Chiều 18/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027.
Phát biểu tại tổ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá, từ tình hình 9 tháng của năm 2026, có thể thấy rõ một điểm mới rất quan trọng là tư duy, nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành đã có chuyển biến rõ nét, tích cực. Kết quả đạt được có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở; tư duy, cách thức xử lý công việc đã thay đổi rất nhiều, hiệu quả, trực tiếp, sát sườn hơn.
 |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại tổ. Ảnh: Đức Thanh |
Chính phủ xây dựng kế hoạch chi tiết, giao nhiệm vụ cụ thể, phân công rõ cơ quan chủ trì, phối hợp, tiến độ, thời gian thực hiện và kết quả phải đạt được. “Chúng ta không báo cáo theo kiểu họp bao nhiêu cuộc, ban hành bao nhiêu văn bản nữa, mà đến ngày đến giờ kết quả đâu, và kết quả đó có đạt chất lượng hay không - đấy mới là yêu cầu”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Về hoàn thiện thể chế, Thủ tướng đánh giá cách làm đã đổi mới rất nhiều, sự phối hợp giữa Chính phủ và các cơ quan của Quốc hội rất chặt chẽ, trách nhiệm. Chính phủ nghiêm túc, cầu thị tiếp thu, lắng nghe ý kiến để hoàn thiện các dự án luật.
Trong năm 2026, khối lượng công việc là rất lớn với nhiều luật đặc biệt quan trọng, nhưng kết quả thể chế hóa rất nhanh. Ngay trong năm đầu nhiệm kỳ, cơ bản các chủ trương, định hướng lớn đã được thể chế hóa thành văn bản quy phạm pháp luật. Chính phủ cũng đổi mới cách làm, bắt buộc khi trình Quốc hội phải có dự thảo nghị định, thông tư kèm theo; không còn nợ đọng văn bản hướng dẫn, không tạo ra những ách tắc mới.
Phân tích về điều hành vĩ mô, Thủ tướng cho rằng nếu không nhạy bén, kịp thời thì không thể giữ được lạm phát như vừa qua. Khi giá dầu thế giới tăng từ 65 USD lên gần 90 USD/thùng, nếu không áp dụng ngay các biện pháp thuế, phí, giá xăng dầu trong nước sẽ tăng khoảng 60% đến 80%, kéo theo tác động vòng hai tới giá các mặt hàng khác.
Trong khi nhiều nước chịu áp lực lạm phát lớn, phải tăng lãi suất ngân hàng trung ương, Việt Nam vẫn bảo đảm cung ứng xăng dầu đầy đủ với mức giá hợp lý. So với các nước trong khu vực thì giá xăng dầu Việt Nam đang ở mức thấp nhất.
“Ngân sách như vậy là hụt thu rất nhiều, nhưng để chia sẻ với nền kinh tế, với thực tiễn, trách nhiệm với người dân và người tiêu dùng, chúng tôi vẫn kiểm soát”, Thủ tướng chia sẻ.
Cùng với đó, dù nhu cầu điện tăng cao, có thời điểm rất khó khăn, việc điều hành vẫn bảo đảm cung ứng điện, không tăng giá điện, góp phần kiểm soát mặt bằng giá cả, giữ lạm phát ở mức 4,52%. Đây là cố gắng rất lớn trong điều hành vĩ mô.
 |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại tổ. Ảnh: Đức Thanh |
“Nếu lạm phát tăng thì thành quả tăng trưởng sẽ bị xói mòn và người dân không được hưởng từ những thành quả đó”, Thủ tướng nhấn mạnh. Tăng trưởng cao là nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhưng phải trên nền tảng rất ổn định. Năm tới phải tiếp tục kiên định ổn định vĩ mô, áp dụng các biện pháp đồng bộ để kiểm soát lạm phát, giữ vững các cân đối lớn.
Về mức độ lan tỏa của tăng trưởng, Thủ tướng cho biết tăng trưởng đến từ công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ, du lịch, xuất nhập khẩu; từ cả tổng cầu và phía cung, đầu tư công, đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài.
Năm nay, giảm thu qua các chính sách vào khoảng 235.000 tỷ đồng, đồng thời gia hạn khoảng 125.000 tỷ đồng để giảm áp lực dòng tiền cho doanh nghiệp, cá nhân, hộ kinh doanh.
Trên cơ sở giảm thu như vậy, ước thu cả năm 2026 vẫn đạt trên 3 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 14% so với số thực hiện năm 2025.
Theo Thủ tướng, trong điều kiện đã giảm thu, tăng chi trợ cấp và an sinh xã hội, kết quả thu ngân sách chứng tỏ sức khỏe của nền kinh tế là thực chất. “Sức khỏe của nền kinh tế chúng ta đo bằng con số thu ngân sách, thu có thu được hay không, nền kinh tế có tăng trưởng hay không là từ con số thu ngân sách”, Thủ tướng cho hay.
Đối với đầu tư hạ tầng, Thủ tướng lưu ý hiệu quả lan tỏa cần có thời gian. Các công trình đường bộ, đường sắt, cầu, cảng biển sẽ đóng góp cho tăng trưởng nhiều năm tới, giảm chi phí của nền kinh tế, chi phí logistics, đem lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp.
Một vấn đề nữa được Thủ tướng nhấn mạnh là giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế. Về nhà ở, Chính phủ thực hiện các biện pháp phát triển mạnh nhà ở xã hội, nhà cho thuê để tác động tới mặt bằng giá.
Đối với đất đai, Thủ tướng cho biết khi Quốc hội xem xét thông qua Luật Đất đai, Nhà nước sẽ điều tiết mạnh mẽ giá đất, qua đó giá đất và bất động sản sẽ giảm.
Trong kinh doanh xăng dầu, Chính phủ sẽ sửa nghị định để cắt giảm khâu trung gian, giảm chi phí phát sinh. Giá diễn biến theo thị trường nhưng không thể để phụ thu, khâu trung gian đẩy giá lên cao.
Với thuốc và thiết bị y tế, Thủ tướng cho biết đã kiên quyết yêu cầu đấu tranh với vi phạm, tiêu cực. Chi phí trung gian rất lớn, cuối cùng người bệnh, người dân phải trả chi phí cao là điều “không thể chấp nhận”.
Tại Kỳ họp này, việc sửa đổi các luật liên quan phải kiên quyết cắt bỏ khâu trung gian, giúp người dân tiếp cận thuốc, thiết bị y tế với chi phí hợp lý. Lĩnh vực điện cũng phải cơ cấu lại hệ thống và các doanh nghiệp để tạo cơ hội giảm giá.
Về khoa học công nghệ, ông lưu ý cần có thời gian. Nền kinh tế vẫn vận hành trên nền tảng công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ, nông nghiệp, nhưng phải dùng khoa học công nghệ để nâng cao giá trị, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả các ngành.
Trong quản trị nhà nước, Chính phủ đang quyết liệt hoàn thiện cơ sở dữ liệu, đầu tư hệ thống đồng bộ theo Khung kiến trúc tổng thể số quốc gia, không để mỗi bộ, địa phương một hệ thống gây lãng phí. Khi có dữ liệu, quy định pháp lý và kết nối liên thông, người dân, doanh nghiệp sẽ không phải cung cấp lại giấy tờ.
 |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại tổ. Ảnh: Đức Thanh |
Về huy động nguồn lực, Thủ tướng nhấn mạnh nhu cầu vốn cho tăng trưởng hai con số rất lớn, ngân sách chỉ đáp ứng được một phần. Vì vậy, đầu tư công phải giải ngân 100%, lựa chọn dự án thực sự hiệu quả, có tính lan tỏa.
Nhiệm kỳ vừa rồi có khoảng 5.000 dự án đầu tư công trên toàn quốc; nhiệm kỳ này phải giảm tối thiểu 30%. Chính phủ đã giao Bộ Tài chính, các địa phương rà soát kỹ những dự án ưu tiên, không đầu tư dàn trải.
Trong cuối năm và đầu năm tới, Chính phủ sẽ phân bổ vốn rất sớm, nhưng các địa phương phải có trách nhiệm lựa chọn thứ tự đầu tư, kể cả trong các chương trình mục tiêu quốc gia.
“Dự án nào tạo hiệu quả kinh tế - xã hội nhanh nhất, cao nhất, có tác động lan tỏa và giúp ích trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp thì chúng ta phải ưu tiên đầu tư. Việc này có trách nhiệm rất lớn của các địa phương”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Đồng thời, phải huy động đầu tư tư nhân, vốn đầu tư nước ngoài và các nguồn lực khác. Các địa phương cần cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục nội bộ, tạo môi trường cạnh tranh để thu hút nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Về an sinh xã hội, Thủ tướng cho biết năm nay Chính phủ chi trợ cấp cho người có công, các đối tượng bảo trợ xã hội khoảng 115.000 tỷ đồng, tăng trên 14.500 tỷ đồng so với dự toán.
Chính phủ tiếp tục xem xét đầu tư nâng cấp trường học tại các xã khó khăn; đầu tư trung tâm y tế, tăng cường y tế cơ sở ở các xã biên giới và một số xã vùng khó khăn; huy động nguồn lực cho y tế, giáo dục. Để thúc đẩy tiêu dùng, các địa phương cần tận dụng dịp cuối năm kích cầu nội địa, phát triển du lịch.
Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ thường xuyên báo cáo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội những vấn đề phát sinh. Trong điều kiện không thể dự báo hết diễn biến trong nước và thế giới, điều hành phải có “khoảng đệm và độ linh hoạt” để chủ động xử lý các tình huống.
