Trái phiếu đô thị và bước chuyển trong huy động vốn hạ tầng

Thu Hương
(TBTCO) - Việc mở thêm kênh trái phiếu đô thị tạo hướng tiếp cận nguồn vốn dài hạn cho hạ tầng TP. Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, khả năng thu hút nhà đầu tư còn phụ thuộc vào năng lực tài khóa, chất lượng dự án và minh bạch thông tin.
aa

Mở hướng từ cơ hội của TP. Hồ Chí Minh

Những công trình hạ tầng triển khai trong nhiều năm đòi hỏi nguồn vốn phù hợp với tiến độ thực hiện. Với TP. Hồ Chí Minh, yêu cầu này ngày càng rõ khi nhu cầu đầu tư gia tăng, trong khi ngân sách chỉ đáp ứng một phần. Việc mở thêm kênh trái phiếu đô thị vì thế không chỉ liên quan đến huy động vốn, mà còn gắn với cách chuẩn bị nguồn lực dài hạn cho phát triển.

Theo Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu đầu tư kết cấu hạ tầng vượt 3,17 triệu tỷ đồng, trong khi ngân sách dự kiến cân đối khoảng 975 nghìn tỷ đồng, đáp ứng 31%. Khoảng 69% còn lại phải huy động từ nguồn khác. Thành phố có gần 100 dự án giao thông và hạ tầng kỹ thuật trọng điểm, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,5 triệu tỷ đồng, cùng 90 dự án kêu gọi đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) giai đoạn 2026 - 2031 với hơn 1,27 triệu tỷ đồng.

Trái phiếu đô thị và bước chuyển trong huy động vốn hạ tầng
Dự án mở rộng tuyến cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Trung Lương.
Ảnh: Đức Thanh

Phía sau những con số là nhu cầu phát triển giao thông công cộng, kết nối vùng, giảm ùn tắc, chống ngập và cải thiện xử lý nước thải. TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân hai con số, duy trì tổng vốn đầu tư xã hội bình quân 5 năm tương đương 35 - 40% GRDP. Theo Quy hoạch tổng thể giai đoạn 2025 - 2050, dân số dự kiến đạt 18 triệu người năm 2030, 25 triệu người năm 2045 và vượt 27 triệu người năm 2050. Vì vậy, nguồn lực hạ tầng cần được tính toán cho cả chặng đường dài.

Trong bối cảnh đó, trái phiếu đô thị được xem như một kênh có thể bổ sung vốn trung và dài hạn, giúp thành phố chủ động thời điểm huy động, đa dạng hóa cơ cấu nợ. Không thay thế ngân sách hay các phương thức tài trợ khác, công cụ này tạo thêm lựa chọn cho những dự án triển khai nhiều năm. Tuy nhiên, hiệu quả huy động còn phụ thuộc chất lượng tín dụng của địa phương và niềm tin nhà đầu tư.

TP. Hồ Chí Minh triển khai cơ chế phát hành trái phiếu đô thị

UBND TP. Hồ Chí Minh giao Sở Tài chính phối hợp với Cơ quan điều hành VIFC-HCMC triển khai Nghị quyết số 76/2026/NQ-HĐND ngày 30/10 về phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình. Nguồn vốn huy động ưu tiên các dự án hạ tầng trọng điểm đáp ứng tiêu chuẩn xanh, xã hội, bền vững và bảo vệ môi trường. Việc triển khai phải bảo đảm đúng thẩm quyền, khả thi và hiệu quả.

Để mở rộng kênh huy động này, những bước đi về thể chế đã từng bước được triển khai. Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị định hướng phát triển.

TP. Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới. Tiếp đó, Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, có hiệu lực ngày 1/10/2026, xác lập cơ sở pháp lý cho việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm Tài chính quốc tế. Cùng Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội, các quy định này tạo nền tảng cho cơ chế huy động vốn.

Trên cơ sở đó, tại kỳ họp thứ Sáu, HĐND TP. Hồ Chí Minh khóa XI đã thông qua nghị quyết phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC). UBND thành phố là chủ thể phát hành, ưu tiên vốn cho hạ tầng theo tiêu chuẩn xanh, xã hội, bền vững và bảo vệ môi trường. Hoạt động phát hành phải công khai, minh bạch, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư; vốn sử dụng đúng mục đích, không chi thường xuyên và tuân thủ giới hạn nợ công.

