Theo nghiên cứu của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), xung đột tại Trung Đông, đặc biệt là khu vực eo biển Hormuz có thể khiến tăng trưởng kinh tế của khu vực châu Á và Thái Bình Dương đang phát triển giảm tới 1,3 điểm phần trăm trong giai đoạn 2026 - 2027, và làm tăng lạm phát thêm 3,2 điểm phần trăm nếu gián đoạn trên thị trường năng lượng kéo dài hơn một năm. Xung đột tác động đến các nền kinh tế ở châu Á và Thái Bình Dương thông qua giá năng lượng tăng cao, gián đoạn chuỗi cung ứng và thương mại, cũng như điều kiện tài chính bị thắt chặt. Du lịch và kiều hối cũng có thể bị ảnh hưởng.
 |
| Vào năm 2045, Việt Nam cần duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức hai con số, (trong ảnh: hoạt động xuất, nhập khẩu tại cảng ĐÌnh Vũ Hải Phòng).Ảnh: Đức Thanh |
Báo cáo mới nhất của Ngân hàng Thế giới tháng 5/2026 cũng chỉ ra, tăng trưởng toàn cầu năm 2026 vẫn duy trì khả năng chống chịu nhưng sẽ chững lại vì các hoạt động kinh tế dự kiến bị ảnh hưởng do xung đột tại Trung Đông. Xung đột tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz đang trở thành một trong những rủi ro lớn nhất đối với triển vọng tăng trưởng của khu vực Đông Á - Thái Bình Dương trong năm 2026. Là một trong những nền kinh tế có độ mở cao trên thế giới, Việt Nam cũng không nằm ngoài những tác động này. Các nhà hoạch định chính sách đang phải đối mặt với thách thức xử lý nguy cơ kép là lạm phát và giảm tăng trưởng.
Theo ông Albert Park - chuyên gia Kinh tế trưởng của ADB: “Gián đoạn năng lượng kéo dài có thể buộc các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á và Thái Bình Dương (trong đó có Việt Nam) phải đối mặt với sự đánh đổi khó khăn giữa tăng trưởng yếu hơn và lạm phát cao hơn. Các chính phủ cần tập trung kiềm chế căng thẳng thị trường và bảo vệ các nhóm dễ tổn thương nhất, đồng thời triển khai các chính sách nhằm tăng cường khả năng chống chịu trong dài hạn”.
TS.Đỗ Thiên Anh Tuấn (Trường Chính sách công và quản lý Fulbright, Đại học Fulbright Việt Nam) cho rằng, Hormuz là biến số quan trọng trong bài toán Việt Nam có thể tăng trưởng cao mà vẫn giữ được ổn định vĩ mô hay không.
Mặc dù Việt Nam có một số lợi thế so với nhiều nền kinh tế trong khu vực nhờ tỷ lệ nhập khẩu ròng dầu chỉ khoảng 2% GDP và dư địa tài khóa tốt hơn một số nước ASEAN, nền kinh tế vẫn dễ bị tổn thương bởi dự trữ xăng dầu còn tương đối thấp, chỉ tương đương khoảng một đến hai tháng nhập khẩu. Nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài hoặc ảnh hưởng tới hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, Việt Nam có thể phải đối mặt với áp lực lạm phát cao hơn, tỷ giá chịu sức ép lớn hơn, chi phí sản xuất gia tăng và nhu cầu tiêu dùng suy giảm. Điều đó cho thấy, diễn biến tại Hormuz không chỉ là một vấn đề địa chính trị ở xa mà đã trở thành một biến số quan trọng đối với triển vọng tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô và sức chống chịu của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian tới.
Mặc dù theo nhận định của các chuyên gia, Hormuz là biến số chiến lược với tăng trưởng châu Á, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, biến số này không làm hạ mục tiêu tăng trưởng của Việt Nam. Việt Nam khẳng định kiên định không chỉ với mục tiêu tăng trưởng của năm 2026, mà còn với việc duy trì quỹ đạo tăng trưởng đó trong những năm tiếp theo.
Trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters bên lề Đối thoại cấp cao Shangri-La 2026 mới đây tại Singapore, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Khát vọng phát triển của Việt Nam là khát vọng chung của toàn dân tộc. Chúng tôi đã xác định mục tiêu rõ ràng, đó là đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao. Mục tiêu này đã được đề ra từ nhiều năm trước và liên tục được khẳng định, trong đó có trong Báo cáo Chính trị của Đại hội Đảng. Thế hệ chúng tôi có trách nhiệm tiếp tục sự nghiệp phát triển đất nước và kiên định theo đuổi định hướng đó”.
| “Tầm nhìn của Việt Nam không chỉ dừng lại ở năm 2045. Chúng tôi đang hoạch định cho cả dịp kỷ niệm 100 năm thành lập nước cũng như cho thế kỷ phát triển tiếp theo của Việt Nam, với những khát vọng còn lớn lao hơn nữa trong tương lai”. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh |
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, để trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045, kinh nghiệm quốc tế cũng như quy luật phát triển cho thấy Việt Nam cần duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức hai con số, tức tối thiểu từ 10% trở lên. Đây là vấn đề đã được nghiên cứu và cân nhắc rất kỹ lưỡng. Việt Nam hoàn toàn nhận thức được rằng, đây là một mục tiêu đầy tham vọng và rất thách thức. Tuy nhiên, vì quyết tâm thực hiện mục tiêu đó, Việt Nam đã và đang triển khai nhiều giải pháp thực tiễn quan trọng.
Theo đó, Việt Nam đã đánh giá lại năng lực quốc gia và xác định lại mô hình phát triển, tăng trưởng của đất nước. Mô hình này phải được xây dựng trên nền tảng tự lực, tự cường và tự chủ chiến lược. Đồng thời, đã rà soát toàn bộ các nguồn lực dành cho phát triển, và điều đó cho Việt Nam cơ sở vững chắc để lạc quan.
“Điều mang lại cho chúng tôi niềm tin chính là quyết tâm rất cao của toàn bộ hệ thống chính trị: sự cam kết mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước, sự đồng thuận rộng rãi của Nhân dân, cũng như sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp, các nhà sản xuất, khu vực kinh tế tư nhân, người lao động và nông dân. Chúng tôi có sự đồng thuận lớn của toàn xã hội đối với mục tiêu đầy tham vọng này. Chúng tôi tin rằng không có con đường nào khác. Nếu không đạt được mục tiêu này, Việt Nam sẽ không thể hiện thực hóa những khát vọng phát triển lớn hơn mà đất nước đã đặt ra” - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ.
Trả lời câu hỏi mục tiêu tăng trưởng GDP 10% của Việt Nam có khả thi hay Đảng và Chính phủ đang xem xét điều chỉnh giảm xuống do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng Iran, eo biển Hormuz hay không, Tổng Bí Thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Đúng là khi mục tiêu này được đề ra, chúng tôi chưa phải đối mặt với một số khó khăn như hiện nay. Tuy nhiên, nhiều thách thức đã được dự liệu từ trước, bao gồm bất ổn chính trị thế giới, những khó khăn của kinh tế toàn cầu, đứt gãy chuỗi cung ứng, áp lực về năng lượng và biến động của thị trường quốc tế. Dù vậy, dựa trên quỹ đạo phát triển trong những năm gần đây, chúng tôi vẫn duy trì sự lạc quan”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, Việt Nam đã triển khai nhiều biện pháp mới và đang xây dựng một mô hình phát triển, tăng trưởng trong giai đoạn hiện nay - một mô hình dựa trên nguồn nhân lực chất lượng cao, sức mạnh của con người Việt Nam, tinh thần tự lực, tự cường, tư duy đổi mới sáng tạo, cùng với khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việt Nam đã nghiên cứu kỹ kinh nghiệm phát triển của các quốc gia thành công và chuyển hóa những bài học đó thành các chính sách cụ thể. Đồng thời, cũng rà soát lại hệ thống thể chế, xác định các điểm nghẽn và đang tiến hành những cải cách cần thiết nhằm tháo gỡ các rào cản đối với tăng trưởng, phục vụ tốt hơn cho mục tiêu phát triển dài hạn.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam nhấn mạnh: “Trên thực tế, kết quả đạt được trong năm 2025 và đặc biệt là trong sáu tháng đầu năm 2026 cho thấy, mặc dù vẫn còn những khó khăn và cần có những điều chỉnh nhất định, các mục tiêu cốt lõi vẫn nằm trong tầm tay. Điều này càng củng cố niềm tin của chúng tôi”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng khẳng định: “Đối với câu hỏi liệu Việt Nam có điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng hay không, câu trả lời của chúng tôi là rất rõ ràng: chúng tôi sẽ không điều chỉnh mục tiêu này theo hướng giảm xuống. Chúng tôi kiên định không chỉ với mục tiêu tăng trưởng của năm 2026, mà còn với việc duy trì quỹ đạo tăng trưởng đó trong những năm tiếp theo, bởi chỉ có như vậy mới có thể đạt được các mốc phát triển mà đất nước đã đề ra”.
