Đà giảm diễn ra sau khi giá đường neo ở vùng cao nhất trong hơn hai năm trong bối cảnh thị trường đồng thời chịu sức ép từ cả triển vọng nguồn cung và nhu cầu tiêu thụ. Về phía nguồn cung, diễn biến trên thị trường năng lượng đang làm thay đổi bài toán phân bổ mía giữa đường và ethanol, trong khi ở phía cầu, nhu cầu nhập khẩu của Ấn Độ được dự báo thấp hơn kỳ vọng.

Trước hết, áp lực đến từ giá dầu - yếu tố có mối liên hệ trực tiếp với quyết định sản xuất đường và ethanol tại các quốc gia trồng mía lớn. Giá dầu thô giảm khoảng 3% trong phiên hôm qua, xuống mức thấp nhất trong một tuần. Khi dầu giảm giá, ethanol trở nên kém cạnh tranh hơn so với nhiên liệu hóa thạch, qua đó làm giảm sức hấp dẫn của việc sử dụng mía để sản xuất ethanol tại những quốc gia có thể linh hoạt giữa hai sản phẩm.

Brazil là tâm điểm của tác động này. Sản lượng mía niên vụ 2026 - 2027 của nước này dự kiến đạt 705,2 triệu tấn, tăng 4,7%, chỉ thấp hơn mức kỷ lục. Với nguồn nguyên liệu dồi dào, nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức thấp, các nhà máy có thể có thêm động lực dành mía cho sản xuất đường thay vì ethanol. Điều này có thể làm nguồn cung đường tăng cao hơn kỳ vọng và gây thêm sức ép lên giá.

Giá đường rơi xuống mức thấp nhất trong hai tuần. Ảnh: TL.

Không chỉ nguồn cung có nguy cơ gia tăng, triển vọng tiêu thụ trên thị trường quốc tế cũng đang kém tích cực hơn, đặc biệt từ Ấn Độ - một trong những thị trường đường lớn. Nước này nhiều khả năng sẽ không sử dụng hết hạn ngạch nhập khẩu được cấp. Theo Công ty Nghiên cứu và tư vấn về thị trường nông sản của Ấn Độ - Greenleaf, các nhà máy và nhà tinh luyện của nước này có thể chỉ nhập khoảng 500.000 tấn, tương đương một nửa hạn ngạch.

Lý do nằm ở nguồn cung nội địa đang tương đối dồi dào khiến nhu cầu phải tìm nguồn hàng từ thị trường quốc tế giảm xuống. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất đường và năng lượng sinh học Ấn Độ (ISMA), sản lượng đường niên vụ hiện tại đạt khoảng 27,9 triệu tấn, gần tương đương nhu cầu tiêu thụ nội địa 28-28,5 triệu tấn. Trong khi đó, tồn kho đầu niên vụ mới có thể đạt khoảng 3,5 triệu tấn, đủ đáp ứng nhu cầu trong mùa lễ hội từ tháng 8 đến tháng 11.

Nguồn cung tại Ấn Độ còn được kỳ vọng cải thiện khi vụ ép mía mới dự kiến bắt đầu từ giữa tháng 10. Riêng sản lượng đường trong tháng này có thể đạt khoảng 1 triệu tấn, cao hơn đáng kể mức thông thường 300.000 - 400.000 tấn. Việc nguồn cung vụ mới sắp được bổ sung khiến các nhà máy không chịu nhiều áp lực phải nhập khẩu ngay trong thời điểm hiện tại.

Bên cạnh đó, giá đường nội địa Ấn Độ đã giảm gần 20%, khiến nhập khẩu trở nên kém hấp dẫn về mặt kinh tế. Khi vừa có đủ nguồn cung trong nước, vừa phải đối mặt với giá nội địa thấp, các nhà máy có thêm lý do để chờ nguồn cung vụ mới thay vì sử dụng toàn bộ hạn ngạch nhập khẩu. Điều này có thể khiến nhu cầu đường từ thị trường quốc tế thấp hơn dự kiến và tiếp tục tạo áp lực lên giá đường thế giới.