tác quốc tế và kiểm tra chuyên ngành: Mở rộng hợp tác cứu trợ quốc tế, quản lý tài chính - kế toán và đầu tư hệ thống kho bãi hiện đại.

Đi kèm Nghị định là Phụ lục I phân công trách nhiệm quản lý danh mục hàng dự trữ quốc gia cho 6 cơ quan chủ quản:

Bộ Quốc phòng với 7 nhóm mặt hàng: Vũ khí trang bị kỹ thuật; phương tiện kỹ thuật; vật tư kỹ thuật; sản phẩm quốc phòng, động viên công nghiệp; nhiên liệu, dầu mỡ đặc chủng; thuốc nổ, thuốc phóng và vật liệu nổ công nghiệp; vật tư, thiết bị, hàng hoá phòng thủ dân sự.

Bộ Công an với nhóm mặt hàng: Vật tư, thiết bị đặc chủng, vũ khí, công cụ hỗ trợ, nhiên liệu, sản phẩm công nghệ an ninh;...

Bộ Tài chính: Lương thực và thực phẩm thiết yếu; vật tư, trang thiết bị cứu hộ cứu nạn; muối trắng; các hệ thống sản xuất, lưu trữ, truyền dẫn phát sóng phát thanh - truyền hình...

Bộ Công Thương: Nhiên liệu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất khử trùng thủy sản, thuốc thú y, hạt giống.

Bộ Y tế: Thuốc phòng chống dịch bệnh cho người, hóa chất khử khuẩn, khử trùng, diệt côn trùng, thiết bị phun hóa chất, thiết bị y tế.

Linh hoạt trong cơ chế vận hành: Nhập, xuất, luân phiên và hoán đổi hàng dự trữ

Nghị định 345/2026/NĐ-CP chuẩn hóa các khái niệm nghiệp vụ quan trọng như: luân phiên đổi hàng, hoán đổi, điều chuyển nội bộ và tạm xuất hàng DTQG.

Xử lý tình huống đột xuất, cấp bách: Khi xảy ra thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, cứu đói hay nhiệm vụ quốc phòng - an ninh vượt quá khả năng địa phương, các bộ/ngành quản lý ban hành quyết định xuất cấp trong tối đa 03 ngày. Đặc biệt, trường hợp khẩn cấp cho phép chỉ đạo xuất kho trực tiếp qua điện thoại, fax hoặc văn bản điện tử và hoàn thiện hồ sơ trong vòng 05 ngày sau đó.

Ứng phó biến động thị trường: Khi giá cả hoặc nguồn cung hàng hóa thị trường có biến động đột biến, Bộ Tài chính chủ trì phối hợp các bộ, ngành liên quan trình Thủ tướng phê duyệt kế hoạch nhập bổ sung hoặc xuất bán nhằm bình ổn thị trường.

Phương thức mua - bán: Việc mua bán hàng DTQG ưu tiên thực hiện theo pháp luật về đấu thầu và đấu giá tài sản. Trong trường hợp đặc thù cần mua/bán trực tiếp rộng rãi cho mọi đối tượng, Thủ trưởng cơ quan quản lý phải đánh giá hiệu quả kinh tế, chịu trách nhiệm pháp lý và thông báo công khai trên cổng thông tin điện tử.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, công nghệ kho thông minh và hợp tác quốc tế

Một trong những điểm nhấn đột phá của Nghị định 345/2026/NĐ-CP là định hướng hiện đại hóa toàn diện hệ thống kho dự trữ.

Kho thông minh và Tự động hóa: Nghị định khuyến khích đầu tư, cải tạo hệ thống kho tàng, áp dụng công nghệ tự động hóa, cơ giới hóa trong khâu giao nhận, bảo quản.

Số hóa và truy xuất nguồn gốc: Mọi đơn vị hàng hóa DTQG hướng tới việc gắn chip, mã vạch 2D hoặc ứng dụng giải pháp số để định danh, theo dõi chất lượng, cảnh báo rủi ro và truy xuất nguồn gốc trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về DTQG.

Hợp tác quốc tế: Khuyến khích tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư xây dựng kho chứa, bảo quản hàng DTQG trên lãnh thổ Việt Nam; chuyển giao công nghệ bảo quản tiên tiến và thúc đẩy các hoạt động cứu trợ, hỗ trợ quốc tế.

Chế độ, chính sách thỏa đáng cho lực lượng làm công tác dự trữ

Nghị định dành Mục 7 quy định chi tiết chế độ đãi ngộ đối với người làm công tác DTQG nhằm thu hút và giữ chân nguồn nhân lực:

Phụ cấp thâm niên: Công chức, viên chức, sĩ quan, quân nhân thuộc Bộ Tài chính, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an có thời gian làm công tác DTQG đủ 5 năm (60 tháng) được hưởng phụ cấp thâm niên bằng 5% mức lương hiện hưởng (cộng phụ cấp chức vụ, thâm niên vượt khung); từ năm thứ 6 trở đi, mỗi năm được tính thêm 1%.

Phụ cấp ưu đãi nghề: Mức 25% áp dụng đối với người trực tiếp làm công tác DTQG tại các đơn vị thực hiện dự trữ thuộc các bộ, ngành, địa phương. Mức 15% áp dụng đối với người làm công tác DTQG thuộc cơ quan quản lý DTQG.