Chất lượng tín dụng tạo sức hút

Cơ chế phát hành là bước khởi đầu, điều quan trọng hơn là đáp ứng yêu cầu nhà đầu tư. Trao đổi với phóng viên, ông Đỗ Lê Thành Đạt - Phó Giám đốc Khối Xếp hạng tín nhiệm và Nghiên cứu, VIS Rating cho rằng, sức hấp dẫn của trái phiếu đô thị trước hết đến từ sức khỏe ngân sách và khả năng trả nợ của thành phố. Đây là trái phiếu chính quyền địa phương, nghĩa vụ thanh toán từ ngân sách, không phụ thuộc dòng tiền từng công trình. Vì vậy, phát hành trong nước hay tại Trung tâm Tài chính quốc tế không phải yếu tố quyết định.

Theo ông Đạt, vốn dành cho dự án sẵn sàng triển khai sẽ củng cố niềm tin nhà đầu tư. Hồ sơ pháp lý, tiến độ giải phóng mặt bằng và lộ trình giải ngân vì thế cần rõ ràng. Dữ liệu tài khóa cũng cần được chuẩn hóa, công bố định kỳ để nhà đầu tư theo dõi nghĩa vụ trả nợ. Xếp hạng tín nhiệm độc lập cần phù hợp từng nhóm, với thang toàn cầu cho nhà đầu tư quốc tế và thang quốc gia cho nhà đầu tư trong nước.

Mở hướng tiếp cận vốn quốc tế qua trái phiếu đô thị

Tại TP. Hồ Chí Minh, VIFC-HCMC đã phối hợp với Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC) tổ chức cuộc họp tham vấn về phát hành trái phiếu quốc tế. Hoạt động này là một bước trong quá trình chuẩn bị các điều kiện để thành phố tiếp cận nguồn vốn dài hạn từ thị trường quốc tế. Tuy nhiên, từ việc hình thành cơ chế đến triển khai phát hành thực tế vẫn cần sự chuẩn bị về danh mục dự án, phương án huy động vốn, năng lực trả nợ và công bố thông tin.

Khi thành phố tiếp cận thị trường quốc tế, quản trị rủi ro càng cần được chú trọng. VIFC-HCMC đã trao đổi với các định chế tài chính Nhật Bản về khả năng phát hành trái phiếu bằng đồng Yên. Theo ông Đạt, vì nguồn thu ngân sách chủ yếu bằng đồng Việt Nam, chi phí vốn thực tế của các đợt phát hành ngoại tệ phụ thuộc nhiều vào chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Đây là yếu tố cần tính đến cùng với lãi suất trong phương án huy động.

Bên cạnh quản trị rủi ro, ông Đạt đề cập việc xây dựng khung trái phiếu xanh gắn với công khai danh mục sử dụng vốn. Trái phiếu xanh đô thị tại Johannesburg (Nam Phi) năm 2014 và Mexico City (Mexico) năm 2016 từng ghi nhận lượng đăng ký mua vượt mức nhiều lần. Tại TP. Hồ Chí Minh, định hướng ưu tiên dự án theo tiêu chuẩn xanh, xã hội và bền vững đã được đưa vào nghị quyết, làm cơ sở chuẩn bị điều kiện phát hành.

Xa hơn, đợt phát hành đầu tiên của TP. Hồ Chí Minh, theo ông Đạt, sẽ tạo mức lợi suất tham chiếu và chuẩn mực công bố thông tin cho thị trường. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy trái phiếu đô thị thường phát triển từng bước, từ phát hành nội tệ để xây dựng lịch sử tín dụng, mở rộng sang trái phiếu xanh, rồi phát hành ngoại tệ hướng tới nhà đầu tư quốc tế. Niềm tin cần được tạo dựng qua từng lần tiếp cận thị trường.

Cách tiếp cận này phù hợp với hai kênh huy động từ các nghị quyết của HĐND TP. Hồ Chí Minh thông qua ngày 30/10/2026. Kênh trong nước bằng đồng Việt Nam góp phần phát triển cơ sở nhà đầu tư nội địa; kênh trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại VIFC-HCMC mở rộng tiếp cận vốn nước ngoài. Hai kênh bổ trợ nhau, cùng đòi hỏi minh bạch thông tin và bảo đảm nghĩa vụ trả nợ.

Nhìn rộng hơn, ông Phùng Xuân Minh, Chủ tịch HĐQT Công ty Xếp hạng tín nhiệm Saigon Ratings, dẫn số liệu Bộ Tài chính cho biết, nhu cầu đầu tư hạ tầng cả nước giai đoạn 2026 - 2030 tối thiểu 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 1.400 tỷ USD và khoảng 40% GDP quốc gia. Theo ông, mô hình Trung tâm Tài chính quốc tế “một trung tâm - hai địa điểm” tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng mở thêm hướng tiếp cận vốn quốc tế.

Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng ngày càng lớn, việc mở rộng các kênh huy động vốn dài hạn có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển đô thị. Với TP. Hồ Chí Minh, cơ chế phát hành trái phiếu đô thị đã được xác lập, song khả năng thu hút nhà đầu tư còn phụ thuộc vào chất lượng dự án, năng lực tài khóa và minh bạch thông tin. Đây là những nền tảng cần thiết để trái phiếu đô thị từng bước phát huy vai trò bổ sung nguồn vốn dài hạn cho phát triển hạ tầng thành phố./.

Thu Hương

Đọc thêm

Chứng khoán Châu Á Thái Bình Dương bị phạt gần 700 triệu đồng do có nhiều vi phạm

Chứng khoán Châu Á Thái Bình Dương bị phạt gần 700 triệu đồng do có nhiều vi phạm

(TBTCO) - Công ty cổ phần Chứng khoán Châu Á Thái Bình Dương (APS) bị xử phạt gần 700 triệu đồng do 5 vi phạm liên quan đến hoạt động đầu tư, cho vay giao dịch ký quỹ, bố trí nhân sự và lưu giữ hồ sơ.
Ông Thomas Nguyễn (SSI): Việt Nam là một trong những thị trường hấp dẫn nhất thế giới

Ông Thomas Nguyễn (SSI): Việt Nam là một trong những thị trường hấp dẫn nhất thế giới

(TBTCO) - Trong cuộc phỏng vấn trực tiếp trên NYSE Live tại Sở Giao dịch Chứng khoán New York (Mỹ), ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường nước ngoài của SSI đánh giá cao triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh những cải cách về khả năng tiếp cận thị trường và cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế sau nâng hạng.
ABBank lên kế hoạch thưởng cổ phiếu tỷ lệ 12%, đưa vốn điều lệ tiến sát 18.000 tỷ đồng

ABBank lên kế hoạch thưởng cổ phiếu tỷ lệ 12%, đưa vốn điều lệ tiến sát 18.000 tỷ đồng

(TBTCO) - ABBank dự kiến phát hành 192,8 triệu cổ phiếu thưởng với tỷ lệ 12%, qua đó tăng vốn điều lệ thêm hơn 1.928 tỷ đồng, lên gần 18.000 tỷ đồng. Đợt phát hành dự kiến triển khai quý IV/2026, nằm trong phương án tăng vốn được Đại hội đồng cổ đông bất thường thông qua, nhằm bổ sung nguồn lực tài chính và mở rộng dư địa tăng trưởng tín dụng.
Ngân hàng Nhà nước hút ròng hơn 27 nghìn tỷ đồng, tỷ giá USD/VND giảm tháng thứ tư liên tiếp

Ngân hàng Nhà nước hút ròng hơn 27 nghìn tỷ đồng, tỷ giá USD/VND giảm tháng thứ tư liên tiếp

(TBTCO) - Theo Chứng khoán Vietcap, thanh khoản liên ngân hàng nhìn chung ổn định, dù Ngân hàng Nhà nước hút ròng 27,3 nghìn tỷ đồng trong tháng 10, song áp lực thanh khoản cuối năm có thể gia tăng khi tín dụng tăng tốc. Trong khi đó, tỷ giá USD/VND giảm tháng thứ tư liên tiếp, với các yếu tố đan xen chi phối đà tăng giá của đồng VND.
Chứng khoán ngày 16/11: VN-Index tăng nhẹ, sắc đỏ chiếm ưu thế

Chứng khoán ngày 16/11: VN-Index tăng nhẹ, sắc đỏ chiếm ưu thế

VN-Index thu hẹp đà tăng về cuối phiên đầu tuần khi áp lực bán gia tăng trên diện rộng. Khối lượng khớp lệnh xuống thấp nhất trong khoảng hai tháng, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư.
Chứng khoán phái sinh ngày 16/11: Giao dịch thận trọng khi VN30-Index giằng co

Chứng khoán phái sinh ngày 16/11: Giao dịch thận trọng khi VN30-Index giằng co

(TBTCO) - Cả 4 hợp đồng tương lai dựa trên VN30 đồng loạt giảm giá và đóng cửa thấp hơn chỉ số cơ sở trong phiên 16/11. Thanh khoản hợp đồng chính tiếp tục giảm, trong bối cảnh VN30-Index gần như đi ngang.
Lợi suất trái phiếu chính phủ giảm nhẹ ở phần lớn kỳ hạn trên thị trường thứ cấp

Lợi suất trái phiếu chính phủ giảm nhẹ ở phần lớn kỳ hạn trên thị trường thứ cấp

(TBTCO) - Trong tuần từ 9/11 - 13/11, lợi suất trái phiếu chính phủ thứ cấp kỳ hạn 2, 3, 5, 10 và 15 năm cùng giảm 1 điểm cơ bản, kỳ hạn 1 năm và 7 năm không thay đổi.
42 triệu cổ phiếu Helio Energy chính thức giao dịch trên HOSE

42 triệu cổ phiếu Helio Energy chính thức giao dịch trên HOSE

(TBTCO) - 42 triệu cổ phiếu HIO của Công ty cổ phần Helio Energy chính thức giao dịch trên HOSE từ ngày 16/11, với giá tham chiếu 9.900 đồng/cổ phiếu.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều

Chứng khoán

Chứng khoán quốc tế

GSPC -12.15
17/11 | -12.15 (7,404.44 -12.15 (-0.16%))
DJI -172.19
17/11 | -172.19 (51,435.98 -172.19 (-0.33%))
IXIC -59.59
17/11 | -59.59 (24,450.17 -59.59 (-0.24%))
NYA -75.71
17/11 | -75.71 (24,088.30 -75.71 (-0.31%))
XAX +109.38
17/11 | +109.38 (7,975.66 +109.38 (+1.39%))
BUK100P -1.34
17/11 | -1.34 (1,080.89 -1.34 (-0.12%))
RUT -4.09
17/11 | -4.09 (2,738.85 -4.09 (-0.15%))
VIX -0.14
17/11 | -0.14 (22.77 -0.14 (-0.61%))
FTSE -121.56
17/11 | -121.56 (10,759.99 -121.56 (-1.12%))
GDAXI -311.40
17/11 | -311.40 (26,287.24 -311.40 (-1.17%))
FCHI -91.27
17/11 | -91.27 (8,260.73 -91.27 (-1.09%))
STOXX50E -74.86
17/11 | -74.86 (6,273.49 -74.86 (-1.18%))
N100 -19.45
17/11 | -19.45 (1,891.46 -19.45 (-1.02%))
BFX -100.40
17/11 | -100.40 (6,000.93 -100.40 (-1.65%))
MOEX.ME -0.11
17/11 | -0.11 (85.20 -0.11 (-0.13%))
HSI -245.67
17/11 | -245.67 (23,508.17 -245.67 (-1.03%))
STI -74.05
17/11 | -74.05 (5,109.13 -74.05 (-1.43%))
AXJO -161.50
17/11 | -161.50 (8,883.20 -161.50 (-1.79%))
AORD -168.10
17/11 | -168.10 (8,997.30 -168.10 (-1.83%))
BSESN +427.40
17/11 | +427.40 (82,532.19 +427.40 (+0.52%))
JKSE -16.23
17/11 | -16.23 (5,304.75 -16.23 (-0.30%))
KLSE -12.88
17/11 | -12.88 (1,575.15 -12.88 (-0.81%))
NZ50 +3.19
17/11 | +3.19 (14,306.96 +3.19 (+0.02%))
KS11 -132.02
17/11 | -132.02 (4,968.48 -132.02 (-2.59%))
TWII -947.97
17/11 | -947.97 (40,092.11 -947.97 (-2.31%))
GSPTSE -57.69
17/11 | -57.69 (35,664.44 -57.69 (-0.16%))
BVSP +1,690.59
17/11 | +1,690.59 (170,986.00 +1,690.59 (+1.00%))
MXX +39.13
17/11 | +39.13 (71,244.11 +39.13 (+0.05%))
MERV 0.00
17/11 | 0.00 (2,848,945.25 0.00 (0.00%))
TA125.TA +12.32
17/11 | +12.32 (3,880.96 +12.32 (+0.32%))
CASE30 -518.20
17/11 | -518.20 (51,681.60 -518.20 (-0.99%))
JN0U.JO -52.87
17/11 | -52.87 (6,506.51 -52.87 (-0.81%))
FPACEPE-USD-TR.FGI -13.29
17/11 | -13.29 (9,958.35 -13.29 (-0.13%))
DX-Y.NYB +0.07
17/11 | +0.07 (103.62 +0.07 (+0.07%))
FPACEBOUS-USD-TR.FGI -24.77
17/11 | -24.77 (10,730.42 -24.77 (-0.23%))
125904-USD-STRD -33.24
17/11 | -33.24 (2,744.79 -33.24 (-1.20%))
XDB +0.05
17/11 | +0.05 (131.94 +0.05 (+0.04%))
XDE -0.08
17/11 | -0.08 (109.90 -0.08 (-0.07%))
FPCPEXVE-USD-TR.FGI -0.58
17/11 | -0.58 (10,545.03 -0.58 (-0.01%))
000001.SS -17.99
17/11 | -17.99 (3,584.58 -17.99 (-0.50%))
N225 -801.59
17/11 | -801.59 (58,860.43 -801.59 (-1.34%))
XDN +0.01
17/11 | +0.01 (62.73 +0.01 (+0.02%))
XDA +0.01
17/11 | +0.01 (67.39 +0.01 (+0.02%))
FPCPEXVA-USD-TR.FGI -61.75
17/11 | -61.75 (6,759.29 -61.75 (-0.91%))