Dòng vốn M&A tìm đến những tài sản chiến lược

Tùng Linh
(TBTCO) - Những thương vụ mua bán - sáp nhập (M&A) đang hướng dòng vốn vào các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất, tài nguyên, thương hiệu và mạng lưới phân phối. Bên mua không chỉ tìm kiếm cơ hội mở rộng quy mô, mà còn muốn nắm giữ những lợi thế kinh doanh đã được gây dựng qua nhiều năm.
aa

Những tài sản chiến lược đổi chủ

Đầu tháng 11/2026, Hội đồng Quản trị Công ty cổ phần Sonadezi Giang Điền (SZG) đề xuất chi tối đa 2.800 tỷ đồng để nhận chuyển nhượng 100% vốn điều lệ Công ty TNHH Đầu tư Phước Bình. Phương án sẽ được trình Đại hội đồng cổ đông bất thường vào ngày 3/12 tới đây. Nếu hoàn tất, thương vụ sẽ giúp Sonadezi Giang Điền sở hữu toàn bộ doanh nghiệp đang làm chủ đầu tư Khu công nghiệp (KCN) Phước Bình tại Đồng Nai, quy mô gần 190 ha.

Động lực của thương vụ xuất phát từ nhu cầu bổ sung quỹ đất kinh doanh. Theo lãnh đạo Sonadezi Giang Điền, KCN Giang Điền hiện là nguồn đóng góp chủ yếu vào doanh thu và lợi nhuận, chỉ còn khoảng 42 ha đất thương phẩm. Trong khi đó, dự án Phước Bình có khoảng 139,67 ha đất công nghiệp và kho bãi cho thuê, đủ đáp ứng nhu cầu kinh doanh trong 8 - 9 năm tiếp theo.

Dòng vốn M&A tìm đến những tài sản chiến lược
Quỹ đất khu công nghiệp trở thành tài sản chiến lược được săn đón tại nhiều thương vụ M&A. Ảnh: Đức Thanh

Trước đó, Sonadezi Giang Điền đã ký hợp đồng hợp tác kinh doanh với Phước Bình để thuê lại 35 ha đất. Tuy nhiên, việc nhận chuyển nhượng toàn bộ vốn điều lệ doanh nghiệp được đánh giá sẽ giúp Sonadezi Giang Điền chủ động hơn trong đầu tư, phát triển hạ tầng và khai thác quỹ đất. Theo kế hoạch, thương vụ dự kiến hoàn tất cuối tháng 12/2027, khi Phước Bình hoàn thiện 100% hạ tầng, hoàn tất thủ tục pháp lý và thanh lý hợp đồng hợp tác kinh doanh... Dự án dự kiến đủ điều kiện cho thuê đất từ năm 2028.

Cũng trong lĩnh vực bất động sản công nghiệp, ngày 9/11, Tập đoàn CTP đã công bố thỏa thuận dự kiến mua toàn bộ danh mục tài sản và nền tảng vận hành của South-East Asia Logistics Partners (SLP) tại Việt Nam. Dự kiến, thương vụ của tập đoàn phát triển, sở hữu, vận hành bất động sản công nghiệp và logistics niêm yết lớn nhất châu Âu theo diện tích cho thuê có giá trị khoảng 500 triệu USD.

Đáng chú ý, các tài sản hiện hữu của SLP tạo ra hơn 23 triệu USD thu nhập hoạt động ròng đều đặn hằng năm. Thông qua thương vụ, CTP hướng đến tiếp nhận không chỉ hệ thống kho bãi, nhà xưởng, mà cả mạng lưới khách thuê, đội ngũ vận hành và quỹ đất phát triển. Đây là nền tảng để doanh nghiệp nhanh chóng mở rộng hoạt động tại Việt Nam, thay vì phải xây dựng hệ thống kinh doanh từ đầu.

Không riêng quỹ đất công nghiệp, tài nguyên khoáng sản cũng trở thành đối tượng của những thương vụ M&A đáng chú ý. Tháng 7/2026, Công ty cổ phần Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô hoàn tất mua 46,85% vốn Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung từ Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNSteel), với giá gần 1.049 tỷ đồng. Trước đó, đối tác Trung Quốc đã rút khỏi liên doanh vào tháng 5/2026, mở đường cho sự thay đổi cơ cấu sở hữu tại doanh nghiệp gắn với mỏ sắt Quý Xa và tổ hợp gang thép Lào Cai.

Dòng vốn M&A tìm đến những tài sản chiến lược
Nguồn: Theo tổng hợp từ Grant Thornton Việt Nam. Đồ họa: Phương Anh

M&A để mở rộng chuỗi giá trị

Bên cạnh các tài sản hữu hình, nhiều thương vụ M&A gần đây còn gắn với mục tiêu mở rộng thị trường, tiếp cận hệ thống phân phối và củng cố chuỗi cung ứng. Một số tập đoàn nước ngoài lựa chọn mua cổ phần tại những doanh nghiệp Việt Nam đã có thương hiệu và nền tảng kinh doanh ổn định, thay vì tự xây dựng hệ thống mới.

