Chủ động hội nhập, thực hiện cam kết quốc tế về thuế

Trong các ngày 17-18/4 vừa qua, Cục Thuế tổ chức Hội nghị tập huấn, trao đổi kinh nghiệm trong công tác kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết, đây là hoạt động nghiệp vụ có ý nghĩa quan trọng, diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang đứng trước những biến động khó lường, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải siết chặt kỷ cương tài chính, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý thuế đối với doanh nghiệp có yếu tố xuyên biên giới.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh phát biểu tại hội nghị.

Ông Đặng Ngọc Minh nhấn mạnh, năm 2025 tiếp tục là năm thách thức đối với quản lý thuế, khi “cơn bão” thuế quan giữa các nền kinh tế lớn và bất ổn địa chính trị toàn cầu đang tác động trực tiếp tới hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh. Trong bối cảnh đó, hiện tượng chuyển giá, né tránh nghĩa vụ thuế tại các doanh nghiệp có giao dịch liên kết ngày càng diễn biến phức tạp, tinh vi hơn, đặc biệt thông qua các chính sách giá nội bộ tập đoàn nhằm tối thiểu hóa nghĩa vụ thuế, làm xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận ra nước ngoài.

Trước thực tế đó, việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, ngăn ngừa hành vi chuyển giá không chỉ là yêu cầu nghiệp vụ, mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm đảm bảo công bằng, minh bạch, bảo vệ lợi ích ngân sách quốc gia và giữ vững môi trường đầu tư lành mạnh.

Theo Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh, Việt Nam đã có bước tiến quan trọng trong quá trình hội nhập thuế quốc tế. Từ năm 2017, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 100 của Diễn đàn BEPS (Khuôn khổ hợp tác toàn cầu về chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận), và đang nghiêm túc triển khai 4 tiêu chuẩn tối thiểu của Diễn đàn này.

Trong đó, đáng chú ý là Hành động BEPS 14 - về giải quyết tranh chấp thuế, yêu cầu các quốc gia thành viên triển khai thủ tục thỏa thuận song phương (MAP) và thúc đẩy áp dụng thỏa thuận APA (thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế), tạo sự ổn định và tiên liệu cho các doanh nghiệp trong hoạt động chuyển giá.

Đặc biệt, ngày 29/11/2023, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 107/2023/QH15, chính thức đặt nền móng pháp lý cho việc áp dụng thuế thu nhập DN bổ sung theo Quy tắc thuế tối thiểu toàn cầu - một trong những bước đi chiến lược để chống thất thu, củng cố nguồn lực tài chính quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa. Cục Thuế đã được Bộ Tài chính giao chủ trì soạn thảo nghị định hướng dẫn thi hành nghị quyết quan trọng này.

Nâng cao năng lực thực tiễn

Tại hội nghị, các đại biểu đến từ các Ban/đơn vị chuyên môn và Chi cục Thuế khu vực trên cả nước đã cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong kiểm tra doanh nghiệp có giao dịch liên kết - một trong những nghiệp vụ phức tạp và đòi hỏi trình độ chuyên môn cao trong công tác quản lý thuế hiện nay.

Ba chuyên đề lớn được tập trung thảo luận tại hội nghị gồm: Phân tích, đánh giá hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết, đặc biệt là kỹ năng loại trừ khác biệt trọng yếu và lựa chọn phương pháp xác định giá phù hợp; Kiểm tra chi phí dịch vụ nội bộ trong tập đoàn như chi phí quản lý, bản quyền…, những khoản mục dễ bị lợi dụng để chuyển giá; Kỹ thuật thu thập và khai thác dữ liệu so sánh từ các nguồn tin cậy như cơ sở dữ liệu ngành, thương mại, thông tin công khai...

Các chuyên gia JICA (Nhật Bản) và đại diện các đơn vị nghiệp vụ báo cáo chuyên đề tại hội nghị.

Đây là cơ hội để các cán bộ ngành Thuế nâng cao hiểu biết chuyên sâu, cập nhật kịp thời các quy định và thực tiễn quốc tế, từ đó nâng cao chất lượng kiểm tra thuế, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài, các tập đoàn đa quốc gia hoạt động tại Việt Nam.

Hội nghị lần này không chỉ đơn thuần là hoạt động tập huấn nghiệp vụ, mà còn là diễn đàn kết nối kinh nghiệm, củng cố kỷ cương, tăng cường hiệu quả quản lý thuế theo hướng hiện đại, minh bạch và hội nhập sâu rộng. Qua đó, khẳng định vai trò nòng cốt của ngành Thuế trong nhiệm vụ giữ vững kỷ cương tài chính, đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững trong bối cảnh hội nhập toàn diện./.