Có thể thực hiện 3 thủ tục bảo hiểm xã hội mà không phụ thuộc địa giới hành chính
Tạo thuận lợi khi giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế
Theo Quyết định số 3318/QĐ-BTC ngày 12/11/2026 của Bộ Tài chính về việc công bố Danh mục thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc, lĩnh vực bảo hiểm xã hội (BHXH) có 3 thủ tục được áp dụng cơ chế này.
Cụ thể gồm: Giải quyết chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; giải quyết hưởng BHXH một lần; thanh toán trực tiếp chi phí khám bệnh, chữa bệnh giữa cơ quan BHXH và người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT).
![]() |
| Có thể thực hiện 3 thủ tục bảo hiểm xã hội mà không phụ thuộc địa giới hành chính. Ảnh AI minh họa: LV |
Việc đưa 3 thủ tục trên vào danh mục thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính mang lại thuận lợi thiết thực cho người tham gia BHXH, BHYT. Theo đó, người dân có thể thực hiện thủ tục trong phạm vi toàn quốc, không bị giới hạn bởi địa bàn hành chính như trước đây.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những người thường xuyên di chuyển, thay đổi nơi làm việc hoặc sinh sống xa địa phương đã tham gia BHXH, BHYT. Thay vì phải bố trí thời gian trở về địa phương để giải quyết các công việc liên quan, người dân có thêm điều kiện tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, giảm thời gian và chi phí đi lại.
Đáng chú ý, cả 3 thủ tục được lựa chọn đều gắn trực tiếp với quyền lợi của người tham gia. Trong đó, thủ tục giải quyết hưởng BHXH một lần và giải quyết chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu, chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội liên quan đến việc bảo đảm quyền lợi về an sinh khi người lao động không còn hoặc chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu. Thủ tục thanh toán trực tiếp chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT giúp người tham gia được giải quyết quyền lợi trong những trường hợp đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về BHYT.
Theo danh mục được công bố, các thủ tục này thuộc thẩm quyền giải quyết của BHXH cấp tỉnh hoặc BHXH cơ sở. Khi có nhu cầu, người tham gia có thể liên hệ cơ quan BHXH để được hướng dẫn cụ thể về địa điểm tiếp nhận, thành phần hồ sơ và cách thức thực hiện đối với từng thủ tục.
Cần lưu ý, việc thực hiện thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính là thay đổi về phạm vi tiếp nhận và giải quyết hồ sơ, không làm thay đổi các điều kiện hưởng, mức hưởng hay thành phần hồ sơ theo quy định hiện hành. Đối với thanh toán trực tiếp chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT, cơ quan BHXH chỉ giải quyết đối với những trường hợp đáp ứng đủ điều kiện thanh toán trực tiếp theo pháp luật về BHYT.
Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số
Việc mở rộng phạm vi thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính là bước đi cụ thể trong quá trình đổi mới phương thức phục vụ của hệ thống BHXH Việt Nam. Thời gian qua, ngành BHXH đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Trong nỗ lực này, BHXH Việt Nam đã tham mưu Bộ Tài chính ban hành Công văn số 14229/BTC-BHXH ngày 11/9/2026 gửi Bộ Tư pháp về việc nghiên cứu, đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu. Đồng thời, ban hành Công văn số 3512/BHXH-VP ngày 9/9/2026 hướng dẫn toàn hệ thống triển khai các quy định mới về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông và trên môi trường điện tử.
Đặc biệt, việc triển khai Đề án 06 của Chính phủ đã tạo nền tảng quan trọng để ngành BHXH đẩy mạnh kết nối, khai thác và sử dụng dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính. Đến nay, hệ thống BHXH Việt Nam đã xác thực hơn 100,2 triệu thông tin công dân trong cơ sở dữ liệu do ngành quản lý với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. 100% cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT trên toàn quốc đã triển khai sử dụng căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID trong khám, chữa bệnh. Toàn hệ thống cũng đã xử lý hơn 3 triệu hồ sơ liên quan đến cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi, giải quyết chế độ mai táng phí, tử tuất...
Những kết quả này góp phần hình thành hệ sinh thái dữ liệu số phục vụ quản lý và tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp. Qua đó, tạo điều kiện đơn giản hóa quy trình, giảm giấy tờ và hạn chế tình trạng người dân phải cung cấp lại những thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu được kết nối, khai thác theo quy định.
Thời gian tới, BHXH Việt Nam tiếp tục rà soát, tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính trên cơ sở khai thác dữ liệu số; nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến, tăng tỷ lệ hồ sơ được tiếp nhận, xử lý và trả kết quả trên môi trường điện tử. Cùng với đó, ngành sẽ tăng cường công khai, minh bạch tiến độ giải quyết hồ sơ, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp theo dõi, giám sát và đánh giá chất lượng phục vụ.
Việc kết hợp cải cách thủ tục hành chính với chuyển đổi số không chỉ giúp giảm chi phí tuân thủ mà còn từng bước nâng cao khả năng tiếp cận chính sách an sinh xã hội, bảo đảm quyền lợi của người tham gia BHXH, BHYT được giải quyết kịp thời, thuận tiện hơn./.


