Nguồn: VDSC. Đồ họa tư liệu

Quy định pháp lý tạo tính đồng bộ

Ngày 5/5/2025 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ký ban hành Thông tư số 20/2025/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 51/2021/TT-BTC ngày 30/6/2021 hướng dẫn nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong hoạt động đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo đó, Thông tư số 20/2025/TT-BTC làm rõ các quy định liên quan đến tài khoản đầu tư gián tiếp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường chứng khoán, thu hút dòng vốn nước ngoài hiệu quả hơn.

Đại diện Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và quỹ đầu tư chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, tại Khoản 1 Điều 1 Thông tư số 20/2025/TT-BTC làm rõ đối tượng nhà đầu tư nước ngoài phải mở tài khoản đầu tư gián tiếp để đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo đó, nhà đầu tư nước ngoài thực hiện mở tài khoản đầu tư gián tiếp nếu thuộc các trường hợp phải mở tài khoản đầu tư gián tiếp theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối.

Mới đây, Ngân hàng Nhà nước cũng đã chính thức ban hành Thông tư số 03/2025/TT-NHNN quy định về mở và sử dụng tài khoản bằng đồng Việt Nam để thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam. Điểm nhấn nổi bật của Thông tư này là đã đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản đầu tư gián tiếp cho nhà đầu tư nước ngoài. Theo đó, nhà đầu tư nước ngoài không còn phải hợp pháp hóa lãnh sự hồ sơ khi mở tài khoản, giúp rút ngắn thời gian mở tài khoản, tạo điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài nhanh chóng đầu tư gián tiếp vào Việt Nam.

Bên cạnh đó, Thông tư số 03/2025/TT-NHNN cũng cho phép mở nhiều tài khoản đầu tư gián tiếp tại một ngân hàng được phép tương ứng với mã số giao dịch chứng khoán được cấp.

Vì vậy, “Thông tư số 20/2025/TT-BTC cũng được sửa đổi, bổ sung theo hướng không quy định cụ thể về số lượng tài khoản đầu tư gián tiếp và dẫn chiếu đến quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối, từ đó tạo sự đồng bộ với quy định tại Thông tư số 03/2025/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam” - đại diện Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và quỹ đầu tư chứng khoán cho hay.

Đơn giản hóa chế độ báo cáo của thành viên thị trường

Đại diện Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và quỹ đầu tư chứng khoán cho biết thêm, bên cạnh sửa đổi quy định tạo sự đồng bộ về mặt pháp lý, Thông tư số 20/2025/TT-BTC còn sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm đơn giản hóa chế độ báo cáo của các thành viên thị trường liên quan đến hoạt động của nhà đầu tư nước ngoài.

Theo đó, nhằm triển khai Quyết định số 412/QĐ-TTg 14/5/2024 của Chính phủ về việc phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tài chính giai đoạn 2024 - 2025, Thông tư số 20/2025/TT-BTC sửa đổi chế độ báo cáo của thành viên thị trường theo hướng chỉ yêu cầu báo cáo bằng phương thức điện tử, bỏ nộp báo cáo bản giấy nhằm tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho các thành viên thị trường.

Đồng thời, triển khai theo Đề án Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030 được phê duyệt tại Quyết định số 06/QĐ-TTg của Chính phủ, Thông tư số 20/2025/TT-BTC bỏ yêu cầu nộp bản sao chứng minh nhân dân, căn cước công dân, hộ chiếu, chứng thực cá nhân hợp pháp khác đối với trường hợp cá nhân là công dân Việt Nam được nhà đầu tư nước ngoài, nhóm nhà đầu tư nước ngoài uỷ quyền thực hiện nghĩa vụ báo cáo sở hữu, công bố thông tin.

Trước đó, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 68/2024/TT-BTC ngày 18/9/2024, cho phép nhà đầu tư tổ chức nước ngoài có thể giao dịch mua cổ phiếu không yêu cầu có đủ tiền, đồng thời lộ trình công bố thông tin bằng tiếng Anh cũng được quy định đầy đủ.

Tiếp đó, Thông tư 18/2025/TT-BTC cũng đã chính thức được Bộ Tài chính ban hành, với nhiều quy định mới sẽ mang tính ưu việt hơn, đặc biệt là liên quan đến giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức mua cổ phiếu không yêu cầu có đủ tiền khi đặt lệnh. Bên cạnh đó, ngày 5/5 vừa qua, Hệ thống KRX cũng chính thức được vận hành ổn định, an toàn, thông suốt.

Theo đánh giá của giới chuyên gia, việc đơn giản hóa thủ tục và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường sẽ tạo động lực cho các tổ chức nước ngoài gia tăng đầu tư, góp phần thúc đẩy thanh khoản và ổn định tâm lý nhà đầu tư trong nước. Đây cũng là bước tiến gần hơn đến việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi trong các bảng xếp hạng như FTSE hay MSCI.