Ngày 7/11, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng chủ trì Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2027 và công tác bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027 - 2028. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với UBND 34 tỉnh, thành phố.

Theo báo cáo của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) cùng các đơn vị tại hội nghị, năm 2026, hệ thống điện phải đối mặt với nhiều yếu tố bất lợi. Xung đột địa chính trị tại Trung Đông và Ukraina gây gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy giá năng lượng sơ cấp tăng cao, tạo áp lực đối với Việt Nam - quốc gia nhập khẩu ròng năng lượng sơ cấp với tỷ lệ khoảng 44%.

Bên cạnh đó, nắng nóng kéo dài, thời tiết cực đoan và khó khăn trong cung ứng than, khí, LNG ảnh hưởng đến công tác vận hành. Nhu cầu điện tăng nhanh, phụ tải cực đại vượt đỉnh năm trước 6,4%, trong khi nguồn thủy điện chịu tác động của diễn biến thủy văn bất lợi.

Dù vậy, ngành công thương đã triển khai đồng bộ các giải pháp, bảo đảm cung ứng điện cho sản xuất và đời sống.

Điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống năm 2026 ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3% so với năm 2025, cao hơn kịch bản cơ sở khoảng 6,2 tỷ kWh. Công suất cực đại toàn hệ thống đạt 57.537 MW vào tháng 6/2026. Trong đó, sản lượng điện miền Bắc ước đạt 170,8 tỷ kWh, tăng 11,9%; miền Trung đạt 33,7 tỷ kWh, tăng 8,4%; miền Nam đạt 151,8 tỷ kWh, tăng 8,8%.

Chủ động nguồn điện, giảm áp lực phụ tải đỉnh miền Bắc trong năm 2027. Ảnh: Công ty Điện lực Thái Nguyên

Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), 10 tháng năm 2026, điện thương phẩm tăng 9,84%, xấp xỉ tốc độ tăng trưởng GDP. Trong đó, nhóm thương mại, dịch vụ tăng 13,8%; quản lý và tiêu dùng dân cư tăng 9,91%; công nghiệp, xây dựng tăng 8,84%.

Năm 2027 - 2028, áp lực cung ứng điện được dự báo tiếp tục gia tăng khi nhu cầu điện tăng khoảng 10% mỗi năm trên nền phụ tải cao của năm 2026, trong khi các nguồn điện nền mới chưa kịp đưa vào vận hành.

Đáng chú ý, hiện tượng El Niño có thể kéo dài đến khoảng tháng 6/2027, khiến diễn biến thủy văn phức tạp. Sản lượng thủy điện năm 2026 dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh. Việc điều tiết nước phải đáp ứng đồng thời yêu cầu phát điện và cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt ở hạ du. Bên cạnh đó, bất ổn địa chính trị thế giới tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn cung và giá nhiên liệu nhập khẩu.

Trước những thách thức trên, NSMO đã đề xuất các nhóm giải pháp nhằm bảo đảm vận hành hệ thống điện an toàn, ổn định giai đoạn 2027 - 2028; đồng thời kiến nghị Bộ Công thương thành lập Ban Chỉ đạo cung ứng điện của ngành công thương cho giai đoạn này, xem xét tầm nhìn đến năm 2030.

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh yêu cầu trong mọi tình huống phải bảo đảm cung ứng đủ năng lượng, đặc biệt là điện, phục vụ phát triển kinh tế và đời sống nhân dân.

Bộ trưởng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2027, tính đến năm 2028 và tầm nhìn dài hạn; xây dựng các kịch bản cơ sở, kịch bản điều hành và kịch bản kiểm tra cho cao điểm mùa khô. Việc tính toán phải tính đủ khả năng cung ứng của các nguồn điện, dự báo phụ tải và các tình huống rủi ro, kể cả sự cố đồng thời, sự cố kép. Công nghệ bản sao số (Digital Twins) được yêu cầu đưa vào vận hành chậm nhất trong quý I/2027.

Về thủy điện, NSMO và Cục Điện lực được giao phối hợp với các cơ quan liên quan tích nước tối đa đến ngày 31/12/2026 và tiếp tục giữ nước đến hết ngày 31/3/2027, phục vụ mùa khô năm tới. Việc khai thác nguồn nước phải bảo đảm tiết kiệm, hài hòa giữa phát điện và nhu cầu nước ở hạ du.

Đối với các nhà máy điện, Bộ trưởng yêu cầu duy trì công suất khả dụng, xây dựng kế hoạch vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa hợp lý; ưu tiên sửa chữa nhiệt điện từ tháng 1 đến tháng 4, hạn chế dừng máy vào cao điểm mùa khô và cuối năm. Đồng thời, cần bảo đảm đủ nhiên liệu than, khí, dầu theo kịch bản vận hành; sớm hoàn thiện cơ chế bổ sung LNG nhập khẩu và kết nối kho LNG Cái Mép với kho LNG Thị Vải.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là đẩy nhanh tiến độ các công trình nguồn và lưới điện trọng điểm, đặc biệt các trạm biến áp 500 kV cấp điện cho miền Bắc; tăng cường nhập khẩu điện, bảo đảm đồng bộ giữa nguồn và lưới. Ngành điện cũng cần thúc đẩy phát triển hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS), điện mặt trời mái nhà tại các khu công nghiệp, khách hàng sử dụng điện lớn và công sở.

Đặc biệt, Bộ trưởng nhấn mạnh mục tiêu phấn đấu giảm tối thiểu khoảng 3.000 MW công suất phụ tải đỉnh tại miền Bắc trong năm 2027 thông qua điều chỉnh phụ tải và sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả./.