Một trong những thay đổi rõ nét trên thị trường bất động sản TP. Hồ Chí Minh thời gian qua là dữ liệu quy hoạch, đất đai và phát triển đô thị đang từng bước được đưa lên môi trường số, thay vì phân tán tại nhiều cơ quan quản lý như trước đây.
Theo Quyết định 4944/QĐ-UBND, UBND TP. Hồ Chí Minh đã công bố danh mục dữ liệu mở của thành phố với 142 tập dữ liệu, được phân thành 11 nhóm chủ đề và cung cấp trên Cổng thông tin dữ liệu TP. Hồ Chí Minh để tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng.
 |
| Dữ liệu đất đai - hạ tầng mới của thị trường bất động sản. Ảnh: Đức Thanh |
Đáng chú ý, nhiều dữ liệu trong danh mục có liên quan trực tiếp đến hoạt động phát triển đô thị và thị trường bất động sản, như quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000, cơ sở dữ liệu GIS về biệt thự cũ, giá vật liệu xây dựng, đơn giá nhân công, các dự án nhà ở thương mại, chỉ số giá xây dựng...
Việc đưa những dữ liệu này lên môi trường số không chỉ tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình tra cứu, mà còn có ý nghĩa lớn hơn đối với việc thu hẹp khoảng cách thông tin trên thị trường.
Theo ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), khi cơ sở dữ liệu giao dịch được xây dựng tập trung, đầy đủ và minh bạch hơn, khoảng cách thông tin giữa các chủ thể trên thị trường sẽ từng bước được thu hẹp. Khi các giao dịch được ghi nhận đầy đủ, mặt bằng giá có thêm cơ sở tham chiếu, qua đó hạn chế tình trạng tạo giá ảo hoặc thao túng giá.
Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng với bất động sản, bởi quy hoạch, pháp lý và thông tin về tài sản thường quyết định trực tiếp đến giá trị cũng như mức độ an toàn của một giao dịch. Với doanh nghiệp, dữ liệu pháp lý còn giúp xác định một dự án có đủ điều kiện triển khai, huy động vốn hoặc đưa sản phẩm ra thị trường hay không.
Mở dữ liệu mới chỉ là bước khởi đầu. Giá trị của hạ tầng dữ liệu không nằm ở số lượng thông tin được công bố, mà phụ thuộc vào chất lượng, độ chính xác, tính cập nhật và khả năng liên thông giữa các hệ thống.
Theo quy định của TP. Hồ Chí Minh, các đơn vị chủ quản dữ liệu có trách nhiệm xây dựng, cập nhật và quản lý dữ liệu, bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, đồng thời tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trung tâm Chuyển đổi số TP. Hồ Chí Minh có nhiệm vụ tích hợp các cơ sở dữ liệu vào Kho dữ liệu dùng chung, hướng dẫn kết nối, chia sẻ và cập nhật theo các tiêu chuẩn kỹ thuật, cấu trúc thống nhất.
Đây chính là điều kiện để dữ liệu có thể chuyển từ một “kho thông tin” thành hạ tầng phục vụ thị trường. Một cơ sở dữ liệu dù quy mô lớn nhưng nếu chậm cập nhật, thiếu dữ liệu giao dịch thực tế hoặc không thể kết nối giữa các ngành thì vẫn khó trở thành nguồn tham chiếu đủ tin cậy cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Từ thực tiễn doanh nghiệp, ông Đoàn Anh Đức, Giám đốc Phát triển Kinh doanh Công ty TNHH Công nghệ Bất động sản MOSO cho rằng, chuyển đổi số đang chuyển từ một lựa chọn mang tính xu hướng thành yêu cầu thực tế đối với doanh nghiệp bất động sản. Song, vấn đề không đơn thuần nằm ở việc đưa thêm công nghệ vào quy trình, mà phải hình thành được hạ tầng dữ liệu có chất lượng. Trong đó, thông tin được chuẩn hóa, xác thực và có khả năng kết nối giữa các bên tham gia thị trường.
“Dữ liệu được chuẩn hóa có thể tác động trực tiếp đến tốc độ xử lý hồ sơ, chi phí vận hành và khả năng kiểm soát rủi ro. Khi quy trình được số hóa, doanh nghiệp có thể tự động hóa nhiều khâu, kết nối với ngân hàng, hỗ trợ đánh giá hồ sơ tín dụng, theo dõi tiến độ xử lý và kiểm tra thông tin bất động sản trước khi giao dịch”, ông Đức chia sẻ.
Ở góc độ thị trường, bà Đỗ Thị Thu Giang, Giám đốc toàn quốc Bộ phận Tư vấn, Savills Việt Nam cho rằng, nếu được triển khai đồng bộ, hệ thống dữ liệu đất đai thống nhất cùng cơ chế định giá minh bạch có thể tạo nền tảng cho một thị trường bất động sản chuyên nghiệp hơn. Khi đó, năng lực phát triển và khai thác hiệu quả tài sản sẽ ngày càng trở thành yếu tố quan trọng.
Quan trọng hơn, khi dữ liệu thị trường được cập nhật đầy đủ và minh bạch, đây có thể trở thành cơ sở để các chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và phát triển thị trường bất động sản được thiết kế sát hơn với nhu cầu thực tế.
Như vậy, giá trị lớn nhất của việc mở dữ liệu đất đai không chỉ nằm ở việc “ai cũng có thể tra cứu”, mà ở khả năng hình thành một nền tảng thông tin chung, nơi Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng tiếp cận một nguồn dữ liệu đáng tin cậy. Khi đó, dữ liệu có thể trở thành một lớp hạ tầng mới, góp phần định hình lại cách thị trường bất động sản vận hành, định giá và phân bổ nguồn lực.