Gần nhất, ngày 6/11/2026, Tập đoàn Kokuyo (Nhật Bản) hoàn tất việc mua lại toàn bộ cổ phần Công ty cổ phần Đầu tư Thiên Long An Thịnh, cổ đông lớn nhất của Công ty cổ phần Tập đoàn Thiên Long (TLG). Tới đây, Kokuyo sẽ tiếp tục triển khai các thủ tục chào mua công khai cổ phiếu TLG theo phương án đã công bố.

Thiên Long là một trong những doanh nghiệp văn phòng phẩm lớn tại Việt Nam, sở hữu danh mục sản phẩm đa dạng cùng hệ thống sản xuất và phân phối được xây dựng qua nhiều thập kỷ. Trong khi đó, Kokuyo đã hiện diện tại thị trường Việt Nam với thương hiệu Campus. Việc tham gia sở hữu Thiên Long giúp tập đoàn đến từ Nhật Bản mở rộng hoạt động tại thị trường văn phòng phẩm Việt Nam, đồng thời có thêm nền tảng để phát triển kinh doanh tại khu vực Đông Nam Á.

Ở lĩnh vực vật liệu công nghiệp, thương vụ giữa Tập đoàn Elmet (Mỹ) và Công ty cổ phần Masan High-Tech Materials (MSR) lại mang thêm các lợi ích khác cho hai bên. Ngày 1/10/2026, Elmet hoàn tất mua 4,99% vốn của Masan High-Tech Materials với giá 124,75 triệu USD.

Theo công bố, các thỏa thuận hợp tác có thời hạn trên 8 năm. Trên cơ sở giá vonfram tại thời điểm ký kết, tổng doanh thu dự kiến từ các thỏa thuận trong thời hạn ban đầu ước khoảng 1,5 tỷ USD. Đối với Masan High-Tech Materials, hợp tác này góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao khả năng khai thác công suất chế biến. Trong khi đó, Elmet có thêm nguồn cung và năng lực chế biến nguyên liệu phục vụ các ngành sản xuất công nghệ cao tại Bắc Mỹ.

Một thương vụ khác trong lĩnh vực hàng tiêu dùng là việc Tập đoàn Ariston (Italia) hoàn tất mua 83% vốn Công ty cổ phần Tập đoàn Mutosi vào tháng 9/2026. Giao dịch đánh dấu việc quỹ Mekong Enterprise Fund IV của Mekong Capital thoái toàn bộ vốn sau hơn 5 năm đầu tư, trong khi đội ngũ quản lý Mutosi tiếp tục nắm giữ 17% cổ phần.

Khoản đầu tư của Elmet tại Masan High-Tech Materials chỉ chiếm tỷ lệ cổ phần thiểu số, nhưng đi cùng còn là quan hệ thương mại nhiều năm. Trong khi đó, việc mua lại Mutosi giúp Ariston mở rộng từ lĩnh vực thiết bị nước nóng sang thị trường máy lọc nước gia đình tại Việt Nam, qua đó mở rộng và kết hợp danh mục sản phẩm, năng lực sản xuất và kinh nghiệm phát triển thị trường của Mutosi với hệ thống phân phối, dịch vụ và nguồn lực của Ariston.

Có thể thấy, các nhà đầu tư không chỉ tìm kiếm cơ hội gia tăng sở hữu, mà còn hướng đến việc tận dụng những lợi thế sẵn có của doanh nghiệp mục tiêu, từ thương hiệu, mạng lưới phân phối đến năng lực sản xuất và vị trí trong chuỗi cung ứng. Đây cũng là những tài sản chiến lược mà các doanh nghiệp mục tiêu nhiều công gây dựng sau không ít năm.

M&A và những giao dịch tái cấu trúc sở hữu quy mô lớn

Dữ liệu từ Grant Thornton Việt Nam cho thấy, có 4 giao dịch tái cấu trúc và giữa các bên liên quan, với tổng giá trị khoảng 1,23 tỷ USD, chiếm 70,7% giá trị M&A được ghi nhận trong tháng 9/2026. Trong đó, giao dịch thỏa thuận Công ty cổ phần VinFast Việt Nam mua 100% vốn Công ty cổ phần Đầu tư Bất động sản Ngọc Hồi trị giá khoảng 1,2 tỷ USD. Doanh nghiệp mục tiêu nắm giữ 20% lợi ích kinh tế trong liên danh phát triển Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội.

Sang tháng 10, nhóm giao dịch tái cấu trúc tiếp tục đóng góp khoảng 434,7 triệu USD, tương đương 44% tổng giá trị M&A. Trong đó, Lepus Investment, công ty con thuộc Tập đoàn Masan, hoàn tất mua 73 triệu cổ phiếu Masan Consumer (MCH), tương đương 5,584% vốn, với giá trị ước tính 392,3 triệu USD. Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu của Masan tại Masan Consumer lên lên gần 74,9%.

Một giao dịch nổi bật khác là Tập đoàn Hòa Phát thông qua phương án mua thêm 799,5 triệu cổ phần Tập đoàn Tương lai Sông Hồng, bằng hình thức hoán đổi cổ phần tại Bất động sản Hòa Phát. Sau giao dịch, tổng vốn góp của Hòa Phát tại Tập đoàn Tương lai Sông Hồng đạt 9.915 tỷ đồng, tương đương 25,13% vốn điều lệ.

Những giao dịch này phản ánh sự dịch chuyển quyền sở hữu và phân bổ lại tài sản giữa các doanh nghiệp, bên liên quan, qua đó sắp xếp lại danh mục tài sản của các tập đoàn.

Tùng Linh

Đọc thêm

Dây cáp điện CADIVI trong xu hướng công trình xanh

Dây cáp điện CADIVI trong xu hướng công trình xanh

(TBTCO) - Số lượng công trình xanh tại Việt Nam tăng nhanh, trong khi dây cáp điện thân thiện với môi trường được sản xuất trong nước vẫn còn hạn chế. Công ty cổ phần Dây cáp điện Việt Nam (CADIVI) vừa trở thành doanh nghiệp dây cáp điện Việt Nam đầu tiên đạt chứng nhận SGBP cấp độ dẫn đầu, mức cao nhất của chương trình.
Tăng trưởng kinh tế cuối năm nhìn từ dòng vốn và "sức khỏe" doanh nghiệp

Tăng trưởng kinh tế cuối năm nhìn từ dòng vốn và "sức khỏe" doanh nghiệp

(TBTCO) - Sản xuất và đầu tư tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong chặng cuối năm 2026. Cùng với đó, "sức khỏe" tài chính doanh nghiệp và khả năng huy động vốn là những yếu tố đáng chú ý trong bức tranh tăng trưởng.
Thiếu vốn, doanh nghiệp Việt khó tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu

Thiếu vốn, doanh nghiệp Việt khó tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu

(TBTCO) - Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã làm chủ công nghệ, tiếp cận được thị trường xuất khẩu nhưng vẫn khó mở rộng sản xuất do thiếu vốn. Áp lực đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, truy xuất nguồn gốc và quản trị từ nhà mua hàng quốc tế càng khiến nhu cầu vốn trở nên cấp thiết, nếu doanh nghiệp muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bộ Công thương đề xuất 5 giải pháp đưa Cần Thơ thành trung tâm logistics Đồng bằng sông Cửu Long

Bộ Công thương đề xuất 5 giải pháp đưa Cần Thơ thành trung tâm logistics Đồng bằng sông Cửu Long

(TBTCO) - Phát triển logistics gắn với chuỗi giá trị, đa dạng hóa hoạt động xuất nhập khẩu qua hệ thống cảng và tăng cường kết nối với Trung Quốc là những định hướng trọng tâm được Bộ Công thương đề xuất nhằm đưa Cần Thơ trở thành đầu mối logistics, thương mại xuất nhập khẩu của Đồng bằng sông Cửu Long
Thép cán nguội Việt Nam vào EU chịu thuế chống bán phá giá 16%

Thép cán nguội Việt Nam vào EU chịu thuế chống bán phá giá 16%

(TBTCO) - Từ ngày 17/11/2026, thép cán nguội Việt Nam xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) chính thức chịu thuế chống bán phá giá 16%. Biện pháp này có thể làm tăng chi phí xuất khẩu, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường châu Âu.
Vinh danh các Sáng kiến thúc đẩy chuyển đổi kép tại Việt Nam

Vinh danh các Sáng kiến thúc đẩy chuyển đổi kép tại Việt Nam

Giải thưởng Sáng kiến chuyển đổi kép Việt Nam 2026 đã lựa chọn, vinh danh những giải pháp tiêu biểu của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong kết hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh. Không chỉ ghi nhận những sáng kiến có tính ứng dụng, giải thưởng còn tạo cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận hỗ trợ kỹ thuật, hoàn thiện kế hoạch hành động và đưa các giải pháp chuyển đổi kép vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
Doanh nghiệp có thể bị phạt tới 5% doanh thu vì vi phạm dữ liệu cá nhân

Doanh nghiệp có thể bị phạt tới 5% doanh thu vì vi phạm dữ liệu cá nhân

Vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân có thể bị phạt tới 3 tỷ đồng; riêng hành vi vi phạm quy định về chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới có thể bị phạt tới 5% doanh thu năm trước liền kề. Doanh nghiệp cần khẩn trương rà soát hệ thống thông tin, quy trình lưu trữ và quản lý dữ liệu để hạn chế rủi ro pháp lý, tài chính.
Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

(TBTCO) - Khung đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh do Bộ Tài chính ban hành sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực, xác định khoảng trống và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, hướng tới nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều