Hoàn thiện cơ chế quản lý chứng chỉ hành nghề

Một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán là việc hoàn thiện các quy định liên quan đến hành nghề chứng khoán.

Theo đó, dự thảo bổ sung thuật ngữ “tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán” tại Điều 4 Luật Chứng khoán, nhằm xác định rõ các tổ chức thuộc phạm vi áp dụng, đồng thời tạo cơ sở cho việc quản lý, giám sát người hành nghề và người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán.

Người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán phải thực hiện nghĩa vụ tham gia tập huấn hằng năm. Ảnh: Đức Thanh

Đối với điều kiện cấp chứng chỉ, dự thảo sửa đổi Điều 97 theo hướng người đề nghị cấp chứng chỉ phải đạt yêu cầu trong kỳ thi sát hạch phù hợp với loại chứng chỉ hành nghề chứng khoán đề nghị cấp.

Đáng chú ý, cơ chế thu hồi và cấp lại chứng chỉ cũng được điều chỉnh theo hướng vừa tăng cường quản lý, vừa bảo đảm quyền lợi của người được cấp chứng chỉ. Dự thảo bổ sung các trường hợp thu hồi chứng chỉ gắn với yêu cầu duy trì năng lực chuyên môn và quá trình tham gia thực tế trên thị trường. Cụ thể, người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán không thực hiện nghĩa vụ tham gia tập huấn hằng năm trong 3 năm liên tục hoặc không làm việc tại tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán trong 3 năm liên tục sẽ bị thu hồi chứng chỉ.

Dự thảo cũng giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, thu hồi chứng chỉ; việc quản lý, giám sát người hành nghề và người được cấp chứng chỉ; cũng như việc tổ chức thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán.

Theo cơ quan soạn thảo, việc hoàn thiện các quy định về hành nghề chứng khoán nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm của người hành nghề trong bối cảnh quy mô, sản phẩm và phương thức giao dịch trên thị trường ngày càng đa dạng, phức tạp.

Siết kỷ luật nghề nghiệp, nâng chất lượng tư vấn

Không chỉ hoàn thiện cơ chế quản lý chứng chỉ, dự thảo còn sửa đổi Điều 98 theo hướng phân định rõ hơn trách nhiệm giữa người hành nghề chứng khoán và người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán. Theo dự thảo, người hành nghề chứng khoán chỉ được hành nghề với tư cách đại diện cho tổ chức nơi mình làm việc; không được mở, quản lý tài khoản giao dịch chứng khoán tại công ty chứng khoán khác, trừ trường hợp công ty chứng khoán nơi mình đang làm việc không có nghiệp vụ môi giới chứng khoán.

Đối với người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán, dự thảo quy định không được đồng thời làm việc cho từ hai tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán trở lên và phải thực hiện nghĩa vụ tham gia tập huấn hằng năm.

Việc phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể được kỳ vọng tăng tính minh bạch, hạn chế xung đột lợi ích và nâng cao kỷ luật nghề nghiệp. Yêu cầu này càng trở nên đáng chú ý trong bối cảnh hoạt động chia sẻ thông tin, phân tích và khuyến nghị đầu tư trên các nền tảng trực tuyến, đặc biệt là mạng xã hội, ngày càng phổ biến.

Thời gian qua, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đã yêu cầu các công ty chứng khoán tăng cường quản lý, giám sát người hành nghề, trong đó lưu ý hoạt động chia sẻ thông tin và khuyến nghị đầu tư trên mạng xã hội, nhằm bảo đảm người hành nghề thực hiện đúng phạm vi được tổ chức sử dụng lao động phân công, ủy quyền.

Trao đổi với phóng viên, ông Lương Duy Phước - Giám đốc Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán Kafi cho rằng, trong những năm gần đây, sự bùng nổ của mạng xã hội đã tạo ra một hệ sinh thái thông tin đầu tư rất phong phú, nhưng đồng thời cũng khiến ranh giới giữa chia sẻ kiến thức và tư vấn đầu tư có thu phí, giữa nhận định cá nhân và khuyến nghị đầu tư có trách nhiệm trở nên khó phân biệt.

Theo ông Phước, trong môi trường thông tin đa chiều, nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là những người chưa có nhiều kinh nghiệm, có thể gặp khó khăn khi đánh giá chất lượng và mức độ tin cậy của các thông tin, khuyến nghị trên mạng xã hội. Việc đưa hoạt động tư vấn và hành nghề vào khuôn khổ rõ ràng hơn vì vậy không chỉ có ý nghĩa đối với công tác quản lý, mà còn góp phần nâng cao chất lượng thông tin trên thị trường.

“Khi hoạt động tư vấn được đưa vào khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn, chỉ những người có chuyên môn và được ủy quyền mới đưa ra khuyến nghị chính thức, chất lượng thông tin trên thị trường sẽ được nâng lên đáng kể” - ông Phước nhận định.

Theo chuyên gia của Kafi, yêu cầu nâng chuẩn đối với người hành nghề cũng góp phần tạo sự phân biệt rõ hơn giữa các khuyến nghị đầu tư mang tính chuyên nghiệp, có trách nhiệm với những quan điểm cá nhân được chia sẻ trên không gian mạng. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ông Phước nhấn mạnh, khi nhà đầu tư có thể tiếp cận nguồn thông tin và tư vấn với chất lượng tốt hơn, niềm tin đối với thị trường cũng được củng cố. Đây là một trong những nền tảng để dòng tiền tham gia thị trường theo hướng ổn định, dài hạn hơn.