Thiếu vốn, doanh nghiệp Việt khó tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu

(TBTCO) - Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã làm chủ công nghệ, tiếp cận được thị trường xuất khẩu nhưng vẫn khó mở rộng sản xuất do thiếu vốn. Áp lực đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, truy xuất nguồn gốc và quản trị từ nhà mua hàng quốc tế càng khiến nhu cầu vốn trở nên cấp thiết, nếu doanh nghiệp muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
aa

Có cơ hội thị trường nhưng thiếu nguồn lực thực hiện

Một đơn hàng xuất khẩu có thể mở ra cơ hội tăng trưởng, nhưng cũng đặt doanh nghiệp trước áp lực tài chính không nhỏ. Chi phí nguyên liệu, nhân công, kiểm nghiệm quốc tế phải được ứng trước, trong khi thời gian thanh toán của khách hàng có thể kéo dài từ 60 đến 90 ngày. Với những doanh nghiệp quy mô nhỏ, khoảng trống dòng tiền này có thể cản trở cả quá trình mở rộng sản xuất.

Đây là khó khăn được ông Trịnh Công Qui, Nhà sáng lập kiêm CEO Công ty cổ phần Giải pháp BioWraps, nêu ra tại Diễn đàn Đầu tư Tác động “Mở khóa Thương mại và Chuỗi Cung ứng” ngày 18/11. Theo ông, giai đoạn 2024 - 2026, nhiều doanh nghiệp công nghệ xanh tại Việt Nam đã làm chủ công nghệ sản xuất vật liệu thân thiện với môi trường, bước đầu tiếp cận thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, để mở rộng quy mô, doanh nghiệp vẫn vướng ba vấn đề: thiếu vốn dài hạn để tăng công suất, hạn chế năng lực quản trị tài chính khi chuẩn hóa hồ sơ thẩm định và chi phí gia nhập thị trường quốc tế cao.

Như vậy, cơ hội thị trường và khả năng đáp ứng đơn hàng không phải lúc nào cũng song hành. Doanh nghiệp có sản phẩm, có công nghệ nhưng vẫn khó tăng sản lượng nếu không đủ nguồn lực tài chính để đầu tư nhà xưởng, thiết bị và duy trì dòng tiền trong suốt chu kỳ sản xuất.

Áp lực tài chính còn gia tăng khi các nhà đầu tư và nhà mua hàng quốc tế ngày càng chú trọng những yêu cầu về tính bền vững, khả năng truy xuất nguồn gốc, hoạt động kinh doanh có trách nhiệm và các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội, quản trị (ESG). Đây không chỉ là những điều kiện để thu hút đầu tư mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp.

Theo ông Jim Nickel, Đại sứ Canada tại Việt Nam, khoảng trống tài chính đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tại Việt Nam ước tính khoảng 24 tỷ USD mỗi năm. Nguồn lực công không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu vốn này; do đó, hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) có thể đóng vai trò xúc tác để huy động vốn đầu tư, chuyên môn và các quan hệ đối tác phục vụ tăng trưởng bền vững.

Trong khi đó, ông Robert Kraybill, Giám đốc Đầu tư Quỹ Đầu tư Tác động Impact Investment Exchange (IIX) cho rằng, chi phí tuân thủ các tiêu chuẩn đang dồn về phía nhà sản xuất và nhà cung ứng trong nước. Doanh nghiệp không chỉ phải đầu tư cho sản xuất mà còn phải dành nguồn lực để đáp ứng các yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị. Nếu phải tự gánh toàn bộ chi phí chuyển đổi trong khi khả năng tiếp cận nguồn vốn phù hợp còn hạn chế, việc đáp ứng yêu cầu của bên mua sẽ trở thành rào cản lớn.

Doanh nghiệp Việt thiếu vốn để đón cơ hội vào chuỗi cung ứng toàn cầu
Doanh nghiệp đẩy mạnh cải tiến quy trình sản xuất hàng điện tử xuất khẩu. Ảnh:Lê Toàn

Vốn phải đi cùng đơn hàng và năng lực cung ứng

Ông Jack Nguyễn, Tổng Giám đốc Ascentium Vietnam cho biết, tiêu chí lựa chọn của các thương hiệu quốc tế hiện đã vượt ra ngoài giá cả, chất lượng và tiến độ giao hàng. Đối tác được lựa chọn còn phải có năng lực vận hành ổn định, hệ thống dữ liệu minh bạch phục vụ kiểm tra, đánh giá, khả năng đo lường tác động ESG và tư duy hợp tác cùng phát triển.

Theo ông Jack Nguyễn, trong 6 tháng đầu, doanh nghiệp cần rà soát việc tuân thủ và hoàn thiện hồ sơ, chứng từ cơ bản. Giai đoạn 6 - 18 tháng tiếp theo tập trung theo đuổi các chứng nhận quốc tế, đo lường ESG và đầu tư truy xuất nguồn gốc số. Xa hơn, trong 18 - 36 tháng, doanh nghiệp cần hướng tới thiết lập quan hệ đối tác nhiều năm, gắn đầu tư công suất với nhu cầu thực tế của nhà mua hàng toàn cầu.

Để hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu này, ông Robert Kraybill, Giám đốc Đầu tư, Quỹ Đầu tư Tác động Impact Investment Exchange (IIX) đề xuất, kết hợp nhiều công cụ như tài chính hỗn hợp giữa vốn thương mại và vốn ưu đãi, bảo lãnh tín dụng chia sẻ rủi ro, tài trợ theo đơn đặt hàng và hỗ trợ kỹ thuật xuyên suốt bốn giai đoạn, từ xây dựng năng lực đến mở rộng quy mô. Theo ông, mô hình Dự án Sẵn sàng cho đầu tư tác động tại Việt Nam (IIRV) đã góp phần huy động khoảng 12,75 triệu USD vốn tư nhân cho các doanh nghiệp tham gia.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trịnh Công Qui, Nhà sáng lập kiêm CEO Công ty cổ phần Giải pháp BioWraps cho rằng, việc chuẩn bị năng lực gọi vốn cần gắn chặt với các cam kết thu mua dài hạn và giải pháp tài trợ theo đơn đặt hàng. Đây là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp không chỉ tiếp cận được nhà đầu tư mà còn có nguồn lực duy trì sản xuất, đáp ứng tiến độ giao hàng và chuyển cơ hội kết nối thành hợp đồng thương mại thực tế.

Ở cấp độ địa phương, TP. Hồ Chí Minh cũng đang thúc đẩy kết nối nguồn lực tài chính với doanh nghiệp thông qua các chương trình hợp tác quốc tế. Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, thành phố đang tập trung nâng cao chất lượng tăng trưởng theo hướng kinh tế xanh, kinh tế số và kinh tế tuần hoàn; trong đó, đầu tư tác động là kênh huy động nguồn lực bổ trợ, kết nối tài chính với các giá trị tích cực cho xã hội và môi trường.

Theo ông Nguyễn Lộc Hà, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần đổi mới công nghệ, cải tiến sản xuất và nâng cao năng lực quản trị trước những yêu cầu về giảm phát thải, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn sản xuất. Thành phố mong muốn các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính làm rõ tiêu chí lựa chọn, điều kiện tiếp nhận vốn; đồng thời kết nối nguồn vốn với hoạt động sản xuất, mở rộng đơn hàng và hợp tác thương mại cụ thể.

Đến tháng 11/2026, Dự án IIRV đã hỗ trợ khoảng 250 doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có 77 doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh thuộc các lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ, công nghiệp nhẹ, giáo dục, y tế, du lịch và môi trường./.

Lạc Nguyên

Đọc thêm

Doanh nghiệp có thể bị phạt tới 5% doanh thu vì vi phạm dữ liệu cá nhân

Doanh nghiệp có thể bị phạt tới 5% doanh thu vì vi phạm dữ liệu cá nhân

Vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân có thể bị phạt tới 3 tỷ đồng; riêng hành vi vi phạm quy định về chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới có thể bị phạt tới 5% doanh thu năm trước liền kề. Doanh nghiệp cần khẩn trương rà soát hệ thống thông tin, quy trình lưu trữ và quản lý dữ liệu để hạn chế rủi ro pháp lý, tài chính.
Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

(TBTCO) - Khung đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh do Bộ Tài chính ban hành sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực, xác định khoảng trống và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, hướng tới nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.
Việt Nam - Chile: Nhiều cơ hội mở rộng thị trường cho doanh nghiệp

Việt Nam - Chile: Nhiều cơ hội mở rộng thị trường cho doanh nghiệp

Với thế mạnh bổ trợ và nền tảng từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Chile (VCFTA), Hiệp định CPTPP, Việt Nam và Chile còn nhiều dư địa phát triển thương mại, đầu tư. Tổng thống Chile José Antonio Kast nhấn mạnh triển vọng về hợp tác nông nghiệp, thực phẩm, công nghệ và đổi mới sáng tạo, kết nối sâu hơn giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Ông Phạm Quang Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước giữ chức Bí thư Đảng ủy VCCI

Ông Phạm Quang Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước giữ chức Bí thư Đảng ủy VCCI

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố quyết định chỉ định ông Phạm Quang Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, giữ chức Bí thư Đảng ủy VCCI nhiệm kỳ 2025-2030.
Doanh nghiệp hưởng lợi từ việc Bộ Tài chính công bố 133 thủ tục hải quan và 51 thủ tục thuế

Doanh nghiệp hưởng lợi từ việc Bộ Tài chính công bố 133 thủ tục hải quan và 51 thủ tục thuế

(TBTCO) - Bộ Tài chính công bố danh mục 133 thủ tục hành chính lĩnh vực Hải quan và 51 thủ tục lĩnh vực Thuế được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc. Quy định mở rộng quyền lựa chọn địa điểm giải quyết hồ sơ, giúp giảm thời gian, chi phí đi lại, tạo thuận lợi hơn trong cho doanh nghiệp khi thực hiện nghĩa vụ thuế.
Hải quan tăng thu ngân sách hơn 420 tỷ đồng từ hậu kiểm

Hải quan tăng thu ngân sách hơn 420 tỷ đồng từ hậu kiểm

(TBTCO) - Thống kê trong 1 tháng (từ ngày 15/9 đến 14/10/2026), toàn ngành Hải quan thực hiện 173 cuộc kiểm tra sau thông quan, truy thu và xử phạt 443,97 tỷ đồng, trong đó số tiền thực thu ngân sách đạt 420,78 tỷ đồng.
DATC và VAMC phối hợp tổ chức Diễn đàn IPAF giai đoạn 2027 - 2028

DATC và VAMC phối hợp tổ chức Diễn đàn IPAF giai đoạn 2027 - 2028

(TBTCO) - Công ty TNHH Mua bán nợ Việt Nam (DATC) và Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) mới đây đã có buổi làm việc nhằm chia sẻ kinh nghiệm trong mua bán, xử lý nợ và thống nhất định hướng phối hợp tổ chức các hoạt động của Diễn đàn các Công ty Quản lý tài sản công quốc tế (IPAF) giai đoạn 2027 - 2028 tại Việt Nam.
NAPAS tổ chức Hội nghị Tổ chức Thành viên 2026, thúc đẩy phát triển các giải pháp thanh toán số an toàn

NAPAS tổ chức Hội nghị Tổ chức Thành viên 2026, thúc đẩy phát triển các giải pháp thanh toán số an toàn

(TBTCO) - Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) vừa tổ chức thành công Hội nghị Tổ chức Thành viên năm 2026. Đây là sự kiện thường niên nhằm tổng kết những kết quả phối hợp của NAPAS và các Tổ chức Thành viên trong năm 2026, đồng thời chia sẻ định hướng phát triển trong thời gian tới.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